Кіріспе

Америка Құрама Штаттарында стоматология факультетін бітірген түлектер үшін жалпы стоматология бойынша оқудың екі нысаны бар:
Жалпы практика резиденттурасы (GPR)
Жалпы стоматология бойынша біліктілікті арттыру (AEGD)

Бағдарламаның егжей-тегжейі

Жалпы білім беру бағдарламалары (GPR) мен кеңейтілген білім беру бағдарламалары (AEGD) бір жылдық болып табылуы мүмкін, сондай-ақ екінші жылға жалғастыру опциясымен немесе бастапқыда екі жылдық бағдарлама ретінде ұсынылуы мүмкін. Олар жас стоматологқа стоматологияның дәстүрлі түрде анықталған салаларындағы дағдыларын жетілдіруге, жылдамдығын арттыруға және техникаларын қатайды. Бұл бағдарламалар резиденттерге жеке практикада қол жетімсіз болатын бақылаушы рөл атқаратын тәжірибелі дәрігерлерден білім алуға мүмкіндік береді. GPR ауруханалық бағдарлама болса, AEGD көбінесе ауруханалық емес, ал екі бағдарлама арасындағы айырмашылықтар осы ерекшеліктерге байланысты болады. Екі типтегі бағдарламалар да резиденттерге тіс дәрігері мектебінде алғаннан гөрі көп науқасқа қызмет көрсетуге мүмкіндік береді. Тіс дәрігері студенттері әдетте бірнеше сағаттық сеанстарда күніне 2-3 науқасты қабылдаса, бұл аспирантура бағдарламалары резиденттерге күніне 8-15 және тіпті одан да көп науқасқа көмектесуге мүмкіндік береді. Бағдарламалар көбінесе жанжалды стоматологиялық емдеу жоспарларын басқарудың және науқастың медициналық жағдайына байланысты оларды түзетудің маңыздылығын атап өтеді. Оқу барысында резиденттер денсаулығы нашарлағандықтан ауруханада стоматологиялық көмек қажет болатын науқастарды басқару міндетімен бетпе-бет келеді. Тіс дәрігерлерінің медициналық қамтамасыз етілуі апталық дөңгелек үстелдерде және анестезия, ішкі медицина және аурухананың жедел жәрдем бөлімі арқылы кезекпен жүргізіледі. Кейбір бағдарламалар отбасылық медицина және отоларингология бойынша ротацияны да ұсынады. Бұл ротациялар резиденттердің білімі мен тәжірибесін ғана емес, сонымен қатар дәрігерлерге (резиденттерге немесе тәжірибелі дәрігерлерге) стоматология мен медицинаның өзара байланысын көруге мүмкіндік береді, бұл болашақ практикада жақсы жолдама қатынасын қамтамасыз етеді. Бұл қатынас ісік тақталарында ең жақсы көрінеді, онда медициналық және стоматологиялық резиденттер бас және мойын қатерлі ісігімен ауыратын науқастарды талқылайды және емдеу жоспарларын жасайды. Жалпы алғанда, GPR бағдарламалары AEGD бағдарламаларына қарағанда жоғары стипендия төлейді, себебі GPR резиденттері төтенше жағдайларға қоңырау шалып, консультациялар береді. Төтенше жағдай кезінде резиденттер аурухана ережелеріне сәйкес жедел жәрдемге түсетін бас және мойын жарақаттарын басқаруға міндетті. GPR резиденттері операциялық бөлмеде тіс/ауыз хирургиялық процедураларды орындаумен және науқастың ауруханадағы қалуын басқарумен де таныса алады. Стоматологиялық мамандықтар арқылы ротация резиденттің жеке практикадағы жағдайларды маманға жолдамай шешу қабілетін арттырады. Екі бағдарламада да тіс дәрігері мектебінде алынған негізгі дағдылар айтарлықтай жақсарылып, стоматологты жеке практикадағы мансапқа немесе арнайы резиденттік бағдарламаға дайындайды. Резиденттер ауыз және жақ-бет хирургімен тығыз жұмыс істей алады, бұл оларға ауыз хирургиялық процедуралардағы дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік береді. Ауыз хирургінің тікелей бақылауымен резиденттер үшінші молярды алу, биопсия техникасы, патологияны тану және беттің косметикалық және травматикалық хирургиясында емдеуді жоспарлау туралы түсініктерін кеңейте алады. Екі типтегі бағдарламалар да резиденттердің тіс дәрігері мектептерінен алған білімдерін одан әрі дамыту үшін лекциялық циклдарды қамтиды.

Өтінім беру процесі

Өтініштер әдетте стоматологиялық мектептің соңғы курсының басында толтырылады. Көптеген мамандық бағдарламалары сияқты, GPR және AEGD бағдарламалары Америка Тіс Дәрігерлерінің Білім беру қауымдастығы (ADEA) басқаратын және ұйымдастыратын Докторантурадан кейінгі өтініштерді қолдау қызметін (PASS) пайдаланады. PASS жүйесі барлық үміткерлерге бір ғана нысанды толтыруға мүмкіндік береді, содан кейін ол үміткер таңдаған бағдарламаларға тиімді таратылады. Сол сияқты, ұсыным хаттары, Ұлттық емтихан нәтижелері сияқты екіншілік өтініш материалдарының бір көшірмесі PASS-ке жіберілуі мүмкін, ол таңдалған бағдарламаларға жіберілген көшірмелердің нақтылығын растайды. Жалпы алғанда, бұл әдіс көптеген басқа әдістерге қарағанда өтініш процесін оңайлатуға мүмкіндік береді. Өтініштер қабылданғаннан кейін, бағдарламалар әдетте болашақ үміткерлерді сұхбатқа шақырады. Сұхбаттар аяқталғаннан кейін, бағдарламалар мен үміткерлер бір-бірін басымдық ретімен бағалау үшін Докторантурадан кейінгі тіс дәрігерлерін тағайындау бағдарламасын ("Тағайындау") пайдаланады. Белгіленген мерзімнен кейін компьютерлік алгоритм әр үміткерді оның ең жоғары бағалаған бағдарламасымен байланыстырады, бірақ бұл түсінік толық емес. Егер үміткер ешқандай бағдарламаға тағайындалмаса, "тағайындаудан кейінгі" кезең болады, онда ашық орындарды сақтап қалған бағдарламалар оларды жеке жағдайлар бойынша тағайындалмаған үміткерлермен толтыруға тырысады.

Мемлекеттік лицензия

Кейбір штаттар лицензия алу талаптарын орындау үшін аспирантурадан кейінгі білім беру бағдарламасын қажет етеді. Мысалы, 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап Нью-Йорк штаты жаңа тіс дәрігерлерінен тіс дәрігері лицензиясын алу алдында GPR, AEGD немесе мамандандырылған резидентураны аяқтауды талап етеді.