Кіріспе

Пенсильвания кеңістіктік деректеріне қол жеткізу (PASDA) – Пенсильвания штатының ресми жариялы геокеңістік ақпараттық таратқыш орталығы. PASDA Ұлттық кеңістіктік деректер инфрақұрылымындағы (NSDI) Пенсильвания торабы ретінде қызмет етеді. PASDA – Ақпараттық технологиялар басқармасының Пенсильвания геокеңістік технологиялар кеңсесі мен Пенсильвания мемлекеттік университетінің Энергия және қоршаған орта институтының бірлескен жобасы. Пенсильвания штатының геокеңістік деректерді ресми таратқыш орталығы 2014 жылы 18 жылдығын тойлады. 1996 жылы 35 дерек жиынтығын ұсынған шағын веб-сайттан бастап, бүгінгі күнгі пайдаланушыға бағытталған, кеңейтілген дерек таратқыш орталығына айналған PASDA, Пенсильваниядағы ГИС қауымдастығының маңызды бөлігіне айналды. PASDA мыңдаған дерек файлына, терабайт деректерге, жүздеген Интернет карталық қызметтерге, Google Earth KML файлдарына, метадеректерге, карталық қолданбаларға және нұсқаулықтар мен оқулықтар сияқты басқа да ақпараттарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. PASDA Пенсильвания мемлекеттік университеті тарапынан штат азаматтарына, үкіметтеріне және бизнеске қызмет көрсету мақсатында әзірленді. PASDA – Губернатор әкімшілігінің кеңсесі, Ақпараттық технологиялар кеңсесі, Геокеңістік технологиялар кеңсесі және Пенсильвания мемлекеттік университетінің Энергия және қоршаған орта институтының бірлескен жобасы. Қаржыландыруды Пенсильванияның Ақпараттық технологиялар жөніндегі кеңсесі, Геокеңістік технологиялар кеңсесі жүзеге асырады. Пенсильвания мемлекеттік университеті PASDA-ға жүйелік басқару, деректер базасы технологияларын басқару және инфрақұрылым бойынша қосымша маңызды қолдау көрсетеді. Пенсильвания штатының жоғары өнімді есептеу орталығы да PASDA-ға маңызды ресурстар мен қолдау ұсынады. Бұл протокол бастапқыда кітапханаларға қашықтан кітапхана каталогтарынан жазбаларды іздеу және алу үшін арналған еді. PASDA-ның мақсаты – қолданыстағы метадеректер стандарттарына ғана сәйкес келу емес, сонымен қатар деректерді оңай іздеуге және алуға мүмкіндік беретін форматта метадеректер жасау. PASDA-ны әзірлеудің алғашқы кезеңдерінде метадеректер HTML немесе мәтін форматында болды және кейіннен метадеректер талдағышымен өңделді. PASDA кеңейтілетін таңбалау тілін қолданған алғашқы таратқыш орталықтардың бірі болды.

Қызметтер мен қолданбалар

PASDA FTP арқылы деректерді жүктеуге тікелей қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Қазіргі уақытта PASDA-да жүктеп алу үшін шамамен 60 терабайт дерек бар, оның ішінде векторлық деректер, кескіндер, биіктік және лидар деректері. PASDA деректерді тікелей жүктеуден басқа да көптеген тәсілдерді әзірледі. 2000 жылы PASDA «кесіп алу, жіберу және қайта проекциялау» деп аталатын мәселелерді шешу үшін алғашқы клирингтік орталықтардың бірі болды – бұл үлкен деректер жиынтығын пайдаланушы белгілеген географиялық аймаққа кесіп, қайта проекциялап, жылдам жүктеу үшін zip форматына сығу процесі. Соңғы он жылдағы ГИС-тегі ең маңызды жетістіктердің бірі – Интернет карталық қызметтерін (әдетте жай ғана карталық қызметтер деп аталады) құру мүмкіндігі болды. Деректерді жүктеу мен карталық қызметтерді жасаудан басқа, көптеген ГИС клирингтік орталықтары веб-негізгі ГИС қолданбаларын да жасады. Мысалы, Pennsylvania Imagery Navigator – кескіндер мен LIDAR деректерін визуализациялауға, іздеуге және алуға арналған қолданба, сондай-ақ Pennsylvania Mine Map Atlas. Пенсильвания тау-кен карталары атласы – PASDA және Пенсильванияның қоршаған ортаны қорғау департаментінің бірлескен жобасы. Бұл атлас Пенсильвания штатындағы мыңдаған сканерленген, геолокацияланған жер асты тау-кен карталарына қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Осы қолданба арқылы ұсынылатын тау-кен карталарының жалпы саны шамамен 100 000-ға жуық болады деп күтілуде. PASDA – ашық деректер порталы, яғни ол көптеген форматтағы деректерге ашық, тегін және шектеусіз қол жеткізуді қамтамасыз етеді. PASDA деректерді сақтау, деректерге қол жеткізу және оларды алу, сондай-ақ деректерді ұсынатын серіктестерге метадеректер қызметтерін тегін ұсынады, себебі деректерге қол жеткізу экономикалық дамуды, табиғатты қорғау жұмыстарын және ынтымақтастықты ынталандырады. PASDA арқылы қол жетімді деректерді деректер серіктестері геокеңістік деректерді кеңінен бөлісуді ынталандыру, қайталама деректер жиынтықтарын жою және қол жетімді деректердің тізімін одан әрі дамыту (метадеректерді әзірлеу және хостинг арқылы) үшін ұсынады. PASDA пайдаланушылар базасы өте кең. Пайдаланушылар әртүрлі ұйымдар мен салалардан келеді – мұғалімдер мен азаматтардан бастап, бизнес және мемлекеттік органдарға дейін. PASDA әрбір пайдаланушының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін деректерге, қолданбаларға және бейімдеу құралдарына тегін қол жеткізуді қамтамасыз етеді. PASDA-ны пайдаланудың күрт өсуіне, ішінара, Марцелл тақтасының барлауы, қоршаған ортаны қорғау, экономикалық даму бастамалары, университеттерде, коммерциялық емес ұйымдарда және жеке секторда геокеңістік деректерді кеңінен пайдалану, сондай-ақ PASDA-ның деректерді алдын ала қарау және KML файлдары арқылы арнайы ГИС бағдарламалық жасақтамасынсыз геокеңістік ақпаратқа қол жеткізе алатын қарапайым азаматтардың қызығушылығының артуы себеп болды. PASDA-ны пайдалану тарихында үнемі өсіп келеді. Өткен жылы PASDA FTP сайтынан шамамен 2 миллион файл жүктелді, ал сайттың жалпы пайдалануы 71 миллион соққыға, 28 миллионнан астам бет қаралымдарына және 1 миллионнан астам бірегей келушіге жетті. PASDA веб-серверлері, Интернет карталық қызметтеріне және PASDA қолданбаларына, мысалы Imagery Navigator және PA Atlas қолжеткізуді қамтамасыз етіп, 57 миллионнан астам карта көрінісін қолдады. Осы жылғы статистика басқа кез келгенге қарағанда пайдаланушылар қауымдастығына үлкен қызығушылық танытатын көптеген деректер бар екенін көрсетеді. PA Қоршаған ортаны қорғау департаментінің, PennDOT, PA Балық және қайық комиссиясының, PA Қорғау және табиғи ресурстар департаментінің, Allegheny округінің, DCNR PAMAP бағдарламасының және Делавэр аңғарының аймақтық жоспарлау комиссиясының серіктестерінен алынған деректер (және осы деректерден жасалған карталық қызметтер) карталық қызметтер мен деректерді жүктеу арқылы миллиондаған немесе жүздеген мыңдаған рет пайдаланылды. Сонымен қатар, PASDA қол жетімді деректердің құнын айтарлықтай арттыратын маңызды қолданбалар мен қызметтерді жасады. Imagery Navigator шамамен 6,3 миллион рет қаралып, Aerial Photo Cache шамамен 22,4 миллион рет қаралыпты.