Ұялы телефон арқылы интернет қолданысының дамуы

Кіріспе

Мобильді браузерге негізделген Әлемдік желі қызметтері

Мобильдік интернет – смартфондар немесе қарапайым телефондар сияқты қолға ұсталатын ұялы құрылғылардан мобильді немесе басқа сымсыз желі арқылы қол жеткізілетін, браузерлік Әлемдік желі қызметтерін қамтиды.

Тарих және дамуы

Әдетте, World Wide Web ноутбуктер мен үстел компьютерлеріндегі тұрақты желілік қызметтер арқылы қол жеткізіледі. Алайда, қазір Интернетке портативті және сымсыз құрылғылар арқылы оңайырақ қол жеткізуге болады. 2010 жылдың басында ITU (Халықаралық телекоммуникация одағы) жариялаған есепте, қазіргі өсу қарқынымен, ноутбуктер мен смарт-ұялы құрылғылар арқылы интернетке қол жеткізу келесі бес жыл ішінде үстел компьютерлерінен асып түсуі мүмкін екендігі айтылды. 2014 жылдың қаңтарында АҚШ-та мобильді интернеттің қолданылуы үстелдік қолданылудан басып өтті. Мобильді веб-желіге көшу 2007 жылдан бастап үлкен мультитач смартфондардың, ал 2010 жылдан бастап мультитач планшеттік компьютерлердің пайда болуымен үдеді. Екі платформа да бұрынғы мобильді құрылғылармен салыстырғанда жақсырақ интернетке қол жеткізуді, экрандарды және мобильді браузерлерді немесе қолданбаға негізделген пайдаланушы веб-тәжірибесін қамтамасыз етеді. Веб-дизайнерлер мұндай беттерде жеке жұмыс істей алады, немесе беттер автоматты түрде түрленуі мүмкін, мысалы, Мобильді Уикипедияда. Жылдамдықтардың артуы, кішкентай, мүмкіндіктері мол құрылғылар және көптеген қосымшалар мобильді интернет трафигінің үдемелі өсуін қамтамасыз етеді. Cisco Systems компаниясы жариялаған 2017 жылғы Виртуалды Желі Индексі (VNI) есебінде 2021 жылға қарай әлемде 5,5 миллиард мобильді пайдаланушы болады деп болжанып отыр (2016 жылы 4,9 миллиардтан көп). Сонымен қатар, сол 2017 жылғы VNI есебінде орташа қолжетімділік жылдамдығы шамамен үш есеге артады деп күтілуде, яғни 6,8 Мбит/с-тан 20 Мбит/с-қа дейін, ал трафиктің басым бөлігі бейне (78%) құрайды. BuzzCity мәліметтері бойынша, 2011 жылдың бірінші тоқсаны мен екінші тоқсаны аралығында мобильді интернет 30%-ға өсті. 2012 жылдың шілдесінде барлық веб-трафиктің шамамен 10,5%-ы мобильді құрылғылар арқылы жасалды (2010 жылдың желтоқсанындағы 4%-дан жоғары). Мобильді веб-қосымшалар мен түпкілікті қосымшалар арасындағы шекараның нашарлауы күтілуде, себебі мобильді браузерлер мобильді құрылғылардың аппараттық құралдарына (акселерометрлер мен GPS чиптері сияқты) тікелей қол жеткізе алады, сондай-ақ браузерге негізделген қосымшалардың жылдамдығы мен мүмкіндіктері жақсарады. Ұзақ мерзімді сақтау және күрделі пайдаланушы интерфейсі графикалық функцияларына қол жеткізу платформаға арналған түпкілікті қосымшаларды жасау қажеттілігін азайтуы мүмкін. Мобильді веб-сайтты Web 3.0 деп те атайды, бұл Web 2.0 веб-сайттарының кеңеюімен пайдаланушылардың бастан өткерген өзгерістерімен салыстырылады. Мобильді веб-сайтты алғаш рет Силикон алқабындағы Unwired Planet компаниясы таныстырды. 1997 жылы Unwired Planet, Nokia, Ericsson және Motorola WAP Forum-ды құрып, жолақты желілерге және шағын дисплейлі құрылғыларға көшуді жеңілдету үшін стандарттарды жасау және үйлестіруді бастады. WAP стандарты үш қабатты, орталық бағдарламалық жасақтама архитектурасына негізделген, ол мобильді веб-сайттың алғашқы өсуін қамтамасыз етті. Ол Apple-дің iOS және Google-дің Android бағдарламалық жасақтамасына негізделген жылдам желілердің, үлкен дисплейлердің және озық смартфондардың дамуы мен қабылдануынан кейін маңызсыз болды.

Traditionally, the World Wide Web has been accessed via fixed line services on laptops and desktop computers. However, the web is now more accessible by portable and wireless devices. Early 2010 ITU (International Telecommunication Union) report said that with current growth rates, web access by people on the go via laptops and smart mobile devices was likely to exceed web access from desktop computers within the following five years. In January 2014, mobile internet use exceeded desktop use in the United States. The shift to mobile Web access has accelerated since 2007 with the rise of larger multitouch smartphones, and since 2010 with the rise of multitouch tablet computers. Both platforms provide better Internet access, screens, and mobile browsers, or application based user Web experiences than previous generations of mobile devices. Web designers may work separately on such pages, or pages may be automatically converted, as in Mobile Wikipedia. Faster speeds, smaller, feature rich devices, and a multitude of applications continue to drive explosive growth for mobile internet traffic. The 2017 Virtual Network Index (VNI) report produced by Cisco Systems forecasts that by 2021, there will be 5.5 billion global mobile users (up from 4.9 billion in 2016). Additionally, the same 2017 VNI report forecasts that average access speeds will increase by roughly three times from 6.8 Mbit/s to 20 Mbit/s in that same period with video comprising the bulk of the traffic (78%). According to BuzzCity, the mobile internet increased by 30% from Q1 to Q2 2011. In July 2012, approximately 10.5% of all web traffic occurred through mobile devices (up from 4% in December 2010). The distinction between mobile web applications and native applications is anticipated to become increasingly blurred, as mobile browsers gain direct access to the hardware of mobile devices (including accelerometers and GPS chips), and the speed and abilities of browser based applications improve. Persistent storage and access to sophisticated user interface graphics functions may further reduce the need for the development of platform specific native applications. The mobile web has also been called Web 3.0, drawing parallels to the changes users were experiencing as Web 2.0 websites proliferated. The mobile web was first popularized by the Silicon Valley company, Unwired Planet. In 1997, Unwired Planet, Nokia, Ericsson, and Motorola started the WAP Forum to create and harmonize the standards to ease the transition to bandwidth networks and small display devices. The WAP standard was built on a three layer, middleware architecture that fueled the early growth of the mobile web. It was made virtually irrelevant after the development and adoption of faster networks, larger displays, and advanced smartphones based on Apple's iOS and Google's Android software.

Мобильді қолжетімділік нүктелері

Мобильді Интернет – ұялы телефон операторы немесе ұялы сымсыз желі арқылы Интернетке қол жеткізу және оны пайдалануды білдіреді. Бұл сымсыз қолжетімділік, мобильді құрылғы пайдаланушысы қызмет аймағында жылжығанда, басқа сымсыз Интернет (радио) мұнарасына оңай ауысу мүмкіндігін береді. Телефон желісі арқылы байланыс жасайтын ұялы байланыс станцияларын ұстау, интернет-провайдер желісіне тікелей қосылатын сымсыз станцияларға қарағанда қымбатқа түседі. Мобильді кеңжолақты модем смартфоныңызды бір немесе бірнеше құрылғыға қосып, ұялы телефон операторлары ұсынатын протоколдар арқылы Интернетке қол жеткізуді қамтамасыз ете алады.

Мобильді стандарттар

Мобильді веб-бастамасы (MWI) W3C ұйымы мобильді вебке қатысты ең жақсы тәжірибелер мен технологияларды әзірлеу үшін құрылды. Бастаманың мақсаты – мобильді құрылғылардан веб-шолуды сенімді және қолжетімді ету. Басты мақсат – интернет-провайдерлерден нақты мобильді құрылғылардың техникалық талаптарына сәйкес келетін дерек форматтарының стандарттарын дамыту. W3C мобильді контентке арналған нұсқауларды жариялады және құрылғылардың алуан түрлілігі мәселесін шешу үшін, құрылғы сипаттамаларының репозиторийін қолдайтын технологияны құруға ұмтылды. W3C өз mobileOK схемасы арқылы мобильді вебке контенттің дайындығын бағалау үшін растау схемасын жасады, оның мақсаты контент жасаушыларға олардың контентісі вебке дайындығын анықтауға көмектесу. W3C нұсқаулары мен mobileOK тәсілі сынға ұшырады. mTLD, mobi доменін тіркеушісі, веб-сайттың мобильді дайындығын талдау үшін MobiReady Report (mobiForge қараңыз) деп аталатын тегін тестілеу құралын шығарды.

Даму

Мобильді вебке қол жеткізу алғаш рет 1996 жылы Финляндияда Nokia 9000 Communicator телефоны арқылы Sonera және Radiolinja желілерінде коммерциялық түрде ұсынылды. Мобильдік браузерге негізделген веб-қызметтің алғашқы коммерциялық іске қосылуы 1999 жылы Жапонияда NTT DoCoMo компаниясының i mode қызметін іске қосуымен болды. Мобильді веб негізінен мазмұнды мобильді құрылғыларға жеткізу үшін кеңейтілген гипермәтіндік таңбалау тілінде (XHTML) немесе сымсыз таңбалау тілінде (WML) жазылған осы сияқты жеңіл беттерді пайдаланады. Көптеген жаңа мобильді браузерлер бұл шектеулерден асып, веб-форматтардың кең ауқымын, соның ішінде десктоптық веб-сайттарда жиі кездесетін HTML нұсқаларын қолдайды.

Өсу

Бір кезде әлемнің жартысы ұялы телефондарды пайдаланды. 2007-2008 жылдарғы мақалалар шатастыруға болды, себебі сол кездегі нақты жағдай – ұялы телефон абоненттерінің саны әлем халқының жартысына жеткені еді. Шындығында, көптеген адамдар бірнеше абоненттік нөмірге ие. Мысалы, 2009 жылға қарай Гонконг, Италия және Украинада ұялы телефонның таралу деңгейі 140% -тан асып кетті. 2009 жылы ITU мәліметінше, ұялы телефондарды пайдаланатын бірегей қолданушылар саны планета халқының жартысына жетті. Ұялы интернет деректер қосылымдары ұялы телефон қосылымдарының өсуіне ілесіп отыр, бірақ өсу қарқыны төмендеу. 2009 жылы Yankee Group компаниясы бүкіл әлемдегі ұялы телефон пайдаланушылардың 29% телефондарында браузерлік интернет мазмұнына қол жеткізгенін хабарлады. BBC мәліметінше, 2020 жылы әлемде 5 миллиардтан астам ұялы телефон пайдаланушысы болды. Statista мәліметтері бойынша, 2014 жылы смартфон иелерінің саны 1,57 миллиардқа, ал 2017 жылы 2,32 миллиардқа жетті. Еуропа мен АҚШ-тағы көптеген пайдаланушылар тұрақты интернетті пайдаланғаннан кейін, сол тәжірибені ұялы телефонда да қолдана бастады. Ал әлемнің басқа аймақтарында, мысалы, Үндістанда, интернетті алғаш рет ұялы телефон арқылы пайдаланады. Өсім ең жылдам жеке компьютердің (ЖК) интернетке алғашқы қолданыс тәжірибесі ретінде таралмаған аймақтарда байқалады. Үндістан, Оңтүстік Африка, Индонезия және Сауд Арабиясы мобильді интернетті пайдаланудың ең жылдам өсуін көрсетуде. Бұл, көбінесе, ұялы телефондардың кеңінен таралуына байланысты. Мысалы, Morgan Stanley компаниясы 2006 жылы ұялы телефонды пайдаланудың ең жоғары өсімі Пәкістан мен Үндістанда тіркелгенін хабарлады. Мобильді интернет Батыс Африкада да қабылданды, ал 2009 жылдың маусым айына қарай Қытайда 155 миллион мобильді интернет пайдаланушысы болды.

Жоғарғы деңгейдегі домен

mobi жоғары деңгейлі домені Google, Microsoft, Nokia, Samsung және Vodafone компанияларының консорциумымен мобильді интернет үшін арнайы іске қосылды. Сайттарды мобильді веб-стандарттарына сәйкес болуға мәжбүрлеу арқылы mobi пайдаланушыларға мобильді құрылғыларында біркелкі және оңтайландырылған тәжірибе қамтамасыз етуге тырысады. Дегенмен, бұл доменді W3C-нің Тим Бернерс-Ли сияқты бірнеше белгілі тұлғалар сынға алды, ол әртүрлі құрылғыларға әртүрлі мазмұн ұсынудың "желіні түбірінен бұзатынын" айтты.

Жеделдетілген мобильді парақтар

2015 жылдың күзінде Google "Үдетілген мобильді беттер" немесе AMP деп аталатын ашық кодты бастаманы іске қосатынын жариялады. Бұл жобаның мақсаты – бейнелер, анимациялар және графиканы қамтитын мазмұны мол беттердің жылдамдығы мен тиімділігін арттыру. Қазіргі таңда халықтың көп бөлігі вебті планшеттер мен смартфондар арқылы қолданатындықтан, осы құрылғылар үшін оңтайландырылған веб-беттерге ие болу AMP-ның басты қажеттілігі болып табылады. AMP-ның үш негізгі түрі бар: AMP HTML, AMP JS және Google AMP Cache. 2018 жылдың ақпан айынан бастап Google канондық бет мазмұнының үдетілген мобильді беттердегі мазмұнмен сәйкес болуын талап етеді.