Кіріспе

Хантсвилл – АҚШ-тың Техас штатындағы Уокер округінің орталығы болып табылатын қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 45 941 адамды құрайды. Бұл Хантсвилл микрополитен аймағының орталығы. Хантсвилл Шығыс Техас Пайни Вудс аймағында, 45-ші тас жол бойында орналасқан және Сэм Хьюстон мемлекеттік университетіне, Техас штатының түрмесіне, Техас қылмыстық әділет департаментіне, Хантсвилл мемлекеттік паркіне және Техас ардагерлерінің HEARTS мұражайына үйі. Бұл қала Техас Республикасының бірінші және үшінші президенті, кейіннен АҚШ Сенатында штатты өкілдік еткен Сэм Хьюстонның резиденциясы болған. Ол Хантсвиллде Сэм Хьюстонның мемориалдық мұражайы, 45-ші тас жол бойындағы ескерткіші және Хантсвиллдің орталық бөлігінде орналасқан Сэм Хьюстон мемлекеттік университеті арқылы еске алынады.

Тарих

Қала 1836 жылы Плезант пен Эфраим Грей осы жерде сауда бекетін ашқан кезде пайда болды. Эфраим Грей 1837 жылы алғашқы пошта бастығы болып тағайындалды және оны туған қаласы Хантсвилл, Алабаманың атымен атады. Хантсвилл Техас Республикасының президенті, Техас штатының губернаторы, Теннесси штатының губернаторы, АҚШ сенаторы және Теннесси штатының конгрессмені болған Сэм Хьюстонның туған жері болды. Хьюстон Техас армиясын Сан-Хасинто шайқасында, Техас революциясының шешуші жеңісінде жетекшілік етті. Ол Теннесси штатының чероки тайпасы арасындағы өмірімен және өмірінің соңына қарай Азамат соғысына қарсы шығуымен белгілі болды, бұл сол кезде өте танылмаған ұстаным еді. Хантсвиллде Хьюстонның екі үйі, оның қабірі және Сэм Хьюстонның естелік мұражайы орналасқан. Хьюстонның Хантсвиллдегі өмірі оның құрметіне аталған Сэм Хьюстон мемлекеттік университетімен және 70 фут (21 метр) биіктігіндегі мүсінмен еске алынады. (Суретші Дэвид Адикестің "Батылдыққа құрмет" атты алып мүсіні әлемдегі американдық батырдың ең үлкен мүсіні деп сипатталды және оны 45-ші тас жолмен жүретін саяхатшылар оңай көре алады.) Хантсвилл сонымен қатар білім саласындағы көрнекті афроамерикалық пионер Сэмюэл Уокер Хьюстонның (1864–1945) мекені болды. Ол 1864 жылдың 12 ақпанында Сэм Хьюстонға тиесілі құл Джошуа Хьюстонның ұлы ретінде дүниеге келді. Сэмюэл У. Хьюстон 1907 жылы Уокер округінде Галилея қауымдастық мектебін құрды, ол кейін Хьюстон қалыпты және өндірістік институты ретінде танылды. 1995 жылы ескі Сэмюэл У. Хьюстон бастауыш мектебінің аумағында Хантсвилл тәуелсіз мектеп округі, Хантсвилл өнер комиссиясы және мектептің түлектер қауымдастығы бірлесіп Хантсвилл мен Уокер округінің өсуі мен дамуына қара нәсілді қауымның үлесін көрсету үшін "Арманшылар" ескерткішін орнатты. 2022 жылы Хантсвилл қалалық кітапханасында (HPL) өткен кітап көрмесі қала әкімдері арасында дау тудырғаннан кейін кітапхана екі көрмені алып тастады. Кітап көрмелерін алып тастағаннан кейін қала кітапхананы жекешелендіруге шешім қабылдады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 35 078 адам, 10 266 үй шаруашылығы және 7 471 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 1438,3 адам/км² (10 135,1 адам/миль²) құрады. Тұрғын үй бірліктерінің орташа тығыздығы 1143,8/км² (1372,4/миль²) болды, барлығы 11 508 тұрғын үй тіркелді. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 65,78% ақ нәсілді, 26,14% афроамерикалық, 0,33% американдық үндістер, 1,11% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 4,91% басқа нәсілдер (АҚШ халық санауы бойынша) және 1,65% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан тілді немесе латын америкалықтары халықтың 16,22% құрады. 10 266 үй шаруашылығының ішінде 25,3%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 37,0%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 12,5%-ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 46,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 30,8%-ы жеке адамдардан тұрды, ал 7,5%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын азаматтардан құралды. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,31 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 2,97 адамды құрады. Қала тұрғындарының жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 15,1%, 18-24 жас аралығындағылар – 29,3%, 25-44 жас аралығындағылар – 30,8%, 45-64 жас аралығындағылар – 16,3%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 8,5%. Орташа жас 28 жасқа тең. Әр 100 әйелге 152,9 еркек шақ келді. 18 жасқа және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 163,8 еркек шақ келді. Қала халқына түрмедегілердің де саны қосылғандықтан, жыныстар арақатынасы айтарлықтай бұрмаланған. Үй шаруашылығының орташа табысы 27 075 доллар, ал отбасының орташа табысы 40 562 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 27 386 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 908 доллар болды. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 13 576 долларды құрады. Халықтың 23,9%-ы және отбасылардың 13,1%-ы кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 23,9%-ы және 65 жастан асқандардың 14,7%-ы.

География

Хантсвилл (30.711254, −95.548373) координаталарында орналасқан. АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, 2010 жылы қаланың құрлық ауданы 35,86 шаршы мильді құрайды. Аймақтық код деңгейінде құрлық ауданы 559,661 шаршы миль, ал су ауданы 7,786 шаршы мильді құрайды. Хантсвилл Хьюстон қаласынан шамамен 113 км (70 миль) солтүстікте орналасқан. Бұл Техас үшбұрышы мегарегионының бір бөлігі.

Климат

Бұл аймақтың климаты ыстық, ылғалды жаздармен және көбінесе жұмсақ немесе салқын қыстармен сипатталады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша, Хантсвиллде ылғалды субтропиктік климат орналасқан, климат карталарында "Cfa" деп белгіленеді.

Экономика

2022 жылға қарай Хантсвиллдегі ең ірі жұмыс беруші – Техас қылмыстық әділет департаменті, онда 6744 қызметкер жұмыс істейді. 1996 жылы Хантсвиллдегі TDCJ-де 5219 адам жұмыс істеді. Роберт Дрейпер Texas Monthly журналында Хантсвиллді TDCJ-нің "компаниялық қаласы" деп сипаттады; ол осы саланың "экономикалық дағдарысқа төзімді" екенін және "Хантсвиллде түрме жүйесімен тікелей немесе жанама байланысы жоқ адамды табу қиын" екенін айтты, себебі көптеген кәсіпорындар оның болуына тікелей байланысты. 1996 жылы TDCJ-де жұмыс істейтін адамдардың саны, қаланың екінші ірі жұмыс берушісі – Сэм Хьюстон мемлекеттік университетінде жұмыс істейтін адамдардың санынан екі еседен астам болды.

Техас қылмыстық сот департаменті

Хантсвиллде Техас қылмыстық әділет департаментінің (TDCJ) бас кеңсесі орналасқан. Бұл департамент ересектерге арналған штаттық түзету мекемелерін басқарады. Техас түрме жүйесі Техас республика болып құрылғаннан бері Хантсвиллде орналасқан, ал TDCJ штаб-пәтері Остиннен басқа штаттың ірі мемлекеттік мекемесі болып табылады. Хантсвилл қала шегінде Бёрд бөлімшесі, Гори бөлімшесі, Хантсвилл бөлімшесі (штаттың өлім жазасын орындау камерасы орналасқан жер) және Уинн бөлімшесі сияқты бірнеше TDCJ ерлер түрмелері бар. Сонымен қатар, Хантсвиллде күзеттік-өткізу бөлімшесі болып табылатын Холлидей бөлімшесі де орналасқан. TDCJ Орталық аймақтық қоймасы мен Хантсвилл түрме дүкені TDCJ бас кеңсесінің кешенінде орналасқан. Азық-түлік қоймасы Уинн бөлімшесінің артында. TDCJ Хантсвиллде Хантсвилл аудандық шарты бойынша босату кеңсесін басқарады. 1996 жылғы мәліметтерге сәйкес, TDCJ директоры Хантсвилл бөлімшесінің қарсы жағындағы сарайда тұрған.

Көлік

Грейхаунд Линиес Хантсвиллдегі Хантсвилл станциясын басқарады. 2001 жылдан бері Техас қылмыстық-атқару жүйесінен босатылған көптеген бұрынғы сотталғандар станцияны соңғы пункттеріне жету үшін пайдаланады. Брюс Бразерс Хантсвилл аймақтық әуежайы Хантсвилл қаласында орналасқан. 2009 жылы Хантсвилл қалалық әуежайы Брюс Бразерс Хантсвилл аймақтық әуежайы деп қайта аталды. 2015 жылдың желтоқсанына дейін ол Федералдық авиация басқармасы және Техас көлік департаменті тізілімінде Хантсвилл қалалық әуежайы ретінде сақталды.

Мәдениет

2009 жылдың қыркүйегінде Хантсвилл мәдени ауданы Техас штатының өнер комиссиясы тағайындаған алғашқы жеті мәдени ауданның бірі болды. Мұражайлар, көркемсурет галереялары, суретшілердің студиялары мен шеберханалары, тарихи үйлер, театрлар және театрлық қойылымдар тарихи Хантсвилл қаласының мәдени ауданында орналасқан. Мәдени аудан Техастағы ең әдемі тарихи сәулеттерге де ие, соның ішінде әлемдік деңгейдегі суретші Ричард Хаас салған қабырға суреттері мен Феникс Коммошн-ның Дэн Филлипсі жасаған қайта өңделген материалдардан салынған ерекше үйлер ауданның тарихи ерекшеліктерін толықтырады. Мұнда өздігінен жүріп және көлікпен аралап тамашалауға болады, сонымен қатар өнер шараларына қатысуға, музыкалық театр мен би қойылымдарын тамашалауға, сауда жасауға, антиквариат іздеуге және ерекше дәмханаларда тамақтанғанға болады. "Түрме қаласы: Хантсвиллдегі өлім жазасымен өмір" кітабының авторлары Рут Массингилл мен Ардит Бродрик Сонн Хантсвиллдің басқа шағын қалалармен бірнеше ортақ белгілері бар екенін айтты. Мысалы, көптеген жақын тұратын адамдар Хантсвиллді құрған отбасылардың мүшелерінен шыққан, олар әлі де Хантсвиллде тұрады. Олар сондай-ақ "Пікір таласы Хантсвиллде кең таралған дәстүр" деді. Авторлар пікір таластың басшылықтың маңызды бөлігі екенін және Хантсвилл тұрғындарының өлім жазасы мәселесінде келіспейтінін мәлімдеді.

Газеттер

Хантсвилл газеті – қауымдастықтың газеті. "Хьюстониан" – ШҚМУ студенттерінің газеті.

Радио

KRBE 104.1 FM Хьюстонның №1 хиттері

KHMX ("Mix 96.5") 96.5 FM Хьюстон

KHVL 104.9 FM/1490 AM Көбірек музыка, көбірек ойын-сауық

KSAM 101.7 FM Бүгінгі ең жақсы кантри және барлық сүйікті әндеріңіз

KSHU 90.5 FM The Kat – Huntsville қаласының әртүрлілік таңдауы

Бастауыш және орта мектептер

Хантсвилл қаласының көп бөлігі Хантсвилл тәуелсіз мектеп округі (HISD) арқылы қамтамасыз етіледі. 2007 жылғы Хантсвилл қауымдастығының есебінде HISD студенттерінің 50%-дан астамы "экономикалық тұрғыдан қиын жағдайда" деп жіктеледі; бұл көрсеткіш штаттағы жалпы көрсеткіштен жоғары. 2007 жылдың мәліметтері бойынша, студенттердің 18%-дан астамы жоғары мектепті бітірмейді. Хантсвилл тәуелсіз мектеп округінің және Нью-Уэверли тәуелсіз мектеп округінің (демек, Хантсвилл қаласының барлық тұрғындарының) Lone Star колледж жүйесі (бұрын Солтүстік Харрис Монтгомери қоғамдық колледжі) қызметін пайдаланады.

Қоғамдық кітапханалар

Хантсвилл қалалық кітапханасы 1967 жылдың 24 қыркүйегінде "Хантсвилл қалалық кітапханасының достары" тобы қалалық кітапхана ашу үшін үгіт жүргізгеннен кейін ашылды. Хантсвилл қалалық кітапханасы қажетті баспа коллекциясын ұсынады, сондай-ақ электрондық ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік береді, ересектерге, жасөспірімдерге және балаларға арналған қырықтан астам қоғамдық компьютерлерге қол жеткізуге болады. Техас штатының кітапханасы көптеген кәсіби деректер базасын қолжетімді етіп, мыңдаған кәсіби журналдарға, энциклопедияларға, тілдік бағдарламаларға, оқулықтарға және ақпараттық сайттарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Хантсвилл қалалық кітапханасының оқырмандары бұрын тек университеттер мен ірі қалалық кітапханаларда ғана қолжетімді болған ақпаратқа ие болады. 2022 жылы кітапхана ЛГБТҚ тақырыбына қатысты көрмелерді алып тастады. Сол айдың желтоқсан айында қалалық кеңес кітапхананы жеке компания – Library Systems & Services басқаруға бекітті.

Ересектерге арналған тұтқындар білім беруі

Виндэм мектеп округі, ТДКЖ-дағы тұтқындарға білім беру қызметтерін ұсынады және Хантсвиллдегі Уинн бөлімшесінің B ғимаратында орналасқан.

Туризм

Хантсвиллде бірнеше туристік көрікті жерлер бар, оның ішінде өнер туры, қала орталығы бойынша жаяу серуен, түрмеге машинамен саяхат, Сэм Хьюстонның қабірі, Сэм Хьюстонның естелік мұражайы, Сэм Хьюстонның ормандық үйі, «Батылдыққа құрмет» (Сэм Хьюстонның 67 фут биіктіктегі мүсіні), Техас түрме мұражайы және әр сәуір айында өткізілетін халықтық және ковбой музыкасы фестивалі. Хантсвилл мәдени ауданындағы Уинн үйінің өнер және келушілер орталығы Хантсвиллдің алуан түрлі қоғамдастығының мүдделері мен қажеттіліктеріне бейімделген, кең ауқымды өнер және мәдени бағдарламаларды ұсынады. Сэм Хьюстон ұлттық орман – Техастағы төрт ұлттық орманның бірі. Орман Хантсвилл, Конро, Кливленд және Ричардс қалалары арасында 163 037 акр жерді алып жатыр. Орман 128 шақырымдық Lone Star Hiking Trail-дің орны болып табылады, оның бір бөлігі Ұлттық демалыс жолы мәртебесіне ие.