Кіріспе
Суреттердің бүркілуін азайту техникалары
Фотографиялық техника
the photography technique
Суретті тұрақтандыру (СТ) – экспозиция кезінде камераның немесе басқа бейнелеу құрылғысының қозғалысынан туындайтын бүркілуді азайтатын техникалар жиынтығы. Әдетте, ол бейнелеу құрылғысының панорамалық және көлденең (бұрыштық қозғалыс, теңдесі – бағыт және бұрылыс) қозғалысын өтемелейді, бірақ электрондық суретті тұрақтандыру оптикалық осьтің айналуын (домалақ қозғалыс) да өтемелеуге мүмкіндік береді. Ол көбінесе жоғары сапалы тұрақтандырылған бинокльдерде, фото және бейнекамераларда, астрономиялық телескоптарда, сондай-ақ смартфондарда қолданылады. Фотокамераларда камераның дірілдеуі, әсіресе, баяу жапқыш жылдамдығында немесе ұзын фокус арақашықтығы бар линзалар (телефото немесе зум) қолданғанда айқын проблема тудырады. Бейнекамераларда камераның дірілдеуі түсірілген бейнеде кадрлардың арасындағы көзге көрінетін тербеліске себеп болады. Астрономияда линзаның дірілдеуіне атмосферадағы өзгерістер де қосылады, бұл уақыт өте келе нысандардың көрінетін орнын өзгертеді.
Фотосуретте қолдану
Фотографияда кескінді тұрақтандыру 2-5,5 есе баяу жапқыш жылдамдықтарын (экспозиция 4-22 1/2 есе ұзақ) қамтамасыз етеді, тіпті одан да баяу тиімді жылдамдықтар туралы хабарламалар бар. Камераның дірілінен туындаған көзге көрінетін бұрмалаусыз қолмен ұстауға болатын ең баяу жапқыш жылдамдығын анықтау үшін, объективтің 35 мм-ге эквивалентті фокус арақашықтығының кері шамасын алу керек, бұл "1/мм ережесі" деп те аталады. Мысалы, 35 мм камерада 125 мм фокус арақашықтығында, жапқыш жылдамдығы 1/125 секундтан баяу болса, діріл немесе камераның қозғалысы суреттің қалыптылығына әсер етуі мүмкін. IS-тің 2-4,5 есе баяу жапқыш жылдамдықтарының арқасында, қарапайым объективпен 1/125 секундта түсірілген суретті IS-пен жабдықталған объективпен 1/15 немесе 1/8 секундта түсіруге болады, нәтижесінде шамамен бірдей сапаға қол жеткізіледі. Белгілі бір жылдамдықпен алынатын қалыптылық күрт артады. Тиімді фокус арақашықтығын есептегенде, камера қолданатын кескін форматын ескеру маңызды. Мысалы, көптеген цифрлық SLR камералар 35 мм пленка кадрының 2/3, 5/8 немесе 1/2 өлшеміндегі бейне сенсорларын пайдаланады. Бұл 35 мм кадрдың өлшемі цифрлық сенсордың өлшемінен 1,5, 1,6 немесе 2 есе үлкен екенін білдіреді. Соңғы мәндер кесу коэффициенті, көру бұрышының кесу коэффициенті, фокус арақашықтығының көбейткіші немесе формат коэффициенті деп аталады. Мысалы, 2x кесу коэффициенті бар камерада 50 мм объектив 35 мм пленкалық камерада қолданылатын 100 мм объективпен бірдей көру бұрышын береді және әдетте 1/100 секундта қолмен ұстауға болады. Дегенмен, кескінді тұрақтандыру объектінің қозғалысынан немесе камераның күрт қозғалысынан туындаған қозғалыс бұрмалауын болдырмайды. Кескінді тұрақтандыру тек қолмен түсіру кезінде линзаның қалыпты, шағын дірілінен туындайтын бұрмалауды азайтуға арналған және оған қабілетті. Кейбір объективтер мен камера корпустарында екіншілік панорамалау режимі немесе одан да агрессивті "активті режим" бар, олардың екеуі де төменде оптикалық кескінді тұрақтандыру бөлімінде егжей-тегжейлі сипатталған. Астрофотографияда ұзақ экспозициялы фотосуреттер жиі қолданылады, бұл камераны бекітуді қажет етеді. Алайда, оны Жерге бекіту жеткіліксіз, өйткені Жер айналады. Pentax K 5 және K r, O GPS1 GPS аксессуарымен жабдықталғанда, олардың сенсорлық жылғарылу мүмкіндігін пайдаланып, пайда болатын жұлдыз іздерін азайта алады. Тұрақтандыруды линзаға немесе камера корпусына орнатуға болады. Әрбір әдістің өзіндік артықшылықтары мен кемшіліктері бар.
Кескінді оптикалық тұрақтандыру
Оптикалық бейне тұрақтандырғышы (OIS, IS немесе OS) – фото және бейнекамераларда қолданылатын, сенсорға түсетін оптикалық жолды өзгерту арқылы түсірілген суретті тұрақтандыратын механизм. Бұл технология линзаның ішінде жүзеге асырылады, ал дене ішіндегі бейне тұрақтандыру (IBIS) оптикалық жолдың соңғы элементі ретінде сенсорды жылжыту арқылы жұмыс істейді. Барлық оптикалық тұрақтандыру жүйелерінің басты ерекшелігі – сенсор суретті цифрлық ақпаратқа айналдыру алдында сенсорға түсетін бейнені тұрақтандырады. IBIS 5 ось бойынша қозғалу мүмкіндігіне ие: X, Y, Roll, Yaw және Pitch. IBIS-тің қосымша артықшылығы – ол кез келген линзамен жұмыс істей алады.
ОЖЖ-ның артықшылықтары
Оптикалық кескінді тұрақтандыру қолмен түсірілген фотосуреттерде пайдаланылатын жапсарғыш жылдамдықты ұзартады, себебі бірдей экспозиция уақытында қолдың дірілінен кескіннің бүркілу қаупін азайтады. Ал қолмен бейне түсіру кезінде, жарық жағдайларына қарамастан, оптикалық кескінді тұрақтандыру ұсақ дірілдерді жояды, олар үлкен экранда, мысалы, теледидарда немесе компьютер мониторында көрінетін кезде айқын болады.
Линзаға негізделген
Nikon және Canon-ның іске асыруында, ол электромагниттерді пайдалана отырып, линзаның оптикалық оське ортогональды қозғалатын жүзуші линза элементін пайдалану арқылы жұмыс істейді. Тіршілікті анықтау екі пьезоэлектрлік бұрыштық жылдамдық сенсоры (көбінесе гироскопиялық сенсорлар деп аталады) арқылы жүзеге асырылады, біреуі көлденең қозғалысты, екіншісі тік қозғалысты анықтайды. Нәтижесінде, осы типтегі бейне тұрақтандырғыш тек сопақша және иілу осьтерінің айналуын түзетеді және оптикалық осьтің айналасында айналуды түзете алмайды. Кейбір линзаларда камераның тек тік діріліне қарсы әрекет ететін қосымша режим бар. Бұл режим панорамалау әдісін қолданғанда пайдалы. Кейбір линзалар оны автоматты түрде қосады, ал басқалары линзадағы ауыстырғышты пайдаланады. Аяқтап бара жатып бейне түсіру кезінде камераның дірілін тоқтату үшін Panasonic бес осьті түзетумен Power Hybrid OIS+ енгізді: осьтің айналуы, көлденең айналуы, тік айналуы және көлденең және тік қозғалысы. Кейбір Nikon VR мүмкіндігі бар линзалар автомобиль немесе қайық сияқты қозғалатын көліктен түсіру үшін "белсенді" режимді ұсынады, ол "қалыпты" режимге қарағанда үлкен дірілдерді түзетуге арналған. Дегенмен, қалыпты түсіру үшін қолданылатын белсенді режим қалыпты режимге қарағанда нашар нәтижелерге әкелуі мүмкін. Себебі белсенді режим жоғары бұрыштық жылдамдық қозғалыстарын азайтуға бағытталған (әдетте жылдам жапқыш жылдамдықтарымен қатты қозғалатын платформадан түсіру кезінде), ал қалыпты режим үлкен амплитуда мен уақыт аралығында төменгі бұрыштық жылдамдық қозғалыстарын азайтуға тырысады (әдетте тұрған немесе баяу қозғалатын платформада тұрғанда қолмен және дене қозғалысы). Көптеген өндірушілер линзаның IS мүмкіндігін үш аяқты штативке орнатылған кезде өшіруге кеңес береді, өйткені ол тұрақсыз нәтижелерге әкелуі мүмкін және көбінесе қажет емес. Көптеген заманауи бейне тұрақтандыру линзалары (әсіресе Canon-ның соңғы IS линзалары) өте төмен діріл көрсеткіштерінің нәтижесінде үш аяқты штативке орнатылғандарын автоматты түрде анықтай алады және осының алдын алу үшін IS-ті автоматты түрде өшіреді және сурет сапасының төмендеуіне жол бермейді. Жүйе сонымен қатар батарея қуатын пайдаланады, сондықтан қажет болмаған кезде оны өшіру батарея зарядын ұзартады. Линзаға негізделген бейне тұрақтандырудың бір кемшілігі - құны. Әрбір линзаның өз бейне тұрақтандыру жүйесі болуы керек. Сонымен қатар, барлық линзалар бейне тұрақтандырылған нұсқада қол жетімді емес. Бұл көбінесе жылдам линзалар мен кең бұрышты линзалар үшін тән. Дегенмен, бейне тұрақтандыруы бар ең жылдам линза - бұл f/1.2 апертурасы бар Nocticron. Бейне тұрақтандырудың ең айқын артықшылығы ұзақ фокус аралықтарымен байланысты болса да, тіпті қалыпты және кең бұрышты линзалар да жарық аз жағдайда одан пайда көреді. Линзаға негізделген тұрақтандыру денеге орнатылған тұрақтандыруға қарағанда да артықшылықтары бар. Жарық аз немесе контраст аз жағдайларда автофокус жүйесі (тұрақтандырылған сенсорлары жоқ) линзадан келетін сурет тұрақтандырылған кезде дәлірек жұмыс істей алады. Оптикалық видоискательі бар камераларда фотограф тұрақтандырылған линза арқылы көретін сурет (денеге орнатылған тұрақтандырудан айырмашылығы) тұрақтылығының арқасында көбірек мәліметтерді көрсетеді, сонымен қатар дұрыс кадрлауды жеңілдетеді. Бұл әсіресе ұзын телеобъективтерге қатысты. Бұл айнасыз алмастырылатын линзалы камера жүйелерінде мәселе емес, өйткені сенсордың экранға немесе электрондық видоискательге шығарылуы тұрақтандырылады.
Сенсорлық ауысу
Камераның қозғалысын теңестіру үшін кескінді түсіретін сенсорды жылжытуға болады, бұл технология көбінесе механикалық кескінді тұрақтандыру деп аталады. Камера бұрылғанда бұрыштық қате пайда болады, гироскоптар сенсорды жылжытатын атқарушы құрылғыға ақпаратты жібереді. Сенсор суреттің кескін жазықтығына проекциясын сақтау үшін жылжытылады, бұл қолданылатын линзаның фокустық қашықтығына байланысты. Қазіргі заманғы камералар осы камераға арналған заманауи линзалардан фокустық қашықтық туралы ақпаратты автоматты түрде алады. Minolta және Konica Minolta компаниялары Sony α желісінде SteadyShot (SS), ал Pentax K және Q сериялы камераларында Shake Reduction (SR) деп аталатын Anti Shake (AS) технологиясын қолданды, ол камераның қозғалысын анықтау үшін өте дәл бұрыштық жылдамдық сенсорына сүйенеді. Olympus компаниясы E 510 D SLR корпусымен кескінді тұрақтандыруды енгізді, бұл жүйе олардың Supersonic Wave Drive-ына негізделген. Басқа өндірушілер сандық сигнал процессорларын (DSP) пайдаланып, суретті жылдам талдайды және сенсорды тиісті түрде жылжытады. Сенсорды жылжыту Fujifilm, Samsung, Casio Exilim және Ricoh Caplio компанияларының кейбір камераларында да қолданылады. Бейне сенсорын жылжытудың артықшылығы – тұрақтандырылмаған линзаларда да кескінді тұрақтандыруға болады. Бұл тұрақтандыруға көптеген тұрақтандырылмаған линзаларды қолдануға мүмкіндік береді және линзалардың салмағы мен күрделілігін азайтады. Сонымен қатар, сенсорлық кескінді тұрақтандыру технологиясы жақсарғанда, жақсартулардан пайдалану үшін тек камераны ауыстыру қажет, бұл линзалық тұрақтандыруға сүйенгенде барлық линзаларды ауыстыруға қарағанда әлдеқайда арзан. Кейбір сенсорлық кескінді тұрақтандыру жүйелері камераның айналу қозғалысын түзетуге қабілетті, бұл сөндіргішті басу арқылы оңай туындайды. Линзаға негізделген жүйелердің ешқайсысы бұл суреттің бүркелеуіне себеп болатын факторды жоя алмайды. Қол жетімді "айналу" өтемақының нәтижесінде камера, егер Pentax K 7/K 5 камералары сияқты электрондық деңгеймен жабдықталған болса, оптикалық жазықтықта көлбеу горизонттарды автоматты түрде түзетуге қабілетті. Бейне сенсорын жылжытудың негізгі кемшілігі – видоискаторға проекцияланатын кескін тұрақтандырылмайды. Сол сияқты, егер қолданылса, бейне сенсордың бөлігі емес, фазалық анықтамалы автофокус жүйесіне проекцияланатын кескін де тұрақтандырылмайды. Бұл электрондық видоискаторды (EVF) пайдаланатын камераларда мәселе емес, өйткені видоискаторға проекцияланатын кескін бейне сенсордың өзінен алынады. Кейбір, бірақ барлығы емес, камера корпустары денедегі тұрақтандыруға қабілетті, белгілі бір фокустық қашықтыққа қолмен алдын ала орнатуға болады. Олардың тұрақтандыру жүйесі сол фокустық қашықтықтағы линза орнатылғандай түзетіп, камераға ескі линзаларды және басқа өндірушілердің линзаларын тұрақтандыруға мүмкіндік береді. Бұл зум линзалары үшін тиімді емес, өйткені олардың фокустық қашықтығы өзгермелі. Кейбір адаптерлер бір линзаның өндірушісінен екіншісінің корпусына фокустық қашықтық туралы ақпаратты жібереді. Фокустық қашықтығын хабарламайтын кейбір линзалар камера корпусына алдын ала бағдарламаланған фокустық қашықтықты хабарлайтын микросхемамен жабдықталуы мүмкін. Кейде бұл әдістердің ешқайсысы жұмыс істемейді және осындай линзалармен кескінді тұрақтандыруды қолдануға болмайды. Денедегі кескінді тұрақтандыру линзаның үлкен шығарылатын кескін шеңберін қажет етеді, өйткені сенсор экспозиция кезінде қозғалады және суреттің үлкен бөлігін пайдаланады. Оптикалық кескінді тұрақтандыру жүйелеріндегі линзалардың қозғалысымен салыстырғанда сенсордың қозғалысы өте үлкен, сондықтан тиімділік сенсордың қозғалысының ең үлкен ауқымымен шектеледі, ал типтік заманауи оптикалық тұрақтандырылған линзаның еркіндігі жоғары. Қажетті сенсордың қозғалысының жылдамдығы мен ауқымы линзаның фокустық қашықтығына байланысты артады, бұл сенсорды жылжыту технологиясын өте ұзақ телефото линзалар үшін, әсіресе баяу жапқыш жылдамдықтарын қолданғанда қолайсыз етеді, өйткені сенсордың қол жетімді қозғалыс ауқымы суреттің артуымен күресуге жеткіліксіз болады. 2023 жылдың қыркүйегінде Nikon Nikon Z f-тің шығарылуын жариялады, онда әлемдегі бірінші Focus Point VR технологиясы бар, ол сенсордың ауысу кескінді тұрақтандыру осін автофокус нүктесінде, сенсордың ортасындағы дәстүрлі сенсордың ауысу кескінді тұрақтандыру жүйесінен гөрі орталықтандырады. Бұл суреттің ортасынан ғана емес, фокусқа алынған нүктеде де дірілді азайтуға мүмкіндік береді.
Екілік
Panasonic Lumix DMC GX8 2015 жылдың шілдесінде жарияланғаннан бастап, кейін Panasonic Lumix DC GH5 моделінде Panasonic компаниясы, бұрын тек алмастырылатын линзалар камера жүйесінде (Micro Four Thirds стандартында) линзаларға негізделген тұрақтандыруды қамтамасыз еткен, енді қолданыстағы линзалар жүйесімен бірге жұмыс істейтін сенсорлық жылжу тұрақтандыруын енгізді ("Dual IS"). Сонымен қатар, 2016 жылы Olympus компаниясы да Olympus Micro Four Thirds камераларының бейне сенсорларының бейне тұрақтандыру жүйесімен ("Sync IS") синхрондалатын екі линзаны ұсынды. Бұл технологияның арқасында 6,5 f сатысына дейін бұрмаланбаған кескіндерге қол жеткізуге болады. Бірақ бұл Жердің айналу қозғалысымен шектеледі, ол камераның акселерометрлерін жаңылыстырады. Сондықтан, көру бұрышына байланысты, егер Жердің қозғалысы бейне тұрақтандыру процесінде ескерілмесе, ұзақ телефото түсірілімдер үшін (35 мм эквивалентті 800 мм фокустық қашықтығы бар) максималды экспозиция уақыты 1/3 секундтан аспауы керек, ал кең бұрышты түсірілімдер үшін (35 мм эквивалентті 24 мм фокустық қашықтығы бар) он секундтан сәл ғана артық болмауы керек. 2015 жылы Sony E камера жүйесі де линзалар мен камера корпустарының бейне тұрақтандыру жүйелерін біріктіруге мүмкіндік берді, бірақ олардың бірдей еркіндік дәрежесін синхрондаусыз. Бұл жағдайда, линзаның тұрақтандыруын қолдау үшін тек бейімделген кескін сенсорының тәуелсіз компенсация деңгейлері ғана белсендіріледі. Canon және Nikon қазір IBIS (корпустағы бейне тұрақтандыру) және әр компанияның линзаларға негізделген тұрақтандыруын қолдайтын толық кадрлы айнасыз камераларға ие. Canon-ның алғашқы екі моделі, EOS R және RP, IBIS-ке ие болмады, бірақ бұл мүмкіндік соңғы жоғары деңгейдегі R3, R5, R6 (және оның MkII нұсқасы) және APS C R7 үшін қосылды. Дегенмен, R8 және APS C R10 толық кадрлы модельдерінде IBIS жоқ. Nikon-ның барлық толық кадрлы Z-қаптамалары – Z 6, Z 7, олардың Mark II нұсқалары, Z 8 және Z 9 IBIS-ке ие. Бірақ оның APS C Z 50 моделінде IBIS жоқ.
Цифрлық кескінді тұрақтандыру
Нақты уақыттағы цифрлық бейне тұрақтандыру, сондай-ақ электрондық бейне тұрақтандыру (EIS) деп те аталады, кейбір бейнекамераларда қолданылады. Бұл техника әрбір кадр үшін бейне сенсордан оқылған кесілген аймақты қозғалысты жою үшін өзгертеді. Бұл бейне сенсордың ажыратымдылығы жазылған бейненің ажыратымдылығынан жоғары болуын талап етеді және ол көру бұрышын сәл азайтады, себебі бейне сенсордағы көрінетін кадрдан тыс аймақ қол қозғалысына қарсы буфер ретінде қызмет етеді. Бұл техника видеодағы алаңдататын дірілдерді азайтады, бір кадрдан екінші кадрға өтуді тегістейді. Бұл техника кадрлар түсірілген кездегі қозғалыс салдарынан пайда болатын қозғалыс бұлыңғырлығын жоя алмайды, бұл бейне өте нашаррақ болатындай көрінуіне әкелуі мүмкін. Бұл әсер, әсіресе қараңғы көріністерде кадрларға ұзақ уақыт бойы жарық түсіруге байланысты жақсы көрінеді. Кейбір камера өндірушілері өз камераларын цифрлық бейне тұрақтандыруы бар деп сатты, бірақ шындығында оларда қысқа экспозиция уақытын пайдаланатын жоғары сезімталдық режимі болды, нәтижесінде аз бұлыңғырлығы бар, бірақ шулы суреттер шықты. Бұл қозғалатын нысандарды суретке түсіргенде, сондай-ақ камераның дірілінен туындаған бұлыңғырлықты азайтады. Басқалары да қазір суреттердегі бұлыңғырлықты азайту үшін цифрлық сигналды өңдеу (DSP) қолданады, мысалы, экспозицияны бірнеше қысқа экспозицияларға бөліп, бұлыңғырларын жойып, ең анық субрепозицияларды қайта бағыттап, оларды біріктіріп, гироскопты пайдаланып әр кадрды түсірудің ең қолайлы уақытын анықтау. Бұл процесс цифрлық бейне тұрақтандыруға ұқсас, бірақ сүзгімен жұмыс істеуге үлкен сурет болмағандықтан, кадрдың қозғалысын жасыру үшін суретті кесіп тастайды немесе кеңістіктік немесе уақытша экстраполяция арқылы жоғалған суретті шетіне қайта жасайды. Онлайн-сервистер, соның ішінде YouTube, сондай-ақ контент жүктелгеннен кейін өңдеу кезеңінде «видео тұрақтандыруды» ұсынуды бастады. Бұл нақты уақыттағы гироскопиялық деректерге қол жеткізе алмаудың кемшілігі бар, бірақ есептеу қуатының артық болуы және нақты кадрдан бұрын және кейін суреттерді талдау мүмкіндігінің артықшылығы бар.
Ортогональды көшіру CCD
Астрономияда қолданылатын ортогональді көшірулі CCD (OTCCD) кескінді түсіріліп жатқанда, жарқын жұлдыздардың көрінетін қозғалысын талдау арқылы CCD-нің ішінде сол кескінді жылжытады. Бұл тұрақты суреттерді цифрлық түрде тұрақтандырудың сирек кездесетін мысалы. Гавайиде құрылысы жүріп жатқан гигапиксельді Pan STARRS телескобы осыған бір мысал.
Камера корпусының тұрақтандыруы
Камера корпусы мен объективтің қосымша мүмкіндіктерін қажет етпейтін техника, ішкі әдісті пайдаланудың орнына камера корпусының бүкіл бөлігін сыртқы жағынан тұрақтандырудан тұрады. Бұл әдетте камераның штативтік ұясын пайдалана отырып, камера корпусына гироскопты бекіту арқылы жүзеге асырылады. Бұл сыртқы гироскопқа (гимбал) камераны тұрақтандыруға мүмкіндік береді және көбінесе қозғалатын көлікте фотосурет түсіру кезінде, егер басқа типтегі суретті тұрақтандыру мүмкіндігі бар объектив немесе камера болмаса қолданылады. 2015 жылдан кейін жылжымалы камераларды тұрақтандырудың кең таралған тәсілі – тұрақтандырылған қашықтан басқарылатын камера басы сияқты камера тұрақтандырғышын пайдалану. Камера мен объектив қашықтан басқарылатын камера ұстағышына орнатылады, содан кейін рельс жүйелері, кабельдер, автомобильдер немесе тікұшақтар сияқты қозғалатын кез келген нәрсеге бекітіледі. Тікелей эфирде теледидар камераларын тұрақтандыру үшін қолданылатын қашықтан тұрақтандырылған басқа мысал – Newton тұрақтандырылған басы. Видео немесе кинокамера корпусын тұрақтандырудың тағы бір тәсілі – оператордың денесінен камераны оқшаулайтын арқан мен қарсы салмақпен жабдықталған Steadicam жүйесі.
Камераны тұрақтандырушы
Камераны тұрақтандырғыш – камераны сырттан тұрақтандыратын кез келген құрылғы немесе зат. Бұл Steadicam, штатив, оператордың қолы немесе осылардың комбинациясы болуы мүмкін. Макрофотографияда, бағыттың өзгеруін өтеу үшін айналу сенсорларын пайдалану жеткіліксіз болады. Егер нысанның миллиметрлік деңгейдегі бөлшектерін анықтауға тырыссаңыз, камераны жоғары/төмен немесе солға/оңға миллиметрдің бір бөлігіне итеру емес, жылжыту байқалады. Камерадағы сызықтық үдеу сенсорлары, линзаның фокус арақашықтығы және фокус арақашықтығы сияқты мәліметтермен байланыстырылып, сызықтық және айналмалы дірілді өтеу үшін сенсорды немесе оптиканы жылжытатын механизмге қосымша түзетулер енгізе алады.
Биологиялық көздер бойынша
Көптеген жануарларда, адамдар да оның ішінде, ішкі құлақ камерадағы бейне тұрақтандыру жүйесіндегі акселерометрге ұқсас биологиялық аналог ретінде жұмыс істейді, көзді қозғалту арқылы бейнені тұрақтандыруға көмектеседі. Бас бұрылысы анықталғанда, бір жақтанғы экстраокулярлық бұлшық еттерге тежегіш сигнал, ал екінші жақтанғы бұлшық еттерге күштілендіруші сигнал жіберіледі. Соның нәтижесінде көздің компенсаторлық қозғалысы орын алады. Көз қозғалысы әдетте бас қозғалысынан 10 мс-қа жуық кешігеді.