Кіріспе

Титаноцен дихлориді – формуласы (η5 C5H5)2TiCl2 болатын органотитан қосылысы, көбінесе Cp2TiCl2 деп қысқартылады. Бұл металлоцен органикалық металл және органикалық синтезде жиі қолданылатын реагент. Ол ауада баяу гидролиздейтін жарқыраған қызыл түсті қатты зат түрінде кездеседі. Ол ісікке қарсы белсенділік танытады және химиотерапиялық препарат ретінде клиникалық сынақтан өткен алғашқы платина емес кешен болды.

2 NaC5H5 + TiCl4 → (C5H5)2TiCl2 + 2 NaCl

2 C5H6 + TiCl4 → (C5H5)2TiCl2 + 2 HCl

Ти орталығының геометриясына назар аударғанда, Cp2TiCl2 бұрыс тетраэдрлік геометрияны қабылдайды (Cp монодентатты лиганд ретінде есептеледі). Ti-Cl арақашықтығы 2,37 Å, ал Cl-Ti-Cl бұрышы 95°.

Галидті алмастыру реакциялары

Cp2TiCl2, Cp2Ti2+ көзі болып табылады. Көптеген нуклеофилдер хлоридті орынбастар етеді. NaSH және полисульфид тұздарымен Cp2Ti(SH)2 және Cp2TiS5 сульфид туындыларын алуға болады. Петазис реагенті, Cp2Ti(CH3)2, метилмагний хлориді немесе метиллитийдің Cp2TiCl2-ге әсер етуі арқылы дайындалады. Бұл реагент эфирлерді винил эфирлеріне түрлендіруге пайдалы. Теббе реагенті Cp2TiCl(CH2)Al(CH3)2, Cp2TiCl2-ге 2 эквивалент Al(CH3)3 әсер етуі нәтижесінде түзіледі.

(C5Me5) 2TiCl2 туындылары

Cp2TiCl2-нің көптеген аналогтары белгілі. Ең танымал мысалдар – сақиналы метилденген туындылар (C5H4Me)2TiCl2 және (C5Me5)2TiCl2.

Дәрілік зерттеулер

Титаноцен дихлориді қатерлі ісікке қарсы дәрі ретінде зерттелді. Шындығында, бұл платинадан басқа алғашқы координациялық кешен және клиникалық сынақтан өткен тұңғыш металлоцен болды.