Кіріспе

"Ес жүйесі" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериясының 147-ші, ал алтыншы маусымның 21-ші бөлімі. Бреннон Брага жазған және Джеймс Л. Конвей режиссерлік еткен, бұл эпизод алғаш рет 1993 жылдың 3 мамырында көрсетілді және бірінші офицер Райкердің қарама-қайшы жағдайлармен күресіне бағытталған. Эпизод Том Стоппардтың "Every Good Boy Deserves Favour" пьесасының элементтерін қамтиды, оны актерлер жақында сахналаған.

Сюжет

24-ші ғасырда орын алған сериалда Федерацияның «Энтерпрайз-Д» жұлдыздық флоты экипажының оқиғалары баяндалады. Жасырын миссияға дайындалу кезінде Райкерді лейтенант Ворф кездейсоқ жарақаттайды, ал доктор Крашер бас жарасын емдегенімен, ауырсыну толыққанды кетпейді. Содан кейін ол «Ақыл шеңбері» атты пьесада ойнайды, онда оның кейіпкері психиатриялық ауруханаға қамалады және саналы болудың мәні туралы монолог айтады. Пьеса аяқталғанда, бір офицер көрермендердің ықыласын елемей, жүзін бұрыштырады. Райкер иіліп тұрғанда, ол өзін сеткаға ұқсас камерада жалғыз тапқаннан кейін, қамалғанын сезінеді. Камерада тұтқындалған кезде, Райкер бір шетелдік дәрігердің пьесадан бір сөзді айтқанын естиді. Аурухананың асханасында, Райкерге ол бір адамды өлтіргенін еске салғанда, ол қатты ашуланып, дәрігерлер оны тыныштандыруға мәжбүр болады. «Энтерпрайз» кемесінде оянған Райкер шетелдік дәрігерден қашып, қайтадан аурухананың камерасында өзін табады. Дәрігерлер «Энтерпрайз» голограммасын қолданып, оған аурухананың нағыз шындық екеніне сендіруге тырысады. Бұл Райкерді доктор Крашердің көрініс екеніне сенетін нәрсесіне назар аудармай, оны құтқару операциясы туралы ескертуге тырысуға көндіреді. Осы құтқару операциясы оны «Энтерпрайз» кемесіне қайтаруға мүмкіндік береді, бірақ Райкер бұл да көрініс деп сенімді. Мұны дәлелдеу үшін ол өзіне фазермен атып, өзінің аурухананың камерасында екенін көрсетеді. Камераны жою үшін ол қаруды максималды қуатқа қояды, жарылыстан кейін өзін театр сахнасында аплодисменттердің шуылында көреді. Бұл шындық емес деп ойлаған Райкер сахнаның қабырғасын бұрып, осы шындықты қиратады. Соңында, операциялық үстелде оянады, басына ауырсынуды тудырған құрылғы орнатылған. Райкер бостандыққа шығып, байланыс белгісі арқылы дереу сәулеленуді сұрайды. «Энтерпрайз» кемесіне оралғаннан кейін доктор Крашер оның жараларын емдейді, ал Райкер жасырын миссияда тұтқынға алынғанын біледі. Оның бұл ерекше тәжірибесі Федерация туралы стратегиялық ақпаратты анықтау үшін оның миын сканерлеуге қарсылық көрсетуінен туындаған. Райкер пьесаның декорациясын соңғы рет бұзу үшін сахнаға оралады.

Өндіріс

Бұл әңгімені Бреннон Брага жазды, ал режиссерлік жұмысын Джеймс Л. Конвей жүзеге асырды. Ол бірінші офицер Райкердің кейбір өмірінен алынған оқиғаларға арналған. Дэвид Селбург, Эндрю Прайн және Гэри Вернц та эпизодтық рөлдерде ойнады.

Қабылдау

2001 жылы The A. V. Club бұл эпизодты "A−" деп бағалады және ол актер Джонатан Фрейкстің сериалдағы ең жақсы ойнаған рөлі болды. 2016 жылы The Hollywood Reporter "Ойдың шеңбері" эпизодын барлық Star Trek эпизодтарының арасында 68-ші, ал Star Trek: Келесі буын эпизодтарының арасында 16-шы ең жақсы эпизод деп атады. 2019 жылдың мамырында олар оны осы шоудың ең жақсы 25 эпизодының бірі деп тағы да бағалады, оны "қараңғы және амбициялы" эпизод деп сипаттап, сценарийі көрермендердің шындық сезімімен ойнайтынын айтты. Wired журналы 2012 жылғы шолуында "Ойдың шеңбері" эпизодын Star Trek: Келесі буынның ең жақсы эпизодтарының бірі деп атады және сценарист Рональд Д. Мурдың сөзін келтірді: "Менің ойымша, 'Ойдың шеңбері' Рикерді шындық пен естен шығу арасындағы байланыс ретінде пайдалануы қызықты болды", - деді Мур. 2017 жылы Heroes & Icons бұл эпизодты қорқынышты немесе керемет мазмұны бар 18 Star Trek эпизодының бірі ретінде тізімге енгізді. 2017 жылы Den of Geek бұл эпизодты Star Trek: Келесі буынның ең үздік 25 "көруге тиіс" эпизодының бірі деп атады. 2018 жылы The Gamer бұл эпизодты барлық Star Trek эпизодтарының арасында 20-шы ең қорқынышты эпизод деп бағалады, көрермендердің не шындық екеніне көз жеткізе алмайтынын айта келе, оны "жағымсыз" деп сипаттады. 2019 жылы The Hollywood Reporter осы эпизодты Star Trek: Келесі буынның ең жақсы 25 эпизодының қатарына қосты. 2020 жылы Den of Geek "Ойдың шеңбері" эпизодын барлық Star Trek франшизасының телеэпизодтарының арасында төртінші ең қорқынышты эпизод деп атады. 2021 жылы Screen Rant оны барлық Star Trek франшизасының екінші ең қорқынышты эпизоды деп бағалады. Олар актер Джонатан Фрейкстің өнерін және жоғары сапалы сюжетті жоғары бағалады.

Шығарылымдар

Эпизод 2002 жылғы 3 желтоқсанда АҚШ-та "Жұлдызды жол: Келесі ұрпақ" телесериалының алтыншы маусымдық DVD жинағының бір бөлігі ретінде шықты. 2014 жылғы 24 маусымда Blu-ray форматында жаңартылған HD нұсқасы жарық көрді. 1999 жылғы 3 қарашада бұл эпизод "Suspicions" эпизодымен бірге АҚШ-та LaserDisc форматында шықты. Екі эпизодтың жалпы ұзақтығы 93 минутты құрады және Dolby Surround дыбыс жолы болды.