Кіріспе

J. Michael Straczynski шығармаларына арналған Usenet тобы. rec.arts.sf.tv.babylon5.moderated – «Бабыл-5» ғылыми-фантастикалық телесериалы мен жазушы J. Michael Straczynski-дің туындыларына бағытталған, модерацияланған Usenet жаңалықтар тобы. 1996 жылы модерацияланбаған rec.arts.sf.tv.babylon5 нұсқасынан бөлініп шықты. Бұл жаңалықтар тобына Страчински жиі үлес қосады және жанкүйерлердің тікелей «шоураннермен» әрекеттесетін алғашқы интернет-форумдарының бірі болды.

Тарих

1990 жылдардың басында «Бабилон 5» ғылыми-фантастикалық сериалына арналған бірнеше жаңалық топтары құрылды. Осы топтардың бірі – rec.arts.sf.tv.babylon5, «Бабилон 5» сериалының авторы және сценарийшісі Дж. Майкл Страчинскинің қатысуымен танымал болды. Страчински 1980 жылдардан бері көптеген онлайн форумдарда белсенді қатысып келді және интернет қазіргі түрінде пайда болғанға дейін жанкүйерлермен онлайн режимінде байланыс жасаған алғашқы белгілі суретші және мәшһүр тұлға ретінде танылды. Страчински rec.arts.sf.tv.babylon5 және GEnie мен CompuServe-тегі ұқсас топтарда «Бабилон 5» жанкүйерлерімен әңгімелесіп отырды, бірақ rec.arts.sf.tv.babylon5 бірте-бірте спам мен «жалын соғыстарының» (әдетте шағын топ адамдар жасаған және оны күшейткен) ошағына айналды. «Бабилон 5» сериалының рейтингісі жоғарылаған сайын және Страчинскинің топқа қатысуына көбірек назар аударған сайын, жалын соғыстары одан да кеңейіп, қызыл тілге толы болды. 1995 жылдың соңында Страчински «желіде қудаланды», және жанкүйерлер сюжеттік идеяларын жариялағандықтан, өндіріске дайындалып жатқан сценарийді тоқтатуға мәжбүр болды. Ақырында Страчински rec.arts.sf.tv.babylon5 тобынан шығып, модерацияланған интернет-форумдарға көшті. Содан кейін жанкүйерлер тобы rec.arts.sf.tv.babylon5 тобының модерацияланған нұсқасын құруды ұсынды. Нәтижесіндегі талқылауға арналған сұрау Usenet тарихында сол кездегі ең көп жауап алған RFD болды (тек rec.music.white power жаңалықтар тобының дауыс беруінен асып түсті), және ұсыныс басым көпшілік дауысымен қабылданды, rec.arts.sf.tv.babylon5.moderated тобы құрылды. rec.arts.sf.tv.babylon5 тобының көптеген қатысушылары, сондай-ақ Страчински және басқа Usenet тұлғалары жаңа топқа жиналды, бұл rec.arts.sf.tv.babylon5 тобын бақылаудағы ортада жалғастырды. Страчински бүгінге дейін rec.arts.sf.tv.babylon5.moderated тобына жазбалар жасайды, өзінің туындылары туралы сұрақтарға жауап берумен қатар, жаңа жобалар туралы хабарландырулар жасау үшін топты пайдаланады. Оның Usenet жазбаларын архивтейтін әртүрлі тәуелсіз веб-сайттар немесе топтың өзі бұқаралық ақпарат құралдарында оның ресми веб-сайттары ретінде жиі қате көрсетіледі. Топты екі «Бабилон 5» жанкүйері ерікті түрде белсенді түрде модерациялайды, ал компьютерлік жабдықтар мен трафик шығындары басқа жанкүйерлердің қайырымдылықтарымен қаржыландырылады. Жазбалар Usenet-тің стандартты әдістері арқылы (жаңалықтар оқырман арқылы немесе Google Топтары арқылы Дүниежүзілік Желі арқылы) немесе электрондық пошта арқылы жіберілуі мүмкін.

Қанық болу

Топтың жарғысына сәйкес, ешқандай тақырып "тақырыптан тыс" емес. Бастапқыда талқылаулардың көп бөлігі Babylon 5 сериалына қатысты болды, ал сериал аяқталғаннан кейін Страчинскидің комикстердегі, кинодағы, радиодағы және теледидардағы соңғы жұмыстары талқыланды. Топты жалпы талқылау тобы ретінде қарастыруға болады. Топта рұқсат етілмейтін нәрселер: спам, троллинг, Babylon 5 немесе Страчинскидің басқа жобалары туралы әңгімелер мен идеялар, сондай-ақ қатыгез пікір алмасулар. Жаңа қатысушылардың жазбалары мен жаңа тақырыптар алдымен модераторлардың бекітуінен өтеді ("қолмен модерация"). Тәжірибелі қатысушылардың бар тақырыптарға жазған жазбалары компьютер арқылы автоматты түрде қабылданады. Әсіресе қызу дау тудыратын тақырыптар (әдетте саясат) бойынша талқылаулар қатыгез пікір алмасулардың алдын алу үшін үнемі қолмен модерацияланады, және егер олар туындаса, тақырып жабылуы мүмкін. Жүйе мінсіз емес: модерация серверлері ауыстырылғанда немесе тоқ кесілгенде, жазбалар жоғалып кетуі мүмкін, ал топ жаңа жазбаларсыз қалуы мүмкін. Жаңа тақырыптардың пайда болуы модераторлардың қолжетімділігіне байланысты, кейде олардың пайда болуына бір күннен астам уақыт қажет болуы мүмкін. Көбінесе цензура туралы шағымдар туындайды, бірақ мұндай шағымдар көбінесе анық белгіленген ережелерді бұзған жазбалар жазған адамдардан келеді. Дегенмен, форум Страчинскидің жанкүйерлері үшін әлі де танымал талқылау алаңы болып табылады, оның ең басты артықшылығы – Страчинскимен тікелей байланысқа түсу мүмкіндігі. Rec.arts.sf.tv.babylon5 тобының волонтерлік модераторы Джей Денебейм туралы мақала Wall Street Journal газетінде 1990 жылдардың соңында Usenet желісін қамтыған қиындықтарды жариялаған.

Мұра

Страчинскидің rec.arts.sf.tv.babylon5 және оның жалғасы rec.arts.sf.tv.babylon5.moderated тобымен байланысы оның туындыларына, әсіресе "Babylon 5" сериалына зор әсер етті. Страчинскидің осы топтардағы қатысуы бүгінгі көптеген суретшілер мен мәшһүр тұлғалардың онлайн-талқылауларға қатысуына жол ашты. Ол кезде "блог" деген сөз мүлдем қолданылмаған, бірақ Страчинскидің эфирға түсуі алдындағы сериалының әрбір эпизоды жөніндегі талқылауы өндіріспен байланысты блогтау тарихындағы маңызды кезең болып саналады.

Штрачинскийдің үлесі

Страчинский GEnie-дегі жазбаларын негізгі жарыстар мен станция туралы ақпаратпен бастады. Ол Usenet-ке жариялай бастаған кезде пилоттық серия аяқталып, эпизодтар түсіріліп жатты. Алдағы жобалар туралы әңгімелер жиі талқыланып, 1993 жылдың шілдесінде комикстерді бейімдеу туралы ақпаратпен басталды. Бірінші маусымның басында Страчинский алдағы сюжеттік желілердің толыққанды егжей-тегжейін аша бастады, бірақ оны асықпады. Осындай бір пікір екі әйел кейіпкердің ("Бөлінген адалдық") арасында екінші маусымда ғана ашылатын гомосексуалдық тақырыпқа жол ашты. Осы сюжеттік желі шоу тарихындағы ең көп талқыланған монтаждау шешімдерінің біріне әкелді. Екінші маусымда осы екі әйелдің арасындағы сүйіспеншілік көрінісі қатты ұсынылған, бірақ нақты сүйіспеншілік емес еді. Діни мәселелер Babylon 5-те маңызды рөл атқарды, бірақ Страчинский көптеген жазбаларында өзінің дінге сенбеуін талқылады. Бірінші маусымда ол шоу туралы әңгімелеуден басқа, жазу процесіне немесе Babylon 5 бизнесіне қатысты сұрақтарға да жиі жауап берді. Көптеген жанкүйерлер серияға сценарий жазудың қиындықтары және индустрияға қалай енуге болатыны туралы сұрақтар қойды. Маусымдар өте келе, рейтингтер жиі талқыланды, себебі шоудың жаңа маусымға жаңартылуына қатысты алаңдаушылық болды. Сол себепті шоу алған Emmy сияқты марапаттар да үнемі талқыланды. Актерлердің шоудан кетуі жанкүйерлер үшін де, Страчинский үшін де әдетте өте эмоционалды жағдай болды. Ең көп пікір тудырған үш негізгі актердің кетуі – Майкл О’Хар (1 және 2 маусымдар арасында), Андреа Томпсон (2 маусымның ортасында) және Клаудия Кристиан (4 және 5 маусымдар арасында) болды. Осы кетулер Страчинскийден күшті реакция тудырған көптеген болжамдарға да себеп болды. Страчинский Ричард Биггс пен Андреас Кацуластың қазасы туралы ақпаратты бөлісті. Жанкүйерлерге әрдайым белгілі болмайтын өндіріс және бизнес шешімдері туралы мәліметтер де жиі жарияланды. Мысалдар: Сериалдың соңғы эпизодының 4-маусымда түсірілуі, егер шоу жабылатын болса. "Крестовый поход" сериалының тоқтатылуы және TNT арнасымен болған келіссөздер. Babylon 5 фильмін түсіру жөніндегі келіссөздер (Ескерту: Ричард Биггстің қазасынан кейін тоқтатылды). Рон Говард үшін E.E. Doc Smith-тің "Ленсман" сериясын бейімдеу туралы хабар. "Вавилон-5" сериясының жалғасы тек көркем фильм түрінде шығатыны туралы хабарландыру.