Кіріспе

Үндістандық мұнай корпорациясының еншілес компаниясы

1985 жылы Amoco компаниясы Үндістан Үкіметінің пайдасына инвестициясын төмендетті, нәтижесінде Үндістан Үкіметі мен NIOC компаниясының үлесі тиісінше 62% және 15,38% болды. Кейіннен 1992 жылдың 19 мамырында Үндістан Үкіметі төленген капиталдың 16,92%-ын Unit Trust of India, өзара инвестициялық қорлар, сақтандыру компаниялары және банктерге сатты, бұл оның үлесін 67,7%-ға дейін төмендетті. 1994 жылы CPCL акцияларының шығарылымы 70% премиямен (ҚФМ үшін 90% премиямен) 27 есе артық салынды және 90000-нан астам акционерлік база құрылды. Үндістан Үкіметі жүзеге асырған қайта құру шараларының бөлігі ретінде Indian Oil Corporation Limited (IOCL) 2000–01 жылдары Үндістан Үкіметінен үлестік пакетін сатып алды. Қазіргі уақытта IOC-тің үлесі 51,88%-ды құрайды, ал NIOC балауыз және мұнай-химиялық шикізат өндіру объектілеріндегі үлесін сақтап қалды. CPCL-де жылына 11,5 миллион тонна мұнай өңдеуге арналған екі мұнай өңдеу зауыты бар. Ченнайдағы Манали мұнай өңдеу зауытының қуаты жылына 10,5 миллион тоннаны құрайды және ол Үндістандағы ең күрделі мұнай өңдеу зауыттарының бірі болып табылады, онда отын, майлау материалдары, балауыз және мұнай-химиялық шикізат өндіріледі. CPCL-дің екінші мұнай өңдеу зауыты – Нагапаттам мұнай өңдеу зауыты, ол Кавери бассейнінде, Нагапаттинам қаласындағы Панагудиде орналасқан. Бұл объект 1993 жылы Нагапаттинамда жылына 0,5 миллион тонна қуаттылығымен құрылды, кейіннен қуаттылығы 1,0 миллион тоннаға дейін арттырылды. Қазіргі уақытта бұл жылына 1,0 миллион тонналық мұнай өңдеу зауыты, қуаттылығын жылына 9,0 миллион тоннаға дейін арттыру үшін демонтаждалуда. Бұл жаңа жобаның құны 2022 жылға дейін аяқталады және компанияның өсуіне одан әрі серпіліс береді. Компанияның негізгі өнімдері: сұйытылған газ, мотор отыны, таза керосин, авиациялық турбиналық отын, дизель отыны, нафта, битум, майлау материалдарының базалық қоры, парафин балауызы, отын майы, гексан және мұнай-химиялық шикізат. CPCL-дегі балауыз зауытының жылдық қуаты 30 000 тоннаны құрайды, ол шам балауызы, су өткізбейтін қоспалар және сіріңке балауызын өндіруге арналған парафин балауызын өндіруге бағытталған. 1988 жылы 17 000 тонналық пропилен зауыты іске қосылды, ол көршілес төменгі сатыдағы өнеркәсіптерге мұнай-химиялық шикізатты жеткізуге арналған. 2004 жылы пропилен өндірісінің қуатын жылына 30 000 тоннаға дейін арттыру үшін объект жаңартылды. CPCL сонымен қатар лайнерлік алкилбензол өндіруге арналған төменгі сатыдағы бірлікке LABFS-ті жеткізеді. CPCL Маналидегі көршілес өнеркәсіптерге шикізат жеткізуші негізгі өнеркәсіп рөлін атқарады. CPCL өнімдері IOCL арқылы сатылады. CPCL өнімдерінің көп бөлігі ішкі нарықта тұтынылады, ал нафта, отын майы және майлау материалдарының бір бөлігі экспортталады. CPCL сонымен қатар жел электр стансасын, сарқынды суды қайта өңдеу және теңіз суын тұщыландыру қондырғыларын құру арқылы энергияны және суды үнемдеу саласында алғашқы қадамдар жасады. 2021–22 қаржы жылында (2021-22 ҚЖ) CPCL-дің біріктірілген таза пайдасы 1,352 миллиард рупийді құрады. 2021–22 қаржы жылындағы жалпы кіріс 60,074 миллиард рупийді құрады. CPCL акциялары Бомбей қор биржасында және Үндістанның Ұлттық қор биржасында тіркелген. Өндіріс желісі қуаңшылық пен су тасқыны сияқты табиғаттың қолайсыз жағдайларына байланысты бірнеше рет бұзылды. Үкімет тарапынан ол "Миниратна I" компаниясы ретінде жіктеледі.

Даулар

Зардап шеккен адамдар мен экологиялық белсенділер CPCL компаниясының сутек сульфиді газын, балалардың миына зиян келтіре алатын күшті нейротоксинді тікелей атмосфераға шығарып жатқанын хабарлады. CPCL бұны жоққа шығарғанымен, TNPCB техникалық комитетінің Маналидегі газ ағыны туралы баяндамасы CPCL-ді осының себебі деп көрсетті және CPCL-ге бірнеше шаралар қабылдауды ұсынды, оның ішінде нашар сапалы, күкірттің көп мөлшері бар шикі мұнайды пайдалануды азайтуды. 2023 жылдың 4 желтоқсанында Ченнайдағы су тасқынынан кейін CPCL Manali LPG компаниясында мұнай ағып шықты, бірақ тазалау жұмыстары 7 желтоқсанға дейін басталмады. Алтын уақытты жіберіп алғандықтан, мұнай 20 шаршы километрге тарады, бұл адамдарға, мүлікке, жануарларға және өзенге әсер етті. NGT 18 желтоқсанда тазалау жұмыстарын жүргізу және есеп беру үшін 3 күндік ультиматум беруге мәжбүр болды.