Кіріспе

Американдық әнші-күйші Дотти Рэмбо (2 наурыз 1934 – 11 мамыр 2008) – американдық госпел әншісі және ән жазушы. Ол «Грэмми» сыйлығын жеңіп алған жеке орындаушы және бірнеше «Dove» сыйлығын жеңіп алған артист. Бұрынғы күйеуі Бак пен қызы Ребамен бірге «The Rambos» оңтүстік госпел тобын құрды. Ол 2500-ден астам ән жазды, соның ішінде ең танымалдары: «The Holy Hills of Heaven Call Me», «He Looked Beyond My Fault and Saw My Need», «We Shall Behold Him» және «I Go To the Rock». Оның әндерін Уитни Хьюстон, Элвис Пресли, Кэрол Ченнинг, Сэнди Патти, Барбара Мандрелл, Долли Партон, Винс Гилл, Ронда Винсент, Вестал Гудман, Литтл Ричард, Джерри Ли Льюис, Соломон Берк және Джордж Джонс сияқты әртістер орындаған. Оның әндері «Undertow» сияқты фильмдерде де пайда болды. Доттидің шығармаларын қамтитын ән жинақтары жиі кездеседі. «The Gaither Homecoming» сериясында оның ондаған әні орындалды және көрсетілді; сонымен қатар, ол «Gaither Homecoming» видео және телесериалдарының бесеуінде пайда болды. Христиандық телеарналар пайда болғаннан бері Дотти осы жаңа платформада белгілі бір орынға ие болды. Рэмбо Пэт Робертсонның «CBN» және «700 Club» телешоуларында, Пол мен Ян Краучтың «TBN» арнасында, Джим мен Тэмми Фэй Баккердің «PTL» бағдарламасында қонақ болды. Оның ең жақын байланысы «TBN» арнасымен болды, онда ол 6 жыл бойы арнаның екінші бағаланған шоуы болған «The Dottie Rambo Magazine» телесериалын жүргізді. Оның бағдарламасында музыка, тамақ дайындау сегменттері және танымал қонақтар болды: Минни Перл, Барбара Мандрелл, Дотти Вест, Конни Смит, Лиза Велчел және тағы да басқалар. 1991 жылы Дотти «Gospel Music Hall of Fame»-қа, 1997 жылы «Southern Gospel Music Hall of Fame»-қа енгізілді. Ол «Christian Country Music Association»-ның «Ғасырдың ән жазушысы» атанды. 2006 жылы Лили Томлин оған құрмет көрсетіп, «Kentucky Music Hall of Fame»-қа енгізді. 2007 жылы Барбара Мандрелл Доттині «Nashville Songwriter Association’s Hall of Fame»-қа енгізуге ұсынды (ол осы мәртебеге ие болған онінші әйел болды). 2008 жылы ол «Georgia Music Hall of Fame»-қа енгізілді. 2000 жылы Рэмбо «ASCAP Lifetime Achievement Award» сыйлығымен марапатталды. Оның музыкасы поэтикалық мәтінімен және түрлі жанрларды қамтитын мелодияларымен танымал, көбінесе жұмақ, христиандық құрбандық, қайғы және қайта туған христиандық тәжірибе сияқты тақырыптарды қамтиды. 2008 жылдың 11 мамырында, Аналар күніне арналған концертке Техас штатына бағытталған тур автобусында Рэмбоның автобусы апатқа ұшырап, ол сол жерде қаза тапты. Апат Миссури штатындағы Мт. Вернон қаласының маңында болды. Басқа 6 жолаушы, оның ішінде оның менеджері Ларри Фергюсон мен оның отбасы жарақат алып аман қалды. 2021 жылы Доттидің ән жазу өнеріне арналған құрмет альбомы шығады. Альбомда әртүрлі жанрдағы әртістер оның сүйікті «Рэмбо» шығармаларын орындайды. Рэмбоның көп жылдық менеджері Ларри Фергюсон жобаның қосымша продюсері болып табылады.

Ерте өмір

Ол 1934 жылы Кентукки штатының Мэдисонвилл қаласында Джерральд Вернон "Чик" және Элизабет Латреллдің қызы ретінде дүниеге келді. Жеке есептерге сәйкес, ол кедейлікте өсті және кантри музыкасына ерте бойын берді. Ол гитарада ойнауды Нэшвиллдегі WSM радиосындағы Grand Ole Opry бағдарламасын тыңдағанда үйренді. Сегіз жасында Кентукки штатының Морганфилд қаласының жанындағы өзен жағасында отырып, ән жазуды бастады. Оған анасы мен әкесі қолдау көрсетті, ал он жасында жергілікті радио бағдарламасында кантри музыкасының кавер-нұсқаларын орындап, гитарада ойнай бастады. Он екі жасында ол қайта туылған христиан болып, христиан музыкасын жазуға және орындауға бел буды. Бұл шешім маңызды болды, бірақ әкесіне ұнаған жоқ – ол оған христиан музыкасынан бас тартуды немесе үйден кетуді талап етті. Ол үйден кетіп, жолға шықты, алғашқы өнері Индианаполистегі шіркеуде болды. Ол Gospel Echoes деп аталатын трио құрып, АҚШ-тың орталық және оңтүстік штаттарын аралап саяхаттады. Gospel Echoes тобының құрамы жылдар бойы өзгеріп тұрды, оған Пэт Грин және Литтл Джо Хэтфилд кірді. 1950 жылы, он алты жасында ол евангелист Джимми Расселмен бірге өткізген жандану жиынында Бук Рамбомен танысты. Олар көп ұзамай үйленіп, ол бірнеше жыл жеке саяхаттағаннан және пасторлардың отбасыларымен бірге тұрғаннан кейін бірге саяхаттап, ән айта бастады. 1960 жылдардың ортасында қызы Ребаның қосылуымен The Singing Rambos тобы құрылды. Басқа евангелистік топтың, Happy Goodman Family-дің ұсынысы арқылы Рамбо сол кездегі Луизиана штатының губернаторы, сонымен қатар танымал кантри және евангелистік музыканы жазатын Джимми Дэвиске ән шырқады. Дэвис оны өзінің баспа компаниясы Jimmie Davis Music (BMI) компаниясымен ән жазу келісімшартына қол қойды. Ол қол қою бонусы ретінде шамамен 3000 доллар алды, бұл оның сол уақытқа дейін тапқан ең көп ақшасы болды. Джимми Дэвис осы кезеңде Рамбоның шығармаларына автор ретінде көрсетілгенімен, ол оның шығармаларына музыка мен сөз жазбағанын, бірақ баспа келісімшарты бойынша авторлық үлеске ие болғанын мәлімдеді. Jimmie Davis Music енді Peer Music компаниясына тиесілі. 1960 жылдары оның жұлдызы көтеріле бастады, әсіресе ән жазушы ретінде, сонымен қатар солист ретінде де. The Singing Rambos тобының жетекшісі ретінде ол халықаралық сапарлар жасады, соның ішінде 1967 жылы Вьетнамға американдық әскерлерге өнер көрсету үшін барды. Сол жерде Рамбо далалық госпитальдарда, USS Kitty Hawk және USS Ticonderoga кемелерінде көмек көрсетті. Вьетнамда топ "Swinging Rambos" деп аталды, себебі үкімет христиан әншілер тобының қауіпсіздігіне қауіп төнуі мүмкін деп қорқыды. АҚШ сарбаздары Рамбоға Вьетконгтың туын және соғыстан қалған басқа да естеліктерді сыйлады. Ол сондай-ақ USO үшін Гренландиядағы Туле қаласын қоса алғанда, әлемнің басқа да аймақтарында өнер көрсетті. USO турларынан тыс ол темір перде артында, Еуропа, Батыс Үнді, Багам аралдары, Киелі жер (Израиль) және Канадада саяхаттады. Оның ән жазудағы табысы және Дэвис компаниясының Рамбо әндерін насихаттауы Warner Bros. Records компаниясымен жазба келісімшартына қол қоюына әкелді. Бірнеше жыл бойы аптасына 50 доллар ғана тапқаннан кейін және көбінесе күнкөрісін жабу үшін жұмыс істегеннен кейін, Рамбоның жағдайы жақсара бастады. Олардың жазбалары сатылып, оның әндері индустрияда назар аударды, басқа евангелистік топтар оларды орындауды бастады. 1968 жылы ол It's The Soul Of Me альбомы үшін ең жақсы Soul Gospel орындау номинациясында Гремми сыйлығын жеңіп алды. Gospel Echoes тобының жазбалары нашар сатылуы Warner Bros. лейблінің топты таратуына себеп болды. Warner Bros. Доттиде жеке орындаушы ретінде үлкен әлеует көріп, оған R&B музыкасы үшін жазба келісімшартына қол қоюды ұсынды, бірақ ол оның орнына Benson Records компаниясымен жеке орындаушы ретінде және The Singing Rambos тобының құрамында келісімшарт жасады. Рамбо Билли Грэм, Джимми Сваггарт, Орал Робертс, Бенни Хинн, Кэтрин Кульман, Джон Хаги, Джим Баккер, Тэмми Фэй Баккер Месснер, Пол және Ян Крауч, Паула Уайт, Райнхард Бонне, Пат Робертсон, Т. Д. Джейкс және басқалармен жұмыс істеді. Оның Down by the Creekbank әні тарихтағы ең табысты христиандық балалар пластинкаларының бірі болып саналады және платиналық мәртебеге ие болды. Жеке және триолық жазбаларынан басқа, Рамбо басқа да суретшілердің жазбаларында ойнады, соның ішінде Джимми Дэвис, Барбара Мандрелл, Allman Brothers тобының Дики Беттс, The Dunaways, Дэвид Робертсон, Эми Ламберт, Кристиан Бут және Уолт Миллс.

Композитор

Рэмбо 2500-ге жуық ән жазған деген хабар бар. ASCAP және BMI онлайн дерекқорында Рэмбоға жатқызылған бірнеше жүз тіркелген атауды көрсетеді. Рэмбоның ең танымал әндері: «Біз Оны көреміз», «Киелі Рух, сені құттықтаймыз (Осы жерде)», «Мен жартасқа барамын», «Құдайдың қамқорлығында», «Мен айқышқа сүйенемін», «Ол менің кемшіліктерімнен тысқары қарады», «Сол қаланың көшелерін ешқашан жасқа боямайды», «Қандай себеппен?», «Егер бұл махаббат болмаса» және «Жоғалтуға тым көп пайда». Ол сондай-ақ Джимми Дэвис, Чарли Лувин, Ронда Винсент және Хэнк Сноу сияқты әртістер орындаған кантри музыка әндерін жазды. Рэмбоның әндері музыка әлеміндегі «кімнің кім екенін» білдіретін әртістермен орындалды, оның ең танымал әні – Уитни Хьюстонның «I Go to the Rock» әні, ол «Пречисттің әйелі» фильмінің саундтрегінде пайда болды. Бұл жазу Рэмбо мен Хьюстонға 1998 жылғы GMA Dove Award сыйлығын «Жылдың дәстүрлі евангелистік әні» номинациясы бойынша әкелді. Сонымен қатар, Соломон Берк, Джонни Кэш, Кэрол Ченнинг, Барбара Фейрчайлд, Ларри Гатлин, Кристал Гейл, Винс Гилл, Ванда Джексон, Джордж Джонс, Элисон Краусс, Джерри Ли Льюис, Барбара Мандрелл, Билл Монро, The Oak Ridge Boys, Долли Партон, Элвис Пресли, Литтл Ричард, Джинни С. Райли, Конни Смит, Хэнк Сноу, Мел Тиллис, Ронда Винсент, Портер Вагонер және Доти Уэст сияқты көптеген діни емес әртістер де Доти Рэмбоның шығармаларын орындады. Аарон Джеффри, Ванесса Белл Армстронг, The Barrett Sisters, The Blackwood Brothers, The Booth Brothers, The Inspirations, Greater Vision, Commissioned, The Crabb Family, Андрэ Крауч, Дэннибелл Холл, Джимми Дэвис, DC Talk, Джефф және Шери Истер, The Florida Boys, The Happy Goodmans, Стив Грин, Ларнелл Харрис, Джейк Хесс, The Hoppers, The Isaacs, Бобби Джонс, Рон Кеноли, Дойл Лоусон, Марк Лоури, Джанет Пашаль, Сэнди Патти, Карен Пек, The Speer Family, Альбертина Уокер, Вики Уайнэнс, Карен Уитон, Джимми Сваггарт және The Collingsworth Family сияқты көптеген христиандық/евангелистік әртістер де оның әндерін орындады.

Теледидардағы рөлдері

1960 жылдардағы "Gospel Singing Jubilee" бағдарламасынан бастап, Рэмбо өзінің мансабы бойында барлық христиандық арналарда, сондай-ақ TNN, PAX және GMT әйелдер ойын-сауық арналарында көптеген телешоуларда пайда болды. Дотти христиан теледидарының қалыптасуынан бастап оның бір бөлігі болды; Пат Робертсонның CBN, "700 клубы", Пол және Ян Крауч пен TBN, Джим мен Тамми Фей Баккердің PTL бағдарламаларында қатысты. Доттидің 1980 жылдары TBN арнасында "Дотти Рэмбо журналы" атты жеке бағдарламасы болды. Бұл бағдарлама желіде алты жыл бойы үздіксіз көрсетіліп, ең жоғары рейтингтің иегері болды. Оның шоуында тамақ дайындау, музыка, сән көрсетілімдері және Барбара Мандрелл, Конни Смит, Дотти Уэст, Минни Перл және "The Facts of Life" ситкомынан танымал Лиза Велчел сияқты қонақтар болды. Денсаулығында кемшіліктері болғанына қарамастан, Рэмбо "700 клубы" және TBN арнасында тұрақты қатысушы ретінде көптеледидарлық өнер көрсетті. 1994 жылы TBN Рикки Скаггс, Рикки Ван Шелтон, Вики Винанс, Джинни Си Райли, Лулу Роман және тағы да басқалардың қатысуымен екі сағаттық арнау концертін ұйымдастырды. 2002 жылы Рэмбо 18 жылдан кейін алғашқы жеке альбомын жазу үшін студияға оралды. Оның нәтижесінде "Stand by the River" хит-трегі жарық көрді. 2007 жылы ол ел бойынша гастрольдік концерттер берді және кантри әншісі Долли Партонның Теннессидегі Dollywood ойын-сауық паркінде өнер көрсетті. 2007 жылдың қараша айында Рэмбо "Sheltered" атты жұмыс атауымен тағы бір студиялық альбомды аяқтады. Бұл альбом 2009 жылдың қыркүйек айында Daywind Records лейблымен шығарылды. Альбомда 12 трек бар, оның ішінде Портер Вагонер, Мел Тиллис, The Whites және Лулу Романмен дуэттер де бар. Бұл жобаны аяқтағаннан кейін Рэмбо 2009 жылы жаңа композициялар мен музыкадан тұратын жаңа жобаны бастады. 2010 жылы Джордж Джонс, Литтл Ричард, Долли Партон, Соломон Берк және басқа да легендарлы орындаушылардың жаңа тректерімен құрмет альбомын жазу басталды. Альбомның продюсері ретінде оның көп жылдық менеджері (Ларри Фергюсон) және бұрынғы ассистенті (Крис Барнс) жұмыс істеді.

Өлім

2008 жылы 11 мамырда Миссури штатының Маунт-Вернон қаласының жанындағы 44-ші тас жолда болған автобус апатынан алған жарақаттары салдарынан Рэмбо қайтыс болды. Ол Гранит-Ситидегі (Иллинойс штаты) «Кальварий-Лайф» шіркеуінде өнер көрсетімін аяқтап, Техастағы Аналар күніне арналған концертке жол тартқанда, ол мінген 1997 жылғы «Превост» автобусы жолдан шығып, қоршау рельсіне соқтығысып, жартасқа шағылысты. Рэмбо оқиға орнында көз жұмды. Оның менеджері Ларри Фергюсон мен оның отбасы апатта жарақат алды. Оның қосылу рәсімі 2008 жылдың 19 мамырында Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы «Христос» шіркеуінде өтті. Әншілер Рэмбоның әндерін орындады, ал христиан музыкасы әлемінің белгілі тұлғалары қатысты. Дотидің көп жылдық досы Барбара Мандрелл осы Евангелие музыкасының иконасын еске алды. Президент Джордж Буш оның қаза болған күні Ақ үйдің үстінде болған туын және оқылып берілген сөздерін жіберді. Ол Нэшвиллдегі «Вудлон» еске алу паркіне жерленді. Лили Томлиннің ата-анасы, Кішкентай Джимми Диккенс және Джим Эд Браун оның қабірінің жанына жерленген.

Марапаттар мен құрметтер

Рэмбо көп жылдар бойы көптеген марапаттар мен құрметтерге ие болды, оның ішінде бір Грэмми және үш GMA Dove Awards. Ол екі рет Евангелие музыкасының Даңқ залына енгізілді; бір рет «Rambos» тобымен, бір рет жеке орындаушы ретінде. 1994 жылы Христиандық кантри музыка қауымдастығы оған «Ғасырдың ән жазушысы» сыйлығын табыс етті. 2000 жылы ASCAP өмір бойы жетістіктері үшін сыйлық берді, сондай-ақ екі Христиандық кантри музыка қауымдастығы (CCMA) сыйлығын алды: 2003 жылы «Пионер» сыйлығы, ал 2004 жылы «Жыл ән жазушысы» сыйлығы. Ол 2006 жылы Кентукки музыкасының Даңқ залына енгізілді. 2002 жылы шыққан «Stand by the River» альбомы екі Christian Music Fan Awards сыйлығын жеңіп алды – «Жыл әні» және «Жыл дуэті» (Долли Партонмен бірге). 2007 жылы Нэшвилл ән жазушыларының Даңқ залы Рэмбоны қабылдады. Ол 2008 жылдың 14 маусымында өткен марапаттау салтанатында қайтыс болғаннан кейін Христиандық музыканың Даңқ залына енгізілді. Ол сондай-ақ қайтыс болғаннан кейін Джорджия музыкасының Даңқ залына енгізілді. Оның менеджері мен немересі оның атынан сыйлықты қабылдады. 2011 жылы Рэмбо Музыка қаласының Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды, оны оның қызы Реба қабылдады.