Кіріспе

Британдық сәулетші (1795–1885)

Томас Левертон Дональдсон (19 қазан 1795 – 1 тамыз 1885) – британдық сәулетші, сәулет білімінің пионері, Британдық сәулетшілер корольдік институтының құрылушыларының бірі және президенті, сондай-ақ RIBA Корольдік алтын медалінің лауреаты.

Өмір

Дональдсон Лондонның Блумсбери скверінде архитектор Джеймс Дональдсонның үлкен ұлы болып дүниеге келді. Оның анасының інісі Томас Левертон (1743–1824) болды, ол белгілі сәулетші және кейде Лондонның Бедфорд скверінің оңтүстік қанатын салғанмен есептеледі. Дональдсон мектепті бітіргеннен кейін шетелге сапар шегіп, Жақсы Үміт мүйісіндегі саудагердің кеңсесінде қызмет еткен соң, Маврикий аралына француздық билікке қарсы шабуылға қатысуға ерікті болып тіл білдірді. Лондонға оралғаннан кейін ол әкесінің кеңсесінде жұмыс істеді, ал тәжірибесін кеңейту үшін Италия мен Грекияға Джон Льюис Вольф және В. В. Дженкинспен бірге саяхаттады. Ол Лукан графы үшін 4 Гамильтон плейс үйін жобалады. Оның алғашқы маңызды жұмысы Лондонның Оңтүстік Кенсингтонындағы Қасиетті Үштік шіркеуі (1826–1829 жылдары салынған) болды. Жаку Игнас Хитторф және Чарльз Роберт Кокерлмен бірге Дональдсон 1836 жылы құрылған комиссияның мүшесі болды, оның мақсаты Британ мұражайындағы Элгин мраморлары мен басқа грек мүсіндерінің бастапқыда боялған-болмағанын анықтау болды (Британдық сәулетшілердің Корольдік институтының 1842 жылғы еңбектеріне қараңыз). Дональдсон Лондон университетінің колледжіндегі (UCL) Уилкинс ғимаратының маңызды бөліктерін қайта жасап, оның Флаксман галереясы мен кітапхана ғимараттарын жобалады. Ол сондай-ақ Лондонның Гордон көшесіндегі Барлық Әулиелер шіркеуін жобалады және 1851 жылғы Ұлы көрмеге қатысты. Дональдсон сәулет өнерін академиялық тұрғыдан зерттеуді дамытты және 1841 жылы Лондон университетінің колледжінде сәулет өнерінің алғашқы профессоры болды – ол 1865 жылға дейін осы лауазымды сақтап қалды. Ол сонымен қатар 1834 жылы Британдық сәулетшілердің Корольдік институтын құрушылардың бірі болды және 1839 жылға дейін оның құрметті хатшысы, содан кейін тағы жиырма жыл бойы шетелдік хатшысы болып қызмет етті. Ол институттың Микен арыстандарының медалін және «Usui civium, decori urbium» деген ұранын жасады. 1851 жылы институттың Корольдік алтын медалімен марапатталды және 1863–1864 жылдары оның президенті болды. 1879 жылы Уэльс принці оны институт пен мамандықтың әкесі деп атады. Дональдсон Блумсберидегі Үстіңгі Бедфорд Плейсте қайтыс болды және Лондонның Бромптон зиратында жерленді. Оның сіңілі ұлы суретші Эндрю Браун Дональдсон болды.