Кіріспе

2002 жылғы Амстердам декларациясы – 2002 жылы 50 жылдығына арналған Дүниежүзілік гуманистік конгресс барысында Халықаралық гуманистер ұйымының (ХИ) Бас ассамблеясы бірауыздан қабылдаған, қазіргі гуманизмнің негізгі принциптерін баяндайтын мәлімдеме. ХИ мәлімдемесіне сәйкес, бұл декларация «әлемдік гуманизмнің ресми тұжырымы». Оны ХИ-ға мүше барлық ұйымдар ресми түрде қолдайды, оның ішінде:

Гуманистік Нидерланд қауымдастығы (Humanistisch Verbond)
Америка гуманистік қауымдастығы
Ұлыбритания гуманистері
Канада гуманистік қауымдастығы
Квебек гуманистері қауымдастығы
Норвегия гуманистік этикалық бірлестігі
Германия гуманистік қауымдастығы (Humanistischer Verband Deutschlands)
Австралия гуманистік қоғамдар кеңесі
Секулярлық гуманизм кеңесі
Гейлер мен лесбиянкалар гуманистік қауымдастығы
Ирландия гуманистік одағы
Үндістан гуманистік одағы
Үндістанның Сапиенс қоры
Филиппин атеистері мен агностиктер қоғамы (PATAS)

Қол қойғандардың толық тізімін ХИ сайтынан табуға болады (қараңыз: сілтемелер). Бұл декларацияда «Гуманист» және «Гуманизм» сөздері үлкен әріппен ғана қолданылады, бұл ХИ-дың жалпы практикасына және біртұтас гуманистік ұғымды насихаттау бойынша ұсынымдарына сәйкес келеді. Гуманистік ұғымды одан да нығайту үшін, ХИ-дың белгілі мүшелері ұсынғандай, бұл сөздерге ешқандай сипаттауыш қосылмайды. Мұндай қолдану ХИ мүше ұйымдары арасында толығымен біркелкі емес, бірақ көпшілігі осы конвенцияларды сақтайды.

Тарих

1952 жылы Нидерландыда өткен бірінші Дүниежүзілік гуманистік конгресінде Халықаралық гуманистік одақ (бұрынғы Халықаралық гуманистік және этикалық одақ, IHEU) бас жиналысы қазіргі гуманизмнің негізгі принциптерін баяндайтын мәлімдеме – «Амстердам декларациясын» қабылдады. 2002 жылы Дүниежүзілік гуманистік конгрестің 50 жылдығында IHEU бас ассамблеясы бұл декларацияны жаңарту жөніндегі резолюцияны бірауыздан қабылдады – «Амстердам декларациясы 2002».