Уильям Тарг: Американдық редактор және кітап өнерінің шебері

Кіріспе

Уильям Тарг (1907 - 22 шілде, 1999) – коммерциялық баспа саласында кеңінен танылған американдық кітап редакторы. Ол G. P. Putnam's Sons бас редакторы қызметін атқарып жүргенде Марио Пуцоның «Крестный отец» романын жариялағанымен әйгілі.

Өмір және мансап

Тарг Чикаго қаласында, Иллинойс штатында, орыс еврей иммигранттары Эстер (Силверман) мен Мейер Торгоник отбасында дүниеге келген. Оның бастапқы аты Уильям Торгоник еді. 1941 жылы Гарри Стивен Килер жазған «The Vanishing Gold Truck» романының XIII тарауы Таргтың кітап дүкенін 335 South Dearborn St. мекенжайында орналастырып, Таргты «көк түсті шашы жоғары маңлайынан тік артқа қарай сүртілген, айқын жасыл қоңыр көздері және твид костюмі бар, сұлу, мейірімді жас адам» деп сипаттайды. Килер кітап дүкенін «Чикагодағы әдебиетшілерге арналған жалғыз орын» деп атайды. 1942 жылдан 1964 жылға дейін Тарг World Publishing Company баспасында редактор болып жұмыс істеді, соңында бас редактор болды. Одан кейін ол 1968 жылы Пузоның романын 5000 доллар көлемінде алдын ала төлеммен сатып алған G. P. Putnam's Sons компаниясына көшті. «Нью-Йорк Таймс» газетінің мәліметінше, «Крест әкесі» романы «Путнам» баспасында жарық көрген ең табысты романға айналып, кітаптың баспа құқығы 400 000 доллардан астамға сатылды. Коммерциялық саладан тыс Тарг кітап жасау өнеріне және жеке баспаның идеалдарына берілді. 1978 жылы «Путнамнан» зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол Гринвич Виллидждегі үйінен басқаратын «Тарг Эдишнс» баспасын құрды, ол бір адамдық кәсіпорын еді. Тарг бұрын кітап түрінде жарық көрмеген заманауи жазушылардың еңбектерін жариялауға ұмтылды. «Тарг Эдишнс» баспасының жиырма бес кітабына Генри Рот, Джон Апдайк, Сол Беллоу, Теннесси Уильямс, Исаак Азимов, Рей Брэдбери және Норман Мейлердің шығармалары кірді – әр кітап бірегей том. Тарг өзінің «Тарг Эдишнс» баспасының тізімінде былай деп жазды: «Бұл кітаптардың әрқайсысы жеке-жеке (екі форматта бірдей емес) жасалған, олар хат баспасында шығарылады және қолмен тілінеді. Әртүрлі баспа қағаздары жоғары сапалы және берік, негізінен, мақтадан жасалған, және қақпақ жиектері бар. Мұқабалары суретті немесе әшекейленген тақталардан немесе тақталардың үстіндегі матадан жасалған. Әр кітапқа оның авторы қол қояды. Басылымдардың саны әрқайсысы 150-ден 350 данаға дейін ғана жетеді». «Тарг Эдишнс» баспасының көптеген кітаптарының көшірмелері Нью-Йорк университетінің (NYU) Бобст кітапханасындағы Фейлс кітапханасы мен арнайы жинақтарында сақталады. Уильям Тарг өзінің «Тарг Эдишнс» баспасының «Abacus Now» атты жинағында былай деп жазды: «Баспа музыка сияқты әдемі болуы мүмкін; оның қозғауға қабілеті бар, ол сахналық сиқыр сияқты тез өзгеріске ұшырайды. Кітапханашы және кітап жасаушы ретінде, қазір өз бетіммен, әдемі кітаптармен өмірімізді байытқан ерлер мен әйелдердің шығармалары мен дарындылығын мұқият зерттеймін. Мен қазіргі типографиялық сахнаны мұқият бақылаймын, біз өмір сүріп жатқан сиқырлы 26 әріппен айналысатын адамдарды бақылаймын. Жеке баспа баспасы әлемді құтқарады деп ойламаймын; бірақ егер біз таза жүректі және адал міндеттемелерді іздесек, мұндай адамды жарнама агенттігінде немесе Өкілдер палатасында немесе қалалық әкімдікте емес, қол баспасында оңай табуға болады деп ойлаймын». Уильям Тарг 1999 жылдың 22 шілдесінде 92 жасында Манхэттендегі үйінде қайтыс болды. Оның артында Манхэттендік әдеби агент Рослин, Пало-Альтодағы (Калифорния) Расселл есімді ұлы, екі немересі, оның бірі Элизабет Тарг және төрт шөбересі қалды.

Targ was born in Chicago, Illinois, to Russian Jewish immigrants, Esther (Silverman) and Meyer Torgownik. His name was originally William Torgownik. Chapter XIII of The Vanishing Gold Truck, a 1941 novel by Harry Stephen Keeler, places Targ's bookstore at 335 South Dearborn St. and describes Targ as a "slender kindly looking young appearing man, with blueblack hair brushed straight back from a high forehead, distinct green brown eyes, and tweed suit." Keeler dubs the bookstore "Chicago's one and only resort for so called 'literati.'" From 1942 to 1964, Targ worked as an editor for the World Publishing Company, eventually becoming editor in chief. He then moved to G. P. Putnam's Sons where, in 1968, he bought Puzo's novel for a $5000 advance. According to the New York Times, "'The Godfather' turned out to be the most profitable single novel ever published by Putnam's and the paperback rights were sold for more than $400,000." Outside of the commercial realm, Targ was committed to the art of bookmanship and the ideals of the private press. After retiring from Putnam in 1978, he founded Targ Editions, a one person operation he ran from his home in Greenwich Village. Targ sought to publish works by contemporary writers that had not been previously produced in book form. The twenty five Targ Editions include works by Henry Roth, John Updike, Saul Bellow, Tennessee Williams, Isaac Asimov, Ray Bradbury, and Norman Mailer—each book a unique volume. As Targ wrote for his Targ Editions checklist: "Each of these books is individually designed (no two formats are alike) and they are produced by letter press and are hand bound. The various printing papers are of high quality, and enduring—mainly of rag, and deckle edged. The bindings are of pictorial or decorated boards, and or cloth over boards. Each book is signed by its author. The editions are limited to between 150 and 350 copies each." Copies of most of the Targ Editions volumes are housed in the Fales Library and Special Collections at New York University's (NYU) Bobst Library. In his own Targ Editions volume, Abacus Now, William Targ wrote: "Print can be as beautiful as music; it has the power to move, it is as volatile as stage magic. As a typophile and bookman, now on my own, I look more closely into the genius and works of the men and women who enriched our lives with beautiful books. I observe closely the contemporary typographic scene, the people engaged with the magical 26 letters by which we live I don't think the private press printer will save the world; but I think that if we are seeking the pure of heart and a wholesome commitment, such a person may be found more readily beside a hand press than, say, in an advertising agency or in the House of Representatives—or in City Hall." William Targ died on July 22, 1999, at the age of 92, in his Manhattan home. He was survived by his wife, Roslyn, of Manhattan, a literary agent; a son, Russell, of Palo Alto, California; two grandchildren, one of whom is Elisabeth Targ, and four great grandchildren.