Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралиялық саясаткер
Australian politician
Сэр Сэмюэл Джеймс Уэй, 1-ші баронет, (11 сәуір 1836 – 8 қаңтар 1916) – ағылшын-австралиялық құқықшы, 18 наурыз 1876 жылдан 8 қаңтар 1916 жылға дейін Оңтүстік Австралия Жоғарғы Сотының Бас судьясы қызметін атқарды.
Sir Samuel James Way, 1st Baronet, (11 April 1836 – 8 January 1916) was an English Australian jurist who served as Chief Justice of the Supreme Court of South Australia from 18 March 1876 until 8 January 1916.
Өмірбаян
Уэй Англияның Портсмут қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, пастор Джеймс Уэй, Киелі кітап христиан шіркеуінің дін қызметкері болды. Ол 1850 жылы әйелі мен төрт кіші баласымен бірге миссия құру үшін Оңтүстік Австралияның Аделаида қаласына көшіп келді. Ең үлкен ұлы Самуил Шеббердегі колледжде (Шеббер), содан кейін Кент қаласындағы Чатемдегі мектепте оқыды. 1852 жылдың соңында ол Англиядан отбасына қосылу үшін Аделаидаға келді, 1853 жылдың наурыз айында қалаға жетті. Көп ұзамай ол Джон Тутилл Баготтың кеңсесінде жұмыс істеді, ол сол кезде адвокат болған, ал 1856 жылы Альфред Аткинсонның (шамамен 1825 – 4 маусым 1861) кеңсесінде шәкірттікке алынды, ол Кінг-Уильям көшесіндегі заңгер еді.
Way was born in Portsmouth, England. Reverend James Way, his father, was a clergyman in the Bible Christian Church, who emigrated to Adelaide, South Australia in 1850 along with his wife and four younger children to establish a mission. Samuel, the eldest child, remained behind, studying at Shebbear College in Shebbear, a small village in North Devon, and later at a school in Chatham in Kent. He left England to rejoin his family at the end of 1852, arriving in Adelaide in March 1853. He was soon employed in the office of John Tuthill Bagot, at that time a barrister, and in 1856 became an articled clerk to Alfred Atkinson (c. 1825 – 4 June 1861), solicitor of King William Street.
Заңгерлік және сот қызметі
1861 жылғы 25 наурызда Уэй Оңтүстік Австралия адвокатурасына заңгерлік тәжірибе жүргізу үшін қабылданды, ал Аткинсон қысқа уақыттан кейін қайтыс болғанда, Уэй оның тәжірибесін мұраға алды. 1871 жылғы қыркүйекте Уэй адвокаттыққа қабылданғанына он жыл болмағанмен, Корольдің кеңесшісі атанды. Брук 1872 жылы қайтыс болғанда, жас Джозиа Саймон Уэйге серіктес болып қосылды. Уэй жоғары жетістіктерге жете берді, Лондонға барып, Тайлық Кеңесінің Сот комитеті алдында бірнеше істі қарады. 1874 жылы Уэй Аделаида университетінің кеңесіне мүше болып сайланды және Оңтүстік Австралияның Білім беру кеңесіне тағайындалды. Алайда ол саясаткер болып ұзақ тұрмады, себебі 1876 жылғы наурызда, отыз тоғыз жасында Ричард Хэнсонның 4 наурыздағы қайтысынан кейін Оңтүстік Австралияның бас судьясы болып тағайындалды. Бас прокурордың міндеті сот үміткерлерін кабинетке ұсыну болғандықтан, Уэй өзін бас судьялыққа ұсынған болуы мүмкін деген пікір бар. Уэй көп ұзамай керемет заңгер ретінде танылды және оның ешбір шешімі жоғары сотта сәтті шағымдану арқылы күшін жойған емес. Кейін 1876 жылы Аделаида университетінің вице-канцлері болып тағайындалды, ал 1883 жылы ол қайтыс болғанға дейін осы лауазымды иеленді. 1877 жылы Уэй Оңтүстік Австралияның губернаторы міндетін атқаруға шақырылды. 1891 жылғы қаңтарда ол Оңтүстік Австралияның вице-губернаторы болып тағайындалды, бұл лауазым штат губернаторына бағынышты болды. 1897 жылғы қаңтарда Уэй Тайлық Кеңесінің Сот комитетіне тағайындалған алғашқы австралиялық атанды. 1899 жылы ол Оңтүстік Австралия колониясындағы Монтефиоре, Солтүстік Аделаида және Кадлунга Минтаро бароны атанды. 1902 жылы Лорд Теннисон Оңтүстік Австралия губернаторы қызметінен босатылып, Австралияның генерал-губернаторы рөлін қабылдағанда, Уэй Оңтүстік Австралияның әкімшісі болып тағайындалды және 1903 жылға дейін осы қызметте қалды. 1905 жылғы қазан айында Уэй жазушы, суфражист, әлеуметтік қызметкер және феминист Кэтрин Хелен Спенс Австралиядағы ең көрнекті әйел деп жариялады. Уэй 1884 жылдан 1916 жылға дейін Оңтүстік Австралия мен Солтүстік территорияның Ұлы ложасының масоны және Ұлы шебері болды, 1889-1895 жылдар аралығында бұл лауазым губернатор, Кинтор графының қолында болды.
On 25 March 1861, Way was admitted to the South Australian Bar to practice law, and when Atkinson died shortly afterwards, Way inherited his practice. In September 1871, Way was made a Queen's Counsel, despite having been admitted to the bar only ten years earlier. When Brook died in 1872, a young Josiah Symon joined Way as partner. Way continued to be highly successful, travelling to London to argue a number of cases before the Judicial Committee of the Privy Council. In 1874, Way was elected as a member of the council of the University of Adelaide, and was also appointed to the South Australian Board of Education. He was only a politician for a short time, however, since in March 1876, at the age of just thirty nine, he was appointed Chief Justice of South Australia following the death of Richard Hanson on 4 March. Since it is the role of the Attorney General to recommend judicial candidates to the cabinet, it has been suggested that Way probably nominated himself to be Chief Justice. Way soon gained a reputation as an excellent lawyer, and it has been said that none of his decisions were ever successfully appealed to a higher court. Later in 1876 he was appointed as the vice chancellor of the University of Adelaide, and in 1883 became the chancellor, a position he would hold until his death. In 1877, Way was called upon to act as acting Governor of South Australia. In January 1891 he was appointed to the position of Lieutenant Governor of South Australia, a position subordinate to the state Governor. In January 1897, Way became the first Australian to be appointed to the Judicial Committee of the Privy Council. In 1899 he was created a Baronet, of Montefiore, North Adelaide, and Kadlunga Mintaro, both in the Colony of South Australia. In 1902, when Lord Tennyson vacated the role of Governor of South Australia to assume the role of Governor General of Australia, Way was commissioned as Administrator of South Australia, and remained in that role until 1903. In October 1905, it was Way who publicly pronounced that Catherine Helen Spence, writer and suffragist, social worker and feminist was the most distinguished woman in Australia. Way was a Freemason and Grand Master of the Grand Lodge of South Australia and Northern Territory from 1884 to 1916, apart from the period 1889–95 when the position was occupied by the Governor, the Earl of Kintore.
Жеке өмір
Уэй 1898 жылғы 11 сәуірде Кэтрин Голлан Блю (Гордон) ханымға үйленді. Ол Стратхалбин қаласының дәрігері Уильям Арчибальд Синклер Блюдің (18 қыркүйек 1896 жылы қайтыс болды) жесірі болған. Көпшіліктің қызығушылығын тудырған бұл тойдың уақыты мен орны оқиға болғаннан кейін ұзақ уақытқа дейін құпия сақталды. 1914 жылы Уэй ауырып, қатерлі ісік диагнозы қойылды. Ол қатерлі ісіктің таралуын тоқтату үшін Сиднейге барып, қолын ампутация жасатты. Операция денсаулығының нашарлауын тоқтатуға көмектеспеді, бірақ ол 1915 жылдың желтоқсанына дейін Бас судья лауазымында қызметін жалғастырды. Ол келесі жылы Солтүстік Аделаидада қайтыс болды.
Way married Mrs. Katherine Gollan Blue (née Gordon) on 11 April 1898. She was the widow of Dr. William Archibald Sinclair Blue (died 18 September 1896) of Strathalbyn. The time and whereabouts of the wedding, which was the subject of great public interest, were a closely kept secret until well after the event. Way became ill in 1914, and was diagnosed with cancer. He travelled to Sydney to have his arm amputated, in an attempt to delay the cancer. The operation failed to prevent his health from deteriorating, but he continued his work as Chief Justice until December 1915. He died early the following year in North Adelaide.
Тану
Барондық атағы оның қайтысымен тоқтатылды. Геологиялық ерекшелік – Сэр Сэмюэл тауы және Батыс Австралияның Голдфилдс аймағындағы Сэр Сэмюэл қаласы оның құрметіне аталған. 1924 жылдың 17 қарашасында Аделаида университетінің алдындағы Солтүстік террасада орналасқан ескерткіш ашылды. Аделаидадағы Виктория алаңындағы Сэр Сэмюэл Уэй ғимараты бастапқыда Чарльз Мур және компаниясының ірі сауда орталығы болған. 1983 жылы ол мемлекеттік үкіметке сатылып, оның атымен аталып кетті.
The baronetcy became extinct on his death. The geological feature Mount Sir Samuel and the town of Sir Samuel in the Goldfields region of Western Australia were named after him. A statue was unveiled on 17 November 1924, located on North Terrace, Adelaide, in front of the University of Adelaide. The Sir Samuel Way Building on Victoria Square, Adelaide, was originally a major retail outlet for Charles Moore and Co. In 1983 it was sold to the state government and was named after him.