Кіріспе

Британдық дипломат Питер Дженкинс – бұрынғы британдық дипломат.

Ерте мансап

1950 жылы Англияның Букингемшир графтығында дүниеге келген. Білім: Downside School, Сомерсет (бес А деңгейі); Корпус Кристи колледжі, Кембридж университеті (М.А.); Гарвард университетінің өнер және ғылымдар аспирантурасы. Питер 1973 жылы британдық дипломатиялық қызметке қабылданды, Кембридж университетін классикалық философия мамандығы бойынша бітірген және Гарвардтың өнер және ғылымдар аспирантурасында екі жыл Харкнесс стипендиаты ретінде оқыған. Оның 33 жылдық дипломатиялық мансабы оны Венаға (екі рет), Вашингтонға, Парижге, Бразилиаға және Женеваға жеткізді. Вашингтонда ол Атлантикааралық және Шығыс/Батыс қатынастарының, сондай-ақ Фолкленд соғысының (1982–84) маңызды кезеңінде екі елшінің жеке хатшысы болды. 1987 жылға дейін Сыртқы істер министрлігінде (FCO) үш рет қызмет еткен кезінде ол Ирландия мәселесінің кейбір аспектілерімен, Бразилиямен және Анд елдерімен қарым-қатынастармен, сондай-ақ кеңесші шенінен төмен дипломатиялық қызмет тағайындамаларымен айналысты. Парижде ол Еуропаның бірыңғай нарығын құруға байланысты мәселелерді шешті және франко-британдық энергетикалық байланыстар бойынша жұмыс істеді. Бразилиадағы қызметтен кейін, ол Англия мен Бразилияның саяси және экономикалық қарым-қатынастарын нығайтуға үлес қосты, Бразилия екі онжылдық гиперінфляциядан (1992–95) жаңару кезеңін бастан өткергенде. Ол Ұлыбританияның Женевадағы Дүниежүзілік сауда ұйымындағы бас өкілі болды. Онда ол жаһандық сауда келіссөздерінің келесі раундысын ілгерілету үшін лобби жасады, сауда саясатын қарауға қатысты, ДСҰ-ның Төлемдер балансы комитетін төрағалық етті және ДСҰ құқығы жөніндегі консультациялық орталықты құруға көмектесті.

МАГАТЭ-ге елші және медиация

2001 жылы ол Халықаралық атом энергиясы агенттігінің және БҰҰ-ның Венадағы басқа да ұйымдарының елшісі тағайындалды. Ол жерде оның негізгі назары халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздіктің ядролық мәселелеріне, әсіресе Иранның ядролық бағдарламасына аударылды. Иран мен Еуропалық Одақ арасындағы ядролық келіссөздер үміт сызған кезде, Буш әкімшілігінің кейбір топтары олардың жүзеге асуына кедергі келтірді. 2006 жылы дипломатиялық қызметтен кеткеннен кейін ол Венадағы жаңартылатын энергия және энергия тиімділігі серіктестігінің арнайы өкілі болып жұмыс істеді, сондай-ақ азаматтық және коммерциялық дауларды реттеуші ретінде аттестат алғанға дейін Халықаралық қолданбалы жүйелерді талдау институтының директорына кеңесші болды. 2010 жылдан бері ол The Ambassador Partnership LLP серіктестігінің серігі, ол мемлекеттік шекарадан өтетін дауларды реттеумен және мәселелерді шешумен айналысады. Ол сонымен қатар халықаралық ядролық және сауда саясаты мәселелері бойынша жазады және лекция оқиды. 2010-2012 жылдары ол Женева қауіпсіздік саясаты орталығының ғылыми қызметкері болды.

Иранның ядролық бағдарламасы туралы келіссөздер

Питер Иранмен келіссөздерді қолдаған және Иранның азаматтық ядролық энергетика саласына қатысты құқығын құрметтейтін, сонымен қатар оны ядролық қару жасау мүмкіндігіне жетуден шектеуді көздейтін дипломатиялық шешімдерді іздеген халықаралық қозғалыста белсенділік танытты. 2012 жылғы қаңтардағы Telegraph газетінде жариялаған мақаласында ол Иранға қарсы санкцияларды күшейту үшін ирандық ядролық қатерді әдейі ұлықтау қажеттігіне алаңдаушылық білдірді, бұл санкцияларды соғысқа бастайтын бір қадам ретінде қарастыратындардың үрей тудыруына ықпал етеді. Ол санкциялардың уранды байытуға құқығы бар мемлекетке пропорционалсыз жауап екенін, ал Иранның уран байыту бағдарламасы Ядролық қаруды таратпау шарты (ЯҚТШ) бойынша қарастырылуы тиіс екенін айтты. Ол көптеген американдық саясаткерлердің Ираннан қорқыныш тудырып пайда табуға тырысатынын және ЯҚТШ-ны әлсіздерге арналған деп қысым көрсететінін баяндады. 2013 жылғы қыркүйекте ол 90-шы жылдардың ортасында АҚШ-тың НАТО-дағы елшісі болған Роберт Хантермен бірлесіп Christian Science Monitor журналында мақала жазды. Олар доктор Хасан Руханидің Иран президенті болып сайлануы 2012 жылғы сәуірде басталған Иранмен ядролық келіссөздерде Батысқа өз ұстанымын қайта қарауға мүмкіндік беретінін мәлімдеді. Ираннан уран байыту бағдарламасын тоқтатуды талап етудің орнына (Израильдің талабындай) немесе оның қолжетімдегі центрифугалар санын бірнеше мыңға дейін азайтудың орнына, Батыс Ираннан бейбіт ниетін көрсететін сенімділік шараларын өз еркімен ұсынуын сұрауы керек. Сонымен қатар, Батыс АҚШ-тың ұлттық барлау мәліметтерінде ұсынылғандай, Иранның шығын мен пайданы есептеуіне әсер етуге күш салуы керек және Иранның ядролық қаруды таратпау режимін сақтауға деген ынтасын арттыруы керек.

Иран туралы пікірталас барысында айыптау

2012 жылы Уорвик университетінде өткен пікірталаста Питер Дженкинс яһудилер мен христиандар әділ соғыстың күш қолданудың пропорционалдығын талап ететін идеясын енді бөліспейтінін айтқаны үшін антисемитизммен айыпталды. Пікірталаста Демократияны қорғау қоры мен Генри Джексон қоғамының өкілдері оған қарсы шықты, бірақ Дженкинс "Бұл үй соғысқа қарағанда ядролық қаруланған Иранды артық көреді" деген тезисті сәтті қорғады, дипломатия соғысты да, Иранның ядролық қаруға ие болуын да болдырмауы мүмкін екенін түсіндірді. Британдық яһудилердің депутаттар кеңесінің бас директоры кейіннен "Ол яһудилердің христиандық Батыспен үйлеспейтін өзгеше моральдық бағдары бар екенін анық көреді. Бұл - өте ұятты және түсініксіз сөз" деді. "The Jewish Chronicle" газетінің редакторына жазған хатында Питер Дженкинс келтірген кез келген реніші үшін өтініш айтып, ізденісінің мақсаты Израиль мемлекетінің әділ соғыс доктринасына қайшы келетін, шамадан тыс күш қолдану бейіліне назар аудару болғанын түсіндірді.

Ядролық қаруды алғаш рет қолдануға қарсылық білдіру туралы баяндама

2017 жылдан бері Питер Дженкинс ғылым және әлемдік мәселелер жөніндегі Pugwash International Conferences ұйымының филиалы – British Pugwash атқару комитетінің төрағасы болып табылады. Осы қызметінде 2021 жылдың қараша айында ол «Атомдық ғалымдар бюллетені» басылымында British Pugwash Ұлыбританияда қоғамдық пікірді зерттеу жүргізгенін хабарлады. Зерттеу көрсеткендей, халықтың үштен екісі Ресей Балтық елдерінің бірін немесе бірнешеуін ядролық қару қолданбастан басып алған жағдайда НАТО-ның бірінші болып ядролық қару қолдануына қарсы болды. Ол британ үкіметінің ядролық қаруды бірінші болып қолдану арқылы НАТО-ға ядролық емес қауіптерді тойтаруға болатындығына сенуіне күмән келтірді және егер екі ядролық қарулы мемлекеттің бірі ядролық қару қолданса, ядролық эскалацияның, одан әрі апатқа ұласуының алдын алуға эмпирикалық дәлелдер жоқ екенін көрсетті. Ол НАТО-ның Ресей агрессиясынан қорқатын аймақтарда НАТО мен Ресейдің ядролық емес күштерінің теңгерімін орнату үшін дипломатиялық қатынас күшейтілуін және қажет болған жағдайда ядролық қаруды бірінші болып қолдануға тәуелділіктің орнына ядролық емес қорғанысқа жұмсалатын қаражатты арттыруды ұсынды.

Тілдер

Ол француз, неміс және португал тілдерінде сөйлейді.

Отбасы

Ол үйленген, екі баласы бар. 2005 жылы ол Святого Михаила и Святого Георгия орденінің серігі (Companion) атанды.