Кіріспе

Епископтық діоцез

Америка Құрама Штаттарындағы Епископтық шіркеудің діоцезі

Нью-Йорк епископтық діоцезі – Америка Құрама Штаттарындағы Епископтық шіркеудің діоцезі, Нью-Йорк қаласының үш ауданы мен Нью-Йорк штатының жеті округін қамтиды. 1785 жылы құрылған, ол Епископтық шіркеудің алғашқы діоцездерінің бірі. Қазіргі діоцездік епископ – Ұлық Қасиетті Мэтью Хейд, оның тақтысы – Қасиетті Иоанн соборында.

Шолу

Нью-Йорк епархиясы Нью-Йорк қаласының Манхэттен, Бронкс және Стейтен-Айленд аудандарында, сондай-ақ Нью-Йорк штатының Датчесс, Оранж, Путнам, Рокленд, Салливан, Ульстер және Вестчестер округтерінде шамамен 190 құдайға табыну орнын қамтиды. Нью-Йорк қаласының шегінен тыс епархия екі аймаққа (II аймақ және Орта Хадсон аймағы) бөлінеді, олар географиялық деканаттардан тұрады, олардың әрқайсысы «клирикус» деп аталады. Епархияда шамамен 50 000 мүше және 500 канондық тұрақты дін қызметкері бар. 1674 жылға қарай Нью-Йорк үстінен Англияның билігі толыққанды орнады. Бастапқыда Джеймс II католик болғандықтан, Нью-Йоркте Англия шіркеуін дамытуға көп көңіл бөлген жоқ, бірақ 1683 жылы Нью-Йорктің бостандықтары мен құқықтары туралы жарғысы қабылданды, ол діни төзімділік пен бостандыққа кепілдік берді. Ал Даңқты революциядан кейін Англия монархиясы Англия шіркеуінің провинцияда өсуіне белсенді түрде көмектесті. 1693 жылы ол провинцияның ресми шіркеуі болды, бірақ Голланд реформаторлық шіркеуі үшін де жағдай жасалды. Корольдік демеу және Шетелдердегі Жақсы Жаңалықты тарату қоғамының көмегімен, алдағы онжылдықтарда Грейс шіркеуі (қазіргі Христос шіркеуі) сияқты басқа шіркеулер де құрылды. Нью-Йоркте және Американың басқа да отарларында англикандықтардың саны артқан сайын, Англия шіркеуі Америкада епископат құру қажеттігін сезіне бастады. Бұл жоспар көптеген отарлаушылардың арасында үрей тудырды және Америка революциясына ықпал еткен болуы мүмкін. Шіркеудің Корольдік колледждің (қазіргі Колумбия университеті) құрылысына қатысуы және оның сол кездегі барлық отарлық колледждерден әлдеқайда көп қаржылық қоры, епископат құру және Колледж арқылы Америкада Корольдік биліктің ықпалын күшейтуден қорықтырды. Революция кезінде көптеген адамдар шіркеу Георг III-ке адал екенін ойлады. Бағалау бойынша, революция кезінде епархиядағы англикан дін қызметкерлерінің 90 пайызы Корольге адал болды.

Революциядан кейінгі кезең

Революциядан кейін шіркеу мемлекеттен бөлінді және бірқатар көрнекті дін қызметкерлері тұтқындалды, соның ішінде Бронкстағы Санкт-Петер шіркеуінің пасторы Сэмюэл Сибери, кейін Коннектикуттың бірінші епископы болды. Парламент қабылдаған заң бойынша, ағылшын епископтары британдық тәжге бағынбайтын адамдарға епископтық дәреже беруге уәкілеттік алғаннан кейін, Сэмюэл Провост 1787 жылы Нью-Йорктің бірінші епископы болып сайланды. Екі жыл өткен соң, Епископалдық шіркеу Англия шіркеуінен ресми түрде бөлінді, осылайша оның дін қызметкерлері тәжге адалдық серт беруге міндетті болмайтын болды. Провостың тағайындалуы Революция кезінде туған антиангликандық көңіл-күйді жұмсартуға көмектесті. Сенатор Роберт Бёрд «Америка Құрама Штаттары Сенатының тарихы» атты сөздерінде, Революцияға дейінгі жылдары Провосттың «күшті виг болғанын, және оның ағылшын үкіметіне қарсы колонияларға деген ықыласы оның бай лоялист қауымына ұнамағанын» айтты. Ұзақ уақыт өтпей, оның патриотизмі оны шіркеуінен айырды. Революция кезінде Провост британдықтардың қолынан шабуылдан мүжілген күйі құтылды. Осылайша революциялық құзыреттілігін дәлелдегеннен кейін, Провост 1789 жылы, үкімет Нью-Йоркте орналасқан кезде, АҚШ Сенатының бірінші капелланы болып тағайындалды. АҚШ-тың бірінші президенті Джордж Вашингтон, қамалға түскеннен кейін Конгресс мүшелерімен бірге Сент-Пол шіркеуіне барып, онда Провост жаңа үкімет үшін дұға ғибадат өткізді.

Кейінгі тарих

1830 және 1840 жылдары Оксфорд қозғалысы Епископтық шіркеу мен кеңінен ағылшындық қауымның басқа жерлерінде болғандай, епархияның ішінде де дау-жанжал мен бөлінулерге себеп болды. Нью-Йоркте Артур Кэридің дін қызметкері етіп тағайындалуына байланысты шиеленіс туды. Жалпы теологиялық семинарияның түлегі Кэри, "Уақыт туралы трактаттардың" ықпалына қатты ішінжіп, дін қызметкері болуға жақындағанда, бірқатар дінбасылар мен мирян оппозиция көрсетті. Бенджамин Ондердонк және басқа да пресвитерлер Кэриді тексеріп, оны дін қызметіне лайық деп тапты, нәтижесінде ол 1843 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. Бірақ дау осымен тоқтамады, Кэриді және, әрі қарай, Ондердонкті Рим католицизміне тым ықылас көрсетуде айыптайтын көптеген хаттар жарияланды. Бұл дау епархия шегінен тысқары тарады, және кем дегенде бір епархия Ондердонкті айыптаған резолюция қабылдады. Дау-дамай жалғасқанда, Епископтар үйіне Ондердонктың миссис Батлер және басқа әйелдермен "әдепсіз әрекет" жасады деген шағымдар түсті (ішімдікке құмарлық туралы да айтылды, бірақ бұл мәселеге көп көңіл бөлмеді). Сот отырысынан кейін, 1845 жылы Епископтар үйі Ондердонкті қызметтен шеттетуге шешім шығарды. Бұл шешімнің, Кэри ісіне байланысты туындаған мәселелерге байланысты даудың нәтижесі ме, жоқ па, сол кезде тараптардың жарияланған хаттары мен трактаттарында қызу пікірталас болды. ХХ ғасырдың соңы мен ХХІ ғасырдың басында әртүрлілік артуда. Епископ Марк Сисктің қызмет ету кезеңінде жапон және испан тілдерінде сөйлейтін қауымдастар құрылды, ал 2022 жылға қарай епархияда кем дегенде 10 тілде құлшылық қызметтері ұсынылды, оның ішінде испан, француз, қытай, жапон, корей және игбо тілдері бар.

Епархиялық епископтар

Нью-Йорк епископтары 1787 жылдан 1815 жылға дейін. Сэмюэл Провост, сонымен қатар 1789–1790 жылдары АҚШ Сенатының капелланы және 1792–1795 жылдары Епископ шіркеуінің бас епископы. 1801 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты епархиялық епископтықтан кетті, бірақ қайтыс болғанға дейін қызметте болды. 1815–1816 Бенджамин Мур, Провост отставкаға кеткеннен кейін 1801–1815 жылдары көмекші епископ. Клемент Кларк Мурдың әкесі. 1816–1830 Джон Генри Хобарт, Мур қабілетсіз болған кезде 1811 жылы көмекші епископ. 1830–1861 Бенджамин Тредвелл Ондердонк, 1845 жылы қызметтен шеттетілді, бірақ қайтыс болғанға дейін қызметте болды. 1852–1854 Джонатан Мэйхью Уэйнрайт I, Ондердонк қызметтен шеттетілген кезде уақытша епископ. 1854–1887 Хорацио Поттер, Ондердонк қызметтен шеттетілген кезде 1861 жылға дейін уақытша епископ; содан кейін епархиялық епископ. 1887–1908 Генри Кодман Поттер, Хорацио Поттердің туысы. 1883–1887 жылдары епископқа көмекші болды. 1908–1919 Дэвид Хэммелл Грир, 1904–1908 жылдары көмекші епископ. 1919–1920 Чарльз Самнер Бёрч, 1911–1919 жылдары көмекші епископ. 1921–1946 Уильям Томас Мэннинг. 1947–1950 Чарльз Кендалл Гилберт, 1930–1946 жылдары суфраган епископы. 1950–1972 Хорас Уильям Баден Донеган, 1947–1950 жылдары суфраган епископы; 1950 жылы көмекші епископ. 1972–1989 Пол Мур кіші, 1969–1972 жылдары көмекші епископ. 1989–2001 Ричард Франк Грин, 1989 жылы көмекші епископ. Бұрынғы Канзас епископы (1981–1988). 2001–2013 Марк Шон Сиск, 1998–2001 жылдары көмекші епископ. 2013–2024 Эндрю Марион Леноу Дитше, 2012–2013 жылдары көмекші епископ. 2024 жылға дейін Мэтью Фостер Хайд, 2023–2024 жылдары көмекші епископ.

Епископтар дауыс береді

Нью-Йорк епископтарының көмекшілері Кезеңі Қызметте болғандар Ескермелер 1911–1919 Шарль Самнер Бёрч Епархиялық епископ 1919–1920 жж. 1921–1936 Артур Селден Ллойд Бұрын Вирджинияның епископ көмекшісі 1911–1919 жж. 1921–1930 Герберт Шипман Мэри Реймонд Шипман Эндрюстің қарындасы. 1930–1946 Чарльз Кендалл Гилберт Епархиялық епископ 1947–1950 жж. 1947–1950 Хорас Уильям Баден Донеган Епархиялық епископ 1950–1972 жж. 1951–1969 Чарльз Фрэнсис Бойнтон Бұрын Пуэрто-Риконың епископы 1947–1951 жж. 1960–1987 Джеймс Стюарт Уетмор 1969–1972 Пол Мур кіші Епархиялық епископ 1972–1989 жж. 1974–1978 Харольд Луис Райт 1979–1998 Уолтер Декостер Деннис кіші 1996–2012 Кэтрин Анна Симека Роскам 2014 – қазіргі уақытқа дейін Ален Кунхо Шин

Көмекші епископтар

Нью-Йорктің көмекші епископтары
Кезеңі Есімi Ескермелер
1811 1811 Джон Генри Хобарт 1811 жылы көмекші епископ; 1816–1830 жылдары епархиялық епископ.
1883 1887 Генри Кодман Поттер 1887–1908 жылдары епархиялық епископ.
1994 2009 Эгберт Дон Тейлор 1987–1994 жылдары Виргин аралдарының епискобы. Сонымен қатар Нью-Йорк қаласының викарийі.
1994 1998 Герберт Алкорн Донован кіші 1981–1993 жылдары Арканзас штатының епискобы.
2010 2013 Эндрю Доннан Смит 1999–2010 жылдары Коннектикут епискобы.
2012 2012 Брюс Эдвард Колдуэлл 1997–2010 жылдары Вайоминг епискобы.
2013 2014 Чилтон Кнудсен 1997–2008 жылдары Мэн епискобы.
2016 – қазіргі уақытқа дейін Мэри Дуглас Гласспул 2010–2016 жылдары Лос-Анджелес епископы.

Шіркеулер

2022 жылы епархияда Манхэттен, Бронкс және Стейтен-Айленд аудандарында, сондай-ақ Нью-Йорк штатының Датчесс, Оранж, Путнам, Рокленд, Салливан, Ульстер және Вестчестер округтерінде шамамен 190 Епископтық құдайға табыну орындары болды.