Кіріспе

Испан футболшысы және жаттықтырушысы Хавьер Ируретагоена Амиано (1 сәуір 1948 жылы туған), көбінесе Ирурета деп аталады, – Испанияның зейнеткер футболшысы, шабуылдаушы жартылай қорғаушы және жаттықтырушы. Ол "Атлетико" мен "Атлетик Бильбао" командаларында өте танымал ойыншы болды, екі команда үшін барлығы 344 Ла Лига матчында ойнап, 70 гол соқты. Ирурета бірнеше испандық жоғары лига клубтарын басқарды, ең танымалсы – "Депортиво". Ол Галисияның екі ірі ("Депортиво" және "Сельта Виго") және Баск ("Атлетик" және "Реал Сосьедад") командаларын жаттықтырған жалғыз адам.

Мадрид атлетигі

Ирурета Гипускояның Ирун қаласында дүниеге келді және 1965 жылы жергілікті «Реал Унион» командасы сапында кәсіпқой футболға қадам басты. Екі жылдан кейін ол командаға екінші дивизионның іріктеу кезеңіне жол ашуға көмектесті, содан кейін сол жылы «Атлетико Мадрид» клубына қосылды. Клубта ойнаған кезінде ол екі Ла Лига титулын және Король Кубогын жеңіп алған команданың құрамында болды, қатар Adelardo, Luis Aragonés және José Eulogio Gárate сияқты ойыншылармен бірге доп қуды. «Атлетико Мадрид» 1974 жылы Еуропа кубогының финалына да шықты, бірақ жеңімпаз «Бавария Мюнхен» Интерконтинентальдық кубокқа қатысудан бас тартқаннан кейін, финалист ретінде Аргентинаның «Индепендьенте» командасымен кездесті. Екі ойын қорытындысы бойынша 2:1 есебімен жеңіске жеткен «Атлетико Мадрид» сапында Ирурета екінші ойында 2:0 есебімен үйде жеңіске жеткен кезде бір гол соқты.

Атлетик Билбао

Атлетикода сегіз маусым ойнағаннан кейін Ирурета Баск еліне қайтып, «Атлетик Билбао» клубымен келісімшарт жасады. Оның мансабындағы ең жарқын сәт – 1977 жылы Испания және УЕФА кубоктарында күміс жүлдегер атанғаны. Оның командаластарының арасында тәжірибелі Хосе Анхель Ирибар және дамып келе жатқан Хосе Рамон Алексанко болды. Ирурета 1980 жылы 32 жасында футболдан қол үзді, оның есебінде 400-ден астам ресми матч және шамамен 100 гол бар.

Испания

Ирурета Испания құрамасы сапында үш жылдың ішінде (нақты екі жыл мен 11 ай) алты матч өткізді. Дегенмен, ол ұлттық құрамамен сәтті өркендемеді және ешқандай маңызды турнирге қатыспады; оның тұңғыш ойыны 1972 жылғы 23 мамырда Мадридте Уругвайға қарсы өткен 2:0 есебімен аяқталған жолдас сайысында болды. Ойыншылық карьерасының соңында Ирурета сондай-ақ Баск елдері құрамасы үшін бір ойынға қатысты.

Алғашқы жылдары және "Депортиво"

Бапкер ретінде Ирурета төменгі лигадағы «Сестао Спорт» клубынан бастап, төрт жылдан кейін «Логронес» клубына қосылды, содан кейін «Реал Овьедоны» 1990–91 маусымда алтыншы орынға жеткізді, нәтижесінде УЕФА кубогына іліккені белгілі болды. Ол осы жетістікті 1998 жылы «Сельта Виго» клубымен қайталап, «Дон Балон» және «Эль Паис» басылымдарынан «Жыл бапкері» атағын алды. 1994–95 жылдары ол қысқа мерзімге «Атлетик Бильбао» клубына оралды, содан кейін көрші «Реал Сосьедад» клубын жаттықтырды. Дегенмен, Ируретаның ең үлкен жетістіктері «Депортиво де Ла Корунья» клубымен жеті жыл өткізген кезеңде болды, ол 2000 жылы тағы бір «Дон Балон» бапкерлік сыйлығын жеңіп алды. Екінші жылы ол «Депорды» тарихында алғаш рет лига титулына жеткізді, 2001 және 2002 жылдары күміс жүлдегер атанды, ал келесі екі жылда қола жүлдегер болды. Сонымен қатар, ол 2001 және 2002 жылдары УЕФА Чемпиондар Лигасының ширек финалына, ал 2004 жылы жартылай финалға жетті. 2002 жылы олар сондай-ақ «Реал Мадридті» «Сантьяго Бернабеу» стадионында жеңіп, ел чемпионаты кубогын ұтып алды.

Бетис

Ирурета 2006 жылғы маусымда бір жылдық келісімшарт бойынша «Реал Бетис» клубына тағайындалды, бірақ команданың маусымды нашар бастауынан кейін 21 желтоқсанда қызметтен босатылды. Ол: «Менің келісімшартым өзара келісіммен тоқтатылды, бірақ бастама менікі болды. Біз осылай ұзаққа дейін жалғастыра берсек болар еді, бірақ ол жағдай жақсы болмас еді» деді.

Кейінгі мансап

2007 жылдың қазан айында Ирурета өзін ағылшын клубы «Болтон Уондерерс» командасының жаңа бапкері лауазымына ұсынды, бірақ бәсекеде Гари Мегсонға ұтылып қалды. Желтоқсан айында «Реал Сосьедад» командасының бапкері Крис Коулманды алмастыруға да үміткер ретінде қарастырылды. Ақырында, ол Виктор Фернандезді алмастырып, «Реал Сарагоса» командасын қабылдады. Бірақ 2008 жылдың 3 наурызында, жарты жылға жетпейтін мерзім ішінде команданы басқарғаннан кейін, ол өзінің бапкерлік карьерасында ешқашан қатарынан төрт ойынды ұтылмағанын, сондай-ақ арагондық команданың құлдырауын тоқтатуға өзінің күші жетпейтінін айтып, қызметтен кетті. (Нәтижесінде, команда бір лига төменге түсті). Оның орнына бұрынғы «Зарагоса» қақпашысы Маноло Вилланова келді, ол сол кезде «Уэска» командасын басқарды.