Кодорнисес ағыны: Сан-Франциско шығанағындағы Беркли және Албани қалалары арқылы өтетін маңызды өзен. Тарихы, географиясы және қазіргі жағдайы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кодорнисес Крик (кейде "Кордонисес" деп жазылады және/немесе айтылады) — Калифорниядағы Сан-Франциско шығанағы аймағының Шығыс шығанағындағы Беркли төбелерінен бастау алатын маңызды өзендердің бірі. Жоғарғы ағысында ол толығымен Беркли қаласының шегінде өтеді, ал төменгі бөлігінде көршілес Албани қаласымен қала шекарасын белгілейді. Еуропалықтар қоныстанғанға дейін Кодорнисес Сан-Франциско шығанағымен тікелей, тұрақты байланысқа ие болмаған болуы мүмкін. Басқа көптеген шағын өзендер сияқты, ол ерте карталарда шөптесін жазықтар ретінде көрсетілген жерлер арқылы өтіп, солтүстікке қарай ағатын үлкен тұзды батпақ пен сазды топалаңға жеткен, сондай-ақ Маринов және Скулхаус өзендерінен су әкелген. 19 ғасырда арна қазылып, Кодорнисес тікелей Сан-Франциско шығанағына Алтын қақпа саябағының жарыс жолына жақын тар қалдық арна арқылы құяды.
Codornices Creek (sometimes spelled and/or pronounced "Cordonices" is one of the principal creeks which runs out of the Berkeley Hills in the East Bay area of the San Francisco Bay Area in California. In its upper stretch, it passes entirely within the city limits of Berkeley, and marks the city limit with the adjacent city of Albany in its lower section. Before European settlement, Codornices probably had no direct, permanent connection to San Francisco Bay. Like many other small creeks, it filtered through what early maps show as grassland to a large, northward running salt marsh and slough that also carried waters from Marin Creek and Schoolhouse Creek. A channel was cut through in the 19th century, and Codornices flows directly to San Francisco Bay by way of a narrow remnant slough adjacent to Golden Gate Fields racetrack.
Колониялық кезең 1900 жылға дейін
Атауы испан тіліндегі "codornices" сөзінен шыққан, яғни "кексілдер" дегенді білдіреді. Бұл аймақта Калифорния аңғарлық кексілдері көптеп кездесетін. Бұл атауды Сан-Антонио ранчосының иелері Перальталардың бірі берген. Сан-Хоседегі әскери губернатор Луис Мария Пералта жерді бөліп, ұлдарына берді, қазіргі Беркли мен Олбани аймағын Домингоға сыйлады, ол үйін Кодорницес өзенінің жағасында салды. Оның алғашқы үйі – 1868 жылғы 21 қазандағы Хейвард жер сілкінісінде қираған саман үй болды. Ол оны 1930 жылдары пәтерлер салу үшін бұзған ағаш үймен алмастырды. Екеуі де Берклидің Вестбрей ауданындағы қазіргі Сент-Мэри колледжі (Рим-католик) жоғары мектебі орналасқан жерге қарап тұрған Кодорницес өзенінің биік жағалауында салынған. 19 ғасырда Ла-Лома ауданындағы Кодорницес өзенінің бастауында карьер ашылды. 1960 жылдардың соңында оның орнына қалалық парк салынды. Тағы бір сала Ремилард паркінен төменге келеді. Ал жеке меншіктегі жерлерде әдемі кішкентай сарқырамалар бар. Азамат соғысынан бұрын даладан өтіп келген бай Миссури тұрғыны Наполеон Бонапарт Бёрн өзен бойында шаруашылық құруға тырысты және үлкен үйін (1980 жылдары өртеліп кетті) бүгінгі Оксфорд көшесінен жоғары, өзеннің оңтүстік жағалауында салды. Бёрн отбасына екі босатылған құл қосылды, олар Берклидегі алғашқы афроамерикалықтардың бірі деп есептеледі. Бёрннің меншігін кейін Генри Берриман сатып алды, ол 1877 жылы бүгінгі Кодорницес паркінен оңтүстікке қарай, Евклидтің үстінде Берриман суқоймасын салды. Суқойма Шығыс шығанағының коммуналдық пайдалылық ауданы жүйесінің бір бөлігіне айналды және кеңейтіліп, жабылды, бірақ жер сілкінісі кезінде жарылуы мүмкін деген қорқыныштан суы құйылып тасталды. 2010 жылы жаңа, 2013 жылы пайдалануға берілген үлкен резервуардың құрылысы басталды.
The name derives from the Spanish word "codornices", meaning "quails". California valley quail were once common in the area. The name was given by one of the Peraltas, owners of the vast Rancho San Antonio. Luis Maria Peralta, military governor at San Jose, divided the land grant among his sons, giving the area that now is Berkeley and Albany to Domingo, who built his home on the banks of Codornices Creek. The first of his dwellings was an adobe which was destroyed in the 1868 Hayward earthquake on October 21, 1868. He replaced it with a wooden structure which was razed in the 1930s for an apartment building. Both were located on the high banks of Codornices Creek across from the site of what today is St. Mary's College High School (Roman Catholic) near the Westbrae district of Berkeley. In the 19th century, a quarry was opened at one of the heads of Codornices Creek in the La Loma district. It was replaced by a city park in the late 1960s. Another feeder comes down from Remillard Park. Others, on private land, have lovely small waterfalls. Napoleon Bonaparte Byrne, a wealthy Missourian who crossed the plains before the Civil War, attempted to farm along the creek and built his large home (burned in the 1980s) on the south bank of the creek above today's Oxford Street. The Byrne family was accompanied by two freed slaves, believed to have been Berkeley's earliest African American residents. Byrne's property was later acquired by Henry Berryman, a developer who in 1877 built Berryman Reservoir south of today's Codornices Park, above Euclid. The reservoir became part of the East Bay Municipal Utility District system and was enlarged and covered, but has been drained because of fears it might rupture in an earthquake. In 2010 construction was begun on a replacement, a large tank on the site which was put into service in 2013.
ХХ ғасырдың басында
1912 жылдан 1928 жылға дейін Евклид даңғылы бойындағы Кодорницес сайынан 275 футтық ағаш трамвай және жол эстакадасы өткен. 1928 жылы эстакаданың іргесі толтырылып, сай үшін құбыр арна салынды. Кодорницес сайы әдемілігімен ерте танылды. 1914 жылы Беркли қалалық кеңесі Берклидің алғашқы «табиғат паркі» ретінде Live Oak Park (Роуз-стриттің солтүстігінде, Шаттак пен Оксфорд арасында) сатып алуға дауыс берді. 1915 жылы Евклид даңғылының шығыс жағында Кодорницес паркі ашылды. Сол трамвай дәуірінде екі паркте де жұмысты клуб үйлері болды (қазір жоқ; Live Oak орнында қазіргі қоғамдық орталық тұр) және тас каминдері бар үлкен демалыс алаңдары (әлі де сақталған). Осы парктің қарсы бетінде WPA 1930 жылдары Беркли роза бағын салды. Бұрын сай қазіргі Генри көшесінің астындағы шомылу орынына құйып келген, бірақ бүгінде Генриден жоғары орналасқан құбыр арнаға құйылады. Бұл құбыр Оңтүстік Тынық мұхиты компаниясының жаңа Шығыс Бей электр желілері үшін Беркли тармағының бу желісін ұзартқанда Генри көшесі бойында жасалған кең толтырудың астынан сайды өткізу үшін орнатылған. Толтыруға пайдаланылған материалдың көп бөлігі жақын жердегі Нортбрей туннелін қазудан алынған (Оңтүстік Тынық мұхиты компаниясы 1910 жылы салған). Толтыру жасалғанға дейін осы жерде сайды ағаш эстакада да кесіп өткен. Кейіннен Эуника көшесіндегі толтыруда қалған бос орынға болат көпір салынды. 1958 жылдың сәуірінде Key System F пойзын тоқтатқаннан кейін 1959-60 жылдары үстіртке өту алынып тасталды, және Эуниканың төбеге қарай созылатын бөлігін Генри көшесінің деңгейіне жеткізу үшін тағы толтыру қосылды. Эуниканың төменгі бөлігі қазір Генридің астындағы тіреу қабырғасында аяқталады. Ағыс бойында Берклидің алғашқы жоспарлауы сай мен теміржолдың жанындағы батпақты аймақты «зиянды өнеркәсіптер» үшін белгіледі. 1920 жылдары қала қазіргі қалалық тасымалдау станциясының қарсы жағындағы Екінші көшеде сай арнасының оңтүстігінде қоқыс өртетін зауытын салды. Зауыт істен шығып, ғимарат мал сою орынына айналды. (Бүгінде ол ресми тарихи ескерткіш, сақтау компаниясының бөлігі.) Сайдың жағасындағы басқа өнеркәсіптердің ішінде газ зауыты мен металл қорасы болды.
From 1912 to 1928, a 275 foot long wooden streetcar and road trestle spanned Codornices Creek along Euclid Avenue. In 1928, the trestle was filled in and a culvert laid through it for the creek. Codornices Creek was recognized early for its beauty. In 1914, the Berkeley City Council voted to acquire Live Oak Park (north of Rose Street between Shattuck and Oxford) as Berkeley's first "nature park." In 1915, Codornices Park was opened along the east side of Euclid Avenue. In that streetcar era, both parks had busy club houses (now gone; Live Oak's was replaced by the current community center) and large picnic areas with stone fireplaces (still existing). Across Euclid from this park, the WPA constructed the Berkeley Rose Garden during the 1930s. The creek once flowed into a swimming hole below today's Henry Street, but today enters a culvert above Henry. This culvert was installed to carry the creek under the extensive fill emplaced along Henry Street by the Southern Pacific when it extended the Berkeley Branch steam line for its new East Bay Electric Lines. Much of the material used for the fill came from the excavation of the nearby Northbrae Tunnel (constructed 1910 by the Southern Pacific). For a time before the fill was emplaced, a wooden trestle also spanned the creek in this locale. Later, a steel bridge spanned a gap left in the fill over Eunice Street. The overcrossing was removed in 1959 60 after the Key System ceased running its F train here in April 1958, and more fill was added to bring the uphill portion of Eunice up to the level of Henry Street. The lower portion of Eunice now deadends at a retaining wall below Henry. Downstream, Berkeley's first zoning designated the marshy area near the creek and railroad tracks for "noxious industries." In the 1920s, the city built a garbage incinerator just south of the creek channel at Second Street, across from today's city Transfer Station. The incinerator failed, and the building became a slaughterhouse. (Today it is an official historic landmark, part of a storage company.) Other industries edging the creek included a gas plant and scrap metal yard.
ХХ ғасырдың аяғы мен ХХІ ғасырдың басында
Кодорницес өзені құбырларға көмілмей қалуы мүмкін, себебі оның көп бөлігі Беркли мен Албани шекарасын құрайтындықтан, жобаларды жүзеге асыру қиынға соқты. Бұл Берклидегі ең жақсы сақталған өзен, ол көшелерде көбінесе каналдардан кіріп-шығады. Оның ұзын бойға жатқан жабық бөліктері Нилсон көшесінің, Сан-Пабло даңғылының, Истхор тас жолының және 80-ші тас жолының астында орналасқан. Өзен осы соңғы каналдан шығып, тар су айдынына құяды – бұл бұрынғы тұзды батпақтың қалдығы, ол Голден Гейт Филдс жарыс жолы мен I 80/I 580 тас жолы арасында өзеннің бастапқы солтүстік бағытын Сан-Франциско шығанағына қарай жалғастырады.
Codornices Creek may have escaped burial in pipes because much of it formed the Berkeley–Albany border, making projects complicated. It is Berkeley's most intact creek, in and out of culverts, mostly at streets. Some of the longer covered portions are below Neilson Street, San Pablo Avenue, Eastshore Highway, and Interstate 80. The creek exits this last culvert into a narrow tidal slough—the remnant of the former salt marsh that makes a right turn to follow between Golden Gate Fields Racetrack and the I 80/I 580 freeway, following the creek's original northward course to San Francisco Bay.
Экология
2006 жылы жүргізілген зерттеулерге сәйкес, ағыстың темір балық популяциясы шамамен 500 басқа жетті. 2012 жылдың 3 желтоқсанында ағыста чинук лососі (Oncorhynchus tshawytscha) бейнежазбаға түсірілді, бұл соңғы жылдардағы тұңғыш рет байқалған жағдай.
The creek's steelhead trout population climbed to some 500 individuals by 2006 according to surveys. On December 3, 2012, a Chinook salmon (Oncorhynchus tshawytscha) was videotaped in the creek, the first sighting in recent history.