Кіріспе

Турбокомпрессорлы ішкі жану қозғалтқыштарында буст-контроллер – турбокомпрессор тудыратын буст-қысымды арттыру үшін кейде қолданылатын құрылғы. Ол, қақпақ клапаны көретін буст-қысымды төмендету арқылы осыны іске асырады.

Операция

Босқышты басқарушының мақсаты – босқыштың эталондық портындағы босқыш қысымын төмендету арқылы, босқышты оның жобаланған қысымынан артық босқыш қысымын қабылдауға итермелеу, яғни босқышты алдау. Көптеген босқыш басқарушылар электр соленоидімен ашылып, жабылатын инелі клапанды қолданады. Соленоидке берілетін импульстің енін өзгерту арқылы, соленоид клапанына белгілі бір уақыт аралығында ашық болуға команда беріледі. Бұл клапан арқылы ауа қысымының ағынын тиімді түрде өзгертеді, нәтижесінде ауа босқыштың эталондық портына барудың орнына, сыртқа шығарылады. Соленоидтардың жұмысының күшті өзгеруін (қуатты қосу/өшіру) азайту және ауа ағынын шектеу үшін, ауа басқару түтікшелеріне кішкентай диаметрлі реттегіштер орнату қажет болуы мүмкін. PID контроллерімен жабдықталған екі портты соленоидты қысым төмендету жүйелері зауыттық турбокомпрессорлы автомобильдерде жиі қолданылады. Баламалы конструкция – басқышпен (степпер) жұмыс істейтін моторды пайдалану. Бұл конструкциялар мотордың орны мен жылдамдығына байланысты ауа ағынын дәл басқаруға мүмкіндік береді, бірақ жалпы ауа ағынының көлемі шектеулі болуы мүмкін. Кейбір жүйелерде соленоид пен басқышпен жұмыс істейтін мотор бірге қолданылады, онда басқышпен жұмыс істейтін мотор дәл басқаруды, ал соленоид – жалпы басқаруды қамтамасыз етеді.

Артықшылықтар

Ағынды шлюзді көбірек жабық күйде ұстау арқылы, бустерді басқару құрылғысы (реттегіші) шығарылатын газдардың көбірек бөлігін турбокомпрессор арқылы өткізеді, соның салдарынан турбожаудың кешігуін азайтады және бустердің басталу шегін төмендетеді.

Кемшіліктер

Қозғалтқышты басқарудың тиімділігіне қарамастан, тым жұмсақ ағынды шлюздің іске қосушы серіппелері ағынды шлюздің қалаған уақыттан бұрын ашылуына себеп болуы мүмкін. Бұл, құбырлық газдардың кері қысымы ағынды шлюз клапанына түсіп, клапанды іске қосушыдан тәуелсіз ашуынан туындайды. Сондықтан, ағынды шлюз іске қосушы серіппесінің беріктігіне байланысты қозғалтқышты басқарудың тиімділігінің жоғарғы шегі бар. Егер ақаулық туса, артық қысымды болдырмау үшін, қозғалтқышты басқарушы құрылғы ақаулық жағдайында қысымды төмендетпеу үшін жасалуы керек. Мысалы, соленоидті типтегі қозғалтқышты басқарушы, энергия берілмеген кезде (соленоидтің жиі кездесетін ақаулық режимі) барлық ауаны ағынды шлюзге бағыттауы тиіс. Әйтпесе, қозғалтқышты басқарушы клапан қысымды ағынды шлюзге жеткізбейтін жағдайда тұрып қалуы мүмкін, бұл қысымның тез бақылаудан шығуына әкеледі. Сонымен қатар, электрондық жүйелер, қосымша шлангтар, соленоидтар және басқару жүйелері құн мен күрделілікті арттырады. Дегенмен, соңғы уақыттарда көптеген автокөлік өндірушілері турбокомпрессорлы қозғалтқыштарында қозғалтқышты басқару құрылғыларын қолданады.

Баламалар

Бұрын, турбинаның қысымын арттыру үшін, әуе сіңіру коллекторына жеткенге дейін әуе ағынын шектеу немесе артық қысымды төмендету әдістері қолданылды. Ауа ағынын шектеу арқылы жұмыс істейтін конструкциялар, қажетті қысымға жақындағанда, ауа ағынын реттеу үшін көпшілік клапанды пайдаланады. Ал, артық ауаны төмендету арқылы жұмыс істейтін конструкциялар, қажетті қысымды тұрақты түрде сақтау үшін, соққы клапанына ұқсас принциппен жұмыс істеді. Бұл әдістердің тиімділік, жылу және сенімділік тұрғысынан үлкен кемшіліктері болғандықтан, қазіргі заманғы жүйелерде сирек қолданылады. Өзгермелі геометриялы турбиналар қысым деңгейін басқару үшін қолданылуы мүмкін, бұл сыртқы қысымды басқару контроллеріне деген қажеттілікті жояды. Сонымен қатар, wastegate турбинаның қысымын басқару үшін де қолданылады, ол қысымды басқару контроллерінің ұқсас функциясын орындайды.