Кіріспе

1990 жылдары АҚШ үкіметінің бастамасы "Ми онжылдығы" 1990-1999 жылдар аралығында АҚШ президенті Джордж Буштың, Конгресс кітапханасы мен Ұлттық денсаулық институтының Ұлттық психикалық денсаулық институтын қамтитын, ауқымды күш-жігердің бір бөлігі ретінде жарияланды. Мақсаты – "миды зерттеуден алынатын пайда туралы халықтың білуін арттыру" болды. Бұл ведомствоаралық бастама Конгресс мүшелеріне, олардың аппараттарына және жалпы халыққа адам миы туралы соңғы зерттеулермен таныстыру, сондай-ақ осы жаңалықтардың этикалық, философиялық және гуманитарлық салдары туралы қоғамдық пікір-алмасуды ынталандыру мақсатында басылымдар мен бағдарламаларды қамтитын түрлі шаралар арқылы іске асырылды.

Құрылуы

1980 жылдары жүйке құбылыстарын мидың нақты анатомиялық аймақтарымен байланыстыруға жаңа қызығушылық оянды, бұл миды және оның психологиялық маңызын тікелей зерттеуді жеделдетті. 1980 жылы Нейробиология қоғамы АҚШ Конгресімен нейробиологияны қаржыландыруды арттыру үшін тікелей лоббилеу мақсатында, сондай-ақ қоғам мүшелерін өз өкілдерімен байланысуға шақыру үшін арнайы комитет құрды. Бұл топ, Ұлттық неврологиялық және коммуникативтік бұзылыстар жөніндегі ұлттық комитет, Ұлттық ғылым қорының нейробиология жөніндегі ведомствоаралық жұмыс тобы, Америка медицина колледждері қауымдастығы және биология және медицина жөніндегі қоғамдар кеңесімен бірге 1980 жылдары Вашингтон қаласында заң шығарушылармен кездесіп, оларды нейробиологиялық зерттеулердің маңыздылығы туралы хабардар етіп, қаржылық қолдау көрсетуге шақырып, бюджеттік қаражатты иеленуді қолдады. 1987 жылы Ұлттық неврологиялық және коммуникативтік бұзылыстар жөніндегі комитет Ұлттық неврологиялық бұзылыстар және инсульт институтының консультативтік кеңесімен бірлесіп, нейробиология саласындағы зерттеулер мен клиникалық дамуды одан әрі жетілдіру үшін соңғы жетістіктерге негізделген кең ауқымды жобаны ұсынды. 1990 жылдың қаңтар айынан бастап он жылдықты "Ми он жылдығы" деп жариялау туралы ұсыныс өкіл Сильвио О. Конте тарапынан қолдалып, 1989 жылдың 8 наурызында АҚШ Конгресі бірлескен қаулы арқылы қабылдады. 1990 жылдың 18 шілдесінде АҚШ Президенті Джордж Буш бұл туралы ресми жариялады.

Жариялау және танымал ету

Президенттік тапсырмаға жауап ретінде кәсіби ұйымдар "Ми онжылдығы" материалдарын одан әрі тарату арқылы бұл бастаманы қолдауға кірісті, ал "Ми онжылдығы" лекциялары көрнекті ғылыми қауымдастықтардың жылдық мәжілістерінде жиі кездесетін болды. Дегенмен, онжылдықтың басындағы жылдары нейроғылым қауымдастығы өздерінің күш-жігері нейроғылым зерттеулеріне қаржыландыруды арттырмауы мүмкін деген алаңдаушылық білдірді. Сол кезде ми зерттеулері үшін Чарльз А. Дана қорының төрағасы болған Дэвид Дж. Махони 1992 жылы Колд Спринг Харборда ықпалды нейроғылымдардың басқосуын ұйымдастырды, олар "Ми онжылдығы" қозғалысын жақсарту жолдарын талқылады. Бұл басқосу нәтижесінде 60 ғалым онжылдықтың соңына дейін орындалуға тиіс он зерттеу мақсатын баяндайтын ресми Декларацияға қол қойды, сондай-ақ осы ғалымдар өз зерттеулері туралы қарапайым тілмен халыққа жеткізуге жеке міндеттеме берді.

Әсері

Мидың онжылдығы кезінде нейроғылым саласы қарқынды дамып, ғылыми және қоғамдық назардың алдыңғы қатарына шықты. Американдық невролог Льюис П. Роуленд былай деді: «Бұл онжылдық жарнамалық тұрғыдан сәтті аяқталды. Ол ғалымдарды, заң шығарушыларды және ерікті ұйымдардың басшыларын жұмылдырудың тиімді жолы болды. Білім беру бағдарламасы ретінде, ол ғылыми-техникалық прогрестің керемет жетістіктерін сәтті көрсетті. Нейроғылымға қаржыны екі есеге арттыруға дайындық кезеңінде бұл онжылдық айқын табысқа жетті. Бұл жетістіктерге онжылдықтың қатысы болды-жоқпын біз анық айта алмаймыз, бірақ прогресс пен білім беру бірге дамыды. Қоғам да бұл онжылдықтың арқасында балалардың ерте даму бағдарламаларына үлкен қаржы құйылды. Балалардың алғашқы тәжірибесінің миға физиологиялық әсерін зерттеуге қаржы бөлінгендіктен, АҚШ-тың көптеген штаттары мектепке дейінгі білім беруді дамытуға күш салды. Бүгінде, шамамен 20 жыл өткен соң, АҚШ-тағы балалардың көп бөлігі осындай бағдарламаларға қатысуда. Мидың онжылдығынан кейін «Адамның санасы» атты жаңа жоба да іске қосылды.