Кіріспе

Радиоастрономиядағы құбылыс. Ротациялық радио транзиенттері (RRAT) – қысқа, орташа жарықтықпен сипатталатын радио импульстарының көздері, алғаш рет 2006 жылы табылды. RRAT-тар пульсарлар деп есептеледі, яғни айналатын, магниттелген нейтронды жұлдыздар, олар белгілі пульсарлардың көпшілігіне қарағанда сирек және/немесе импульстен импульске дейін өзгеруі жоғары. RRAT-тың жұмыс істеп тұрған анықтамасы – бұл жарқын жеке импульстарды іздеу кезінде, Фурье доменіндегі іздеулерге қарағанда оңай анықталатын пульсар. Сондықтан, 'RRAT' – олардың қалай табылғанының белгісі ғана, және пульсарлардан ерекше нысандар класын білдірмейді. 2015 жылдың наурыз айына дейін 100-ден астам жағдай тіркелді.

Жалпы сипаттамалары

RRAT-тан шығатын импульстардың ұзақтығы қысқа, бірнеше миллисекундқа созылады. Импульстардың қарқындылығы 1,4 ГГц жиілігінде бірнеше Янски ток тығыздығына ие пульсарлардан байқалған ең жарқын импульстармен салыстыруға болады. Анықталған жарылыстар арасындағы уақыт интервалы секундтан (бір импульс периоды) сағатқа дейін өзгереді. Сондықтан RRAT-тан радиоэмиссияны әдетте күніне бір секундтан кем уақыт ішінде анықтауға болады. RRAT-тың нейтронды жұлдыз екендігі ғарышта орналасқан Чандра рентгендік обсерваториясы арқылы RRAT J1819-1458 рентгендік бақылауларында расталды. Салқындаған нейтронды жұлдыздардың температурасы шамамен 1 миллион Кельвинге жетеді, сондықтан олар рентгендік толқындарда жылу шығарады. Рентген сәулелерінің спектрін өлшеу, егер ол нейтронды жұлдыздың бетінен шығатын жылулық сәулелену болса, температураны анықтауға мүмкіндік береді. RRAT J1819-1458 үшін есептелген температура магниттардың бетіндегі температурадан әлдеқайда төмен, бұл RRAT пен магниттардың кейбір ортақ қасиеттері болғанымен, олар нейтронды жұлдыздардың әртүрлі топтарына жататынын көрсетеді. RRAT ретінде анықталған басқа пульсарлардың ешқайсысы рентгендік бақылауларда әлі анықталған жоқ. Бұл, шындығында, осы көздердің радио жиілігінен басқа спектрдегі жалғыз анықталған жағдайы.

Ашылу

1967 жылы пульсарлар табылғаннан кейін, пульсарларды жердегі радиосигналдардан туындаған шудан ажырату үшін пульсар импульстарының екі маңызды қасиетіне сүйенді. Біріншісі – пульсарлардың периодтық сипаты. Деректерде периодтылықты іздеу арқылы "пульсарлар жеке импульстарды іздеуге қарағанда сигнал мен шудың қатынасы әлдеқайда жоғары" анықталады. Пулсар сигналдарының екінші анықтамалық қасиеті – иондалған орта арқылы өтетін электромагниттік толқынның фазалық жылдамдығының жиілікке тәуелділігі салдарынан жеке импульстің жиілік бойынша дисперсиясы. Жұлдызаралық орта иондалған компонентке ие болғандықтан, пульсардан Жерге келетін толқындар шашырайды, сондықтан пульсарларды зерттеу шашыраған толқындарды іздеуге де бағытталды. Екі қасиеттің үйлесімінің маңыздылығы соншалық, қазірге дейінгі ең ірі пульсарлық зерттеу болып табылатын Паркс көп сәулелі пульсарлық зерттеудің бастапқы деректерін өңдеу кезінде "бірде-бір шашыраңқы импульсқа сезімтал іздеу қосылмады". Белгілі периодтары мен периодтық туындылары бар RRAT-тар канондық өлім аймақтарына жақын орналаспайды. Көптеген RRAT-тардың үлкен дисперсиялық шаралары бар, бұл олардың қашықтығы үлкен екенін көрсетеді, сонымен қатар ұқсас эмиссиялық қасиеттерімен байланыстырылғанда, кейбір RRAT-тар телескоптың анықтау шегінен туындауы мүмкін. Дегенмен, RRAT-тардың "гигант импульстар" деп аталатын пульсарлармен ұқсас эмиссиялық механизмді бөлісу мүмкіндігі де жоққа шығарылмайды. RRAT-тардың эмиссиялық механизмдерін толық түсіну үшін нейтрон жұлдызының айналасындағы қалдықтарды тікелей бақылау қажет, бұл қазір мүмкін емес, бірақ болашақта Квадратты километрлік массивпен мүмкін болуы мүмкін. Алайда, Arecibo, Green Bank телескопы және алғашқы RRAT-тарды тапқан Parkes обсерваториясы сияқты обсерваториялар RRAT-тарды анықтаған сайын, RRAT-тардың кейбір қасиеттері айқынырақ бола бастайды.