Рио-Гранде келісімі: АҚШ-тың Колорадо, Нью-Мексико және Техас штаттары арасындағы су пайдалану шарты. 1938 ж. қабылданған, өзгерістер енгізілген. Су құқығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы штаттар аралық су құқығы туралы келісім
Interstate water rights agreement in the southwest United States
Рио-Гранде шарты – 1938 жылы АҚШ-та Колорадо, Нью-Мексико және Техас штаттары арасында жасалған, АҚШ Конгресі бекіткен, Рио-Гранде бассейнінің суларын әділ бөлуге арналған штаттар аралық шарт.
The Rio Grande Compact is an interstate compact signed in 1938 in the United States between the states of Colorado, New Mexico, and Texas, and approved by the United States Congress, to equitably apportion the waters of the Rio Grande Basin.
Өту
Келісім Колорадо штатының заң шығару органы тарапынан 1939 жылдың 21 ақпанында, содан кейін Техас және Нью-Мексико штаттарының заң шығару органдары тарапынан 1 наурызда ратификацияланды. Ол Конгресс арқылы (96, 76 нөміріндегі Федералдық акт ретінде) қабылданғаннан және 1939 жылдың 31 мамырында заңға қол қойылғаннан кейін 1939 жылдың 19 желтоқсанында қабылданды. Акт 1952 жылдың 25 ақпанында өткен он үшінші жылдық мәжілісте өзгертілді.
The treaty was ratified by Colorado's legislature on February 21, 1939, then by Texas and New Mexico's legislatures on March 1. It was finally adopted on December 19, 1939, after passing through Congress (as Public Act No. 96, 76) and being signed into law on May 31, 1939. The act was amended at the thirteenth Annual Meeting, on February 25, 1952.
Қорытынды
Колорадо штаты Рио-Гранде өзенінің бастауында орналасқан төрт индекстік стансада өлшенген су ағынына сүйене отырып, Нью-Мексико штатының шекарасына белгілі бір көлемде су жеткізуге міндеттелді. Келісім Колорадодан су жеткізудің индекстелген кестесін қарастырады, ол өлшенген өзен ағынына негізделген, және белгілі бір жағдайларда су жеткізудегі дебиттер мен кредиттер жүйесін, сондай-ақ Элефант-Бут және Кабалло суқоймаларының біріктірілген сыйымдылығымен су сақтауға мүмкіндік береді. Келісімде су сапасының ең төменгі стандарты да белгіленген. Егер Колорадо жабық бассейннен Рио-Грандеге су жеткізу мақсатында кейіннен су шаруашылығы жобаларын салса, онда судың құрамындағы натрий иондарының жалпы оң иондарға қатынасы 45%-тан аспаса және судағы еріген заттардың жалпы мөлшері 350 ppm-нен жоғары болмаса, жеткізілген су есепке алынбайды.
Colorado committed to deliver a certain amount of water to the New Mexico state line, based on water runoff as measured at four index stations located in the area of the Rio Grande's headwaters. The compact provides for an indexed schedule of required water deliveries from Colorado, based on gauged stream flows, and, under certain circumstances, a system of debits and credits in water deliveries that also permits water storage with the combined capacity of Elephant Butte and Caballo Reservoirs. The compact also sets a minimum quality standard, as in the event that Colorado was to construct water projects later for the purpose of delivering water into the Rio Grande from the Closed Basin, the state would not be credited with the water delivered unless the sodium ions in the water do not exceed 45% of the total positive ions when the total dissolved solids in the water exceeds 350ppm.
Нәтижелер
1939-1966 жылдар аралығында Колорадо штаты келісімді дерлік елемеді. Нәтижесінде 1966 жылы Колорадоның келісімді бұзуы салдарынан Колорадо Нью-Мексикоға бір миллион акр-фут (1,2 км³) суға қарыз болды, ал Нью-Мексико Техасқа қарыз болды. Нью-Мексико және Техас Колорадоны келісімді орындауға мәжбүрлеу үшін сотқа жүгінді, ал 1966-1967 жылдар аралығында сот ісі алға жылжып, АҚШ Жоғарғы Сотында қарастырылды. 1985 жылы, Рио-Грандеден судың мол жылдарынан кейін, Элефант-Бутт және Кабалло су қоймалары сыйымдылыққа жетті, олар көтере алатыннан артық су алды. Келісім шарттарына сәйкес, Элефант-Бутт су қоймасы толтырылғаннан кейін Нью-Мексико мен Колорадо жинаған су қарызынан дереу босатылады. Колорадоның Нью-Мексикоға сол кездегі су қарызы бірден өтелді, екі штат арасындағы есептесу реттелді, бірақ Нью-Мексико Техасқа қарызы бойынша қиын жағдайда қалды. 1996 жылы, су қоймасы қайтадан сыйымдылыққа жақын болғанда, Элефант-Бутт төменгі жатқан Нью-Мексиконың су аудандары су қоймасынан суды шығарып, Нью-Мексико шөліне құюға рұқсат берді, су қоймасының тасып кетуін болдырмау үшін және Колорадоның су қарызын тағы да өтеу үшін. Қазіргі кезде Нью-Мексиконың Техасқа деген міндеттемелерін орындауына баса назар аударылып отыр. Құрғақ жылдары Нью-Мексико міндеттемелерін орындау үшін жеткіліксіз болады, себебі Нью-Мексико оны сіңіре алмай тұрып, су қоймасының бір бөлігі буланып кетеді.
Between 1939 and 1966, Colorado virtually ignored the compact. The result was that by 1966, due to Colorado's non compliance with the Compact, Colorado owed New Mexico one million acre feet (1.2 km3) of water, and New Mexico owed Texas New Mexico and Texas collectively sued Colorado to try to force compliance, and between 1966 and 1967, the case progressed and was eventually heard by the Supreme Court of the United States. In 1985, after several affluent years of water flow from the Rio Grande, the Elephant Butte and Caballo reservoirs reached capacity, having received more water than they could hold. The terms of the Compact state that once the Elephant Butte reservoir is filled, New Mexico and Colorado are immediately released from any water debt they have accrued. Colorado's debt to New Mexico at the time, of water, was immediately cleared, settling the balance between the two states, but leaving New Mexico in an unfortunate position in its debt to Texas. In 1996, when the reservoir was again close to capacity, the New Mexico water districts below Elephant Butte authorized water from the reservoir to be pulled out and dumped in the New Mexico desert, to prevent the reservoir from spilling, and again clearing Colorado's water debt. The stress now is on New Mexico to meet its obligations to Texas. During dryer years, New Mexico will be short about in its obligations, partially due to partial evaporation of the reservoir water before New Mexico can absorb it.
Қалыптылық
Техас штатының Эль-Пасо қаласында орналасқан Рио-Гранде келісім комиссиясы Рио-Гранде келісімін басқарады. АҚШ Геологиялық қызметінің (USGS) Нью-Мексико су ғылым орталығының қызметкері келісімнің хатшысы болып тағайындалады. Хатшының негізгі міндеті – комиссияның инженер-кеңесшілері жүргізетін жылдық есептеулерде қолданылатын өзен ағыны және су қоймасы туралы деректерді жинақтау. Сондай-ақ, хатшы ай сайын ағын және су қоймасы туралы алдын ала деректерді жинақтап, мүдделі тараптарға жібереді, сондай-ақ комиссия үшін жылдық деректер есебін жинақтап, жариялайды. Техас штатының Қоршаған ортаны қорғау комиссиясы – комиссияда Техастың өкілі.
The Rio Grande Compact Commission, located in El Paso, Texas, administers the Rio Grande Compact. An employee of the USGS New Mexico Water Science Center serves as Secretary to the Compact. The principal duty of the Secretary is to compile streamflow and storage data used in the annual accounting computations performed by the commission's Engineer Advisers. The Secretary also compiles provisional streamflow and storage data on a monthly basis that are distributed to interested parties, and compiles and publishes an annual data report for the commission. The Texas Commission on Environmental Quality is Texas' representation to the commission.
Қоршаған орта мәселелері
1999 жылы АҚШ Өкілдер палатасы штаттар аралық су шарты бойынша жүргізген тергеу барысында Беннетт В. Рейли куәлік беріп, Шартының талаптарын орындауға жасалған әрекеттер Рио-Гранде күміс балығының өмір сүру ортасына қауіп келтіруі мүмкін екенін мәлімдеді.
During a 1999 United States House of Representatives investigation of inter state water pacts, Bennett W. Raley offered testimony revealing that efforts to comply with the demands of the Compact could be threatening a critical habitat for the Rio Grande Silvery Minnow.