Кіріспе

Су өсімдіктерінің түрі

Hibiscus moscheutos, қызыл шаян, батпақ қызыл шаян, қызыл көзді шаян немесе шығыс қызыл шаян.

Табиғатта көптеген пішіндер кездеседі. Бұл биік өсімдік, биіктігі және гүлдері 1,5 метрге дейін жетеді. Гүл жапырақтарының түсі таза ақтан әртүрлі қызғылт түстерге дейін, тіпті терең қызылға дейін өзгереді, көбінесе ортасы қоңыр қызыл болады. Көптеген түршелердің атауын анықтау бойынша таксономиялық келісім жоқ. Гүлдері жоғары жағында орналасса, туыс Hibiscus laevis сабақ бойында гүлдейді.

Экология

Ол жалпақ қанатты шаштараздың, сұр түсті көбелек, Ио мотылының және жеміс ағашының нимфасының дернәсіліне тамақ береді.

Қолданылуы

Өсімдіктің жеуге жарамды бөліктеріне оның жапырақ бүршіктері мен жас жапырақтары, гүлдері, піспеген тұқым қабықтары (оларды бамия ретінде дайындауға болады), тұқымдары және тамырлары кіреді. Жапырақтары мен тамырларында шырыштектес заттар бар екені белгілі. Қайнатылған жапырақтардан жасалған шай жөтелді, ауырған тамақты және асқазанның қабынуын басады. Шайдың осы емдік қасиеттері дизентерия, өкпе аурулары мен зәр жолдарының инфекцияларын емдеу үшін қолданылған. Кептірілген сабақтан жасалған тұндырма зәр шығару жолының инфекциясын емдеуге пайдаланылады. Гибискус мошеутос гүлдері сырттан қолданылып, көгалдырлар мен жәндік шағудан пайда болған ісіну мен ауырсынуды азайтуға болады. Гибискус өсірушілер өздігінен тозаңдану мүмкіндігін жоққа шығармайды. Дегенмен, соңғы зерттеулер көрсеткендей, гүл жайылғаннан кейін көп мөлшерде тозаңды қолданып, жасанды тозаңдату жүргізсе, нәтижедегі тұқымның көп бөлігі таңдалған тозаңданушы ата-анасынан шығады. Ерте замандағы гибискус өсірушілер мұны білгендіктен, өздеріне тиімді пайдаланған болуы мүмкін.

Қорғау

Канадада бұл өсімдік Қауіп астындағы түрлер туралы заң бойынша ерекше қорғауға алынған түр ретінде тізілген.