Кіріспе

The Outermost House – табиғатты зерттеуші жазушы Генри Бестонның Кейп-Код құмдаларында өткізген жылы туралы баяндайтын кітабы. Ол 1928 жылы Doubleday және Doran баспасымен, кейін Генри Холт және компаниясымен жарияланды. Бестонның "Fo'castle" деп атаған, 20x16 өлшемдегі жағажай коттеджі "The Outermost House" кітабының оқиғасының орын алған жері болды. Ол 1925 жылдың маусым айында салынды және 1978 жылдың ақпан айында теңіздің күшімен қиратылды. Бестон (1888 жылы Генри Бестон Шехан болып туған; 1968 жылы қайтыс болды) коттеджді "Fo'castle" деп атады, себебі оның он терезесі және Аталнт мұхитының ашық көрінісіне қарайтын құм төбесіндегі биік орналасуы оған кемеде жүргендей сезім берді. Уақыт өте келе бұл құрылыс "Ең шеткі үй" деп те белгілі болды.

Жазу және жариялау

Кейпте "Кейп Кодтың күзетшілері" атты журналдық тапсырмасын аяқтағаннан кейін, Бесттон Сыртқы Кейптің жағалау күзетшілері туралы, Массачусетс штатының Истхэм қаласындағы Наусет жағалау күзет стансасынан оңтүстікке қарай екі шақырым жердегі үйдің жоспарын жасады. Ағаш шебері Харви Мур және оның бригадасы құрылыс жұмысын жүргізді. Бесттон бұл шағын үйді мүмкіндігінше жиі демалуға баратын орын ретінде пайдалануды жоспарлаған, бірақ көп ұзамай ол одан кеткісі келмейтінін түсінді. "Жыл күзге қарай созылғанда, осы жердің және алыс теңіздің сұлулығы мен құпиясы мені соншалықты баурап алды, мен бара алмайтын болдым", - деп жазды ол "The Outermost House" кітабында. Келесі екі жыл бойы Бесттон құм төбесіндегі панасынан келіп-кетіп, жағажайдағы өмірді бақылап, жанды жазбалар жасады. Оның толқындар туралы ойлары ("The Headlong Wave"), қысқы жағажайдағы тәжірибелері және жағажайда болғаннан кейінгі өмірге деген көзқарасы "Кейп Кодтың Ұлы жағажайдағы бір жыл" атты туындыны құрады. Оның "Бізге жануарлар туралы жаңа, дана және мүмкін, мистикалық ұғым қажет" деген пікірі жануарлар мен табиғатқа құштар адамдар арасында жиі айтылады. Бесттон 1927 жылдың қыркүйегінде "Фо'кастлдан" кетіп, туған қаласы Куинсиге (Массачусетс штаты) оралып, жазушы Элизабет Коутсвортқа үйлену ұсынысын жасады. Олар ұзақ уақыт кездесіп жүрді, бірақ Коутсворт оның жағажайда болған кезінен көптеген жазбалары бар, бірақ бірде-бір қолжазба жоқ екенін көргенде: "Кітап болмаса, неке де болмайды" деді. Қолжазба 1928 жылдың сәуірінде аяқталды, ал "The Outermost House" кітабы 1928 жылдың қазан айында жарық көрді. Бесттон мен Коутсворт 1929 жылдың маусымында үйленді және екі аптаға "Фо'кастлде" бал айына шықты, бірақ одан кейін бұл шағын үйге сирек оралды.

Кейінгі оқиғалар

1933 жылы қысқы дауыл Фо'кастлды жайлауға айналдырып жіберді, сол себепті үйді құм төбесіне қайта орналастыруға тура келді. 1944 жылы үй тұрған құм төбесі ойылып, тағы бір орын ауыстыру қажет болды. Алғашқы каминды ағаш пешпен алмастырып, бірнеше өзгерістер жасағаннан кейін Бестон үйді Nauset Marsh-тің жанындағы құмдықтың артына көшірді. Үй 1978 жылдың ақпанына дейін сол жерде тұрды, сонда "78 жылғы қаһарлы дауыл" деп аталған дауыл кедергі жағажайға үлкен толқындарды әкеліп, Фо'кастлды алып кетті. Үйдің алғашқы орны Атлант мұхитының толқындарымен жабылды. Бестон 1959 жылы, Кейп-Код ұлттық жағалау аймағы құрылмас бұрын Фо'кастлды Массачусетс Одубон қоғамына сыйлады. Массачусетс Одубон Бестонның үйін мүшелеріне жалға берді, өйткені Бестон оны "барлық жақсы табиғат зерттеушілері үшін пана және бақылау станциясы" ретінде пайдалануды өтінген. Олардың бірі – Нэн Тернер Уолдрон (1922-2000) есімді әйел болды, ол үйде 17 жылдың бір бөлігін өткізді. Уолдрон өзінің тәжірибелерін "Ең шеткі үйге саяхат" атты кітабында сипаттады. 1964 жылы, Бестонның қайтыс болуына төрт жыл жетпегенде, Массачусетс штатының бірінші ханымы Тони Пибоди және Ворстер телеграф агенттігінің тілшісі Иван Сандроф Coast Guard Beach жағажайында арнайы салтанатты шара өткізді, онда "Фо'кастл" Ұлттық әдеби ескерткіш ретінде танылды. Жүздеген адамдар Бестонның денсаулығы нашарлаған күйде жүргенін көріп, оның еңбегі үшін көрсетілген құрметке куә болды. "Сіздің кітабыңыздың арқасында бүгінде Кейп-Код ұлттық жағалау аймағы бар", - деді Массачусетс штатының губернаторы Эндикотт Пибоди. Сондай-ақ, осы шарада Ұлттық саябақтар қызметінің (АҚШ Ішкі істер министрлігінің бөлімшесі) 1950 жылдары Сыртқы Кейп жерін ұлттық саябақ мәртебесіне бағалау кезінде дайындаған есептерінде "Ең шеткі үйге" бірнеше рет сілтеме жасағаны белгілі болды. Бүгінде Сыртқы жағалауда Бестонның 1920 жылдары тұрған сияқты өмір сүретін "Ең шеткі үй" типтес құрылыстар бар. Бестонның бастапқы үйі табиғаттың құрбаны болғанымен, Кейп-Кодтағы Генри Бестон қоғамы үйді қайта құру науқанын бастады және қазір жаңа "Фо'кастл" үшін қолайлы орын іздеп жатыр.