Төңкеріс аймағының экожүйелерінің зерттелуі

Кіріспе

Экожүйелерді зерттеу, онда организмдер төменгі және жоғары толқын сызықтарының арасында тіршілік етеді. Толқынның төмендеуі кезінде приливтік аймақ ашыққа шығады, ал толқынның көтерілуі кезінде су астында қалады. Сондықтан приливтік экологтар приливтік аймақтағы организмдер мен олардың ортасы арасындағы, сондай-ақ белгілі бір приливтік қоғамдастықтағы организмдердің түрлері арасындағы өзара әрекеттестіктерді зерттейді. Қоршаған орта мен түрлер арасындағы маңызды өзара әрекеттестіктер зерттеліп жатқан приливтік қоғамдастықтың типіне байланысты өзгеруі мүмкін, ең жалпы жіктелуі субстраттарға негізделген: тасты жағалау және жұмсақ түбі бар қоғамдастықтар. Бұл аймақта тіршілік ететін организмдер өте өзгермелі және көбінесе қатал ортаға бейімделген, осы жағдайлармен күресу және тіпті оларды пайдалану үшін әртүрлі бейімделулерді дамытқан. Приливтік қоғамдастықтардың бір айқын ерекшелігі – тік аймақтану, онда қоғамдастық жағалау бойына қарай өрлейтін белгілі бір түрлердің анық тік жолақтарына бөлінеді. Түрлердің құрғақшылық сияқты шығу стресімен байланысты абиотикалық факторларға төзу қабілеті олардың жоғарғы шектерін анықтайды, ал биотикалық өзара әрекеттестіктер, мысалы, басқа түрлермен бәсекелестік, олардың төменгі шектерін белгілейді.

Жауын-шашын аралық қауымдастықтардың түрлері

Жауын-шашын аралық мекендер қатаң немесе жұмсақ түбді субстраттарға ие болуы мүмкін. Тасты жауын-шашын қауымдастықтары тасты жағалауларда, мысалы, мүйістерде, құмдақты жағажайларда немесе адам жасаған жартастарда кездеседі. Олардың әсерге ұшырау дәрежесі Баллантайн шкаласы арқылы есептелуі мүмкін. Жұмсақ шөгінділерге құмды жағажайлар және жауын-шашын аралық батпақтар (мысалы, лайлы жерлер мен тұзды батпақтар) жатады. Бұл мекендер абиотик, яғни тірі емес, қоршаған орта факторларының деңгейі бойынша ерекшеленеді. Тасты жағалауларда толқындардың күші зор, сондықтан тұрғындарына тасқа міц жабысуға мүмкіндік беретін бейімделулер қажет. Жұмсақ түбі бар мекендер әдетте үлкен толқындардан қорғалған, бірақ тұздылығы көбінесе өзгеріп тұрады. Олар сонымен қатар үшінші мекендеу өлшемін ұсынады: тереңдік. Сондықтан көптеген жұмсақ шөгінділердің тұрғындары қазуға бейімделген.

Қоршаған орта

Су аралық организмдер суға толып, судан шығудың үнемі қайталануына байланысты, олар су астында да, құрлықта да тіршілік етеді және көптеген климаттық жағдайларға бейімделуі керек. Климаттық стресс факторларының күшін салыстырмалы ағын биіктігіне қарай өзгеріп отырады, себебі жоғары ағын биіктігінде тіршілік ететін организмдер төменгі ағын биіктігінде тіршілік ететін организмдерге қарағанда ұзақ уақыт бойы судан шығып тұрады. Климаттың осы градиенті су тасқыны биіктігіне байланысты су аралық аймақтанудың қалыптарын құрайды, мұнда жоғары су тасқыны аймағындағы түрлер төменгі су тасқыны аймағындағы түрлерге қарағанда судан шығу стресіне көбірек бейімделген. Бұл бейімделулер мінез-құлықтық (қозғалыстар немесе әрекеттер), морфологиялық (сыртқы дене құрылымының ерекшеліктері) немесе физиологиялық (жасушалар мен мүшелердің ішкі функциялары) сипатта болуы мүмкін. Сонымен қатар, мұндай бейімделулер әдетте организмге энергия тұрғысынан шығынға әкеледі (мысалы, қозғалуға немесе белгілі бір құрылымдарды өсіруге), соның салдарынан шарттық қатынастар туындайды (мысалы, жыртқыштардан қорғануға жұмсаған энергия көбейту сияқты басқа функцияларға аз энергия қалады). Су аралық организмдер, әсіресе жоғары су тасқыны аймағындағылар, температураның кең ауқымына төтеп беруі керек. Су астында температура жыл бойына бірнеше градусқа ғана өзгереді. Алайда, су басылған кезде температура нөлден төмен түсіп, немесе керісінше, қатты ысып, бірнеше сағат ішінде 30°C (86°F) дейін жетеді. Баяу қозғалатын организмдер, мысалы, қабықшалылар мен шаяндар, температураның өзгеруінен аулақ болу үшін су тасқыны кезінде азық іздеп, су басылғанда салқын, ылғалды жасырынған жерлерге (жарықтарға немесе ойыстарға) тығылып жасырынады. Қозғалмайтын организмдер, тез тұну биіктігінде өмір сүруден басқа, тіршілік ету механизмдеріне көбірек тәуелді болуы мүмкін. Мысалы, жоғары су тасқыны аймағындағы организмдердің стресске қарсы реакциясы күштірек, бұл температуралық стрестен қалпына келуге көмектесетін ақуыздарды жасауға арналған физиологиялық реакция, дәл сол сияқты иммундық реакция инфекциядан кейін қалпына келуге көмектеседі. Су аралық организмдер судан шығу кезеңінде құрғап кетуге де өте бейім. Мұндай жағдайда да, қозғалмалы организмдер құрғақшылықтан қатты температурадан қалай сақтанар болса, солай сақталады: олар жұмсақ және ылғалды жасырынған жерлерге тығылып жасырынады. Көптеген су аралық организмдер, соның ішінде Littorina қабықшалылары, сыртқы беттері су өткізбейтін, қабықшаларына толығымен тығылып, қабықшаларының ашылуын жауып, судың жоғалуын болдырмайды. Лимпеттер (Patella) мұндай тығыздағыш пластинаны қолданбайды, бірақ үй шабына орналасады, онда олар жалпақталған конустық қабығының төменгі жиегін ұнтақтау арқылы бекітеді. Олар әр жайылымнан кейін, әдетте, су тасқыны алдында осы үйге оралады. Бұл шабылар жұмсақ тастарда жақсы көрінеді. Ал, басқа организмдер, мысалы, Ulva және Porphyra балдырлары, қатты құрғақ кезеңнен кейін суды қайта сіңіріп алып, қалпына келе алады. Тұздылық деңгейі де өте өзгермелі болуы мүмкін. Төмен тұздылық жаңбыр суынан немесе өзендердің тұщы суын құюынан туындауы мүмкін. Эстуарлық түрлер әсіресе еурихалинді болуы керек, яғни тұздылықтың кең ауқымына төзімді болуы керек. Жоғары тұздылық жоғары булану жылдамдығы бар жерлерде кездеседі, мысалы, тұзды батпақтар мен жоғары су тасқыны аймағындағы тобырлар. Өсімдіктердің көлеңке беруі, әсіресе тұзды батпақта, булануды баяулатып, сол арқылы тұздылық стресін азайтады. Сонымен қатар, тұзды батпақ өсімдіктері тұздылықты бірнеше физиологиялық механизмдер арқылы төте шешеді, соның ішінде тұз бездері арқылы тұзды бөліп шығарады және тамырларға тұздың сіңуін болдырмайды. Осы әсер ететін стрестерден (температура, құрғату және тұздылық) басқа, су аралық организмдер, әсіресе жоғары толқын әсері бар жерлерде, күшті механикалық стресстерге ұшырайды. Организмдердің толқындардан орын ауыстыруын болдырмаудың көптеген жолдары бар. Морфологиялық тұрғыдан, көптеген моллюскалардың (мысалы, лимпеттер мен хитонның) гидродинамикалық қабықшалары бар. Субстратқа бекіну түрлеріне мидиялардың байлаушы биссальді жіптері мен желімдері, теңіз жұлдыздарының мыңдаған сорғыш түтік аяқтары және изоподтардың су аралық кельптерді ұстап тұруға көмектесетін ілгек тәрізді қосымшалары кіреді. Жоғары профильді организмдер, мысалы, кельптер, сондай-ақ жоғары ағынды жерлерде бұзылудан сақтануы керек, және олар мұны өздерінің күші мен икемділігімен істейді. Сонымен қатар, организмдер жоғары ағынды ортадан аулақ болуға тырысады, мысалы, төмен ағынды микроорталарды іздеу арқылы. Механикалық стрестің қосымша түрлеріне мұз және құмның сырғып өтуі, сондай-ақ сумен әкелінетін тастар, ағаштар және т.б. орын ауыстыруы жатады. Осы климаттық стрестердің әрқайсысы үшін ең стрестік жерлерде бейімделіп, гүлденетін түрлер бар. Мысалы, өте тұзды, жоғары су тасқыны тобырларында тіршілік ететін ұсақ қабықшалы Tigriopus, ал көптеген сүзіп жейтін организмдер толқынды және жоғары ағынды жерлерде көбірек тамақ табады. Мұндай қиын ортаға бейімделу осы түрлерге мұндай жерлерде бәсекелестік артықшылықтар береді.

Because intertidal organisms endure regular periods of immersion and emersion, they essentially live both underwater and on land and must be adapted to a large range of climatic conditions. The intensity of climate stressors varies with relative tide height because organisms living in areas with higher tide heights are emersed for longer periods than those living in areas with lower tide heights. This gradient of climate with tide height leads to patterns of intertidal zonation, with high intertidal species being more adapted to emersion stresses than low intertidal species. These adaptations may be behavioral (i. e. movements or actions), morphological (i. e. characteristics of external body structure), or physiological (i. e. internal functions of cells and organs). In addition, such adaptations generally cost the organism in terms of energy (e. g. to move or to grow certain structures), leading to trade offs (i. e. spending more energy on deterring predators leaves less energy for other functions like reproduction). Intertidal organisms, especially those in the high intertidal, must cope with a large range of temperatures. While they are underwater, temperatures may only vary by a few degrees over the year. However, at low tide, temperatures may dip to below freezing or may become scaldingly hot, leading to a temperature range that may approach 30 °C (86 °F) during a period of a few hours. Many mobile organisms, such as snails and crabs, avoid temperature fluctuations by crawling around and searching for food at high tide and hiding in cool, moist refuges (crevices or burrows) at low tide. Besides simply living at lower tide heights, non motile organisms may be more dependent on coping mechanisms. For example, high intertidal organisms have a stronger stress response, a physiological response of making proteins that help recovery from temperature stress just as the immune response aids in the recovery from infection. Intertidal organisms are also especially prone to desiccation during periods of emersion. Again, mobile organisms avoid desiccation in the same way as they avoid extreme temperatures: by hunkering down in mild and moist refuges. Many intertidal organisms, including Littorina snails, prevent water loss by having waterproof outer surfaces, pulling completely into their shells, and sealing shut their shell opening. Limpets (Patella) do not use such a sealing plate but occupy a home scar to which they seal the lower edge of their flattened conical shell using a grinding action. They return to this home scar after each grazing excursion, typically just before emersion. On soft rocks, these scars are quite obvious. Still other organisms, such as the algae Ulva and Porphyra, are able to rehydrate and recover after periods of severe desiccation. The level of salinity can also be quite variable. Low salinities can be caused by rainwater or river inputs of freshwater. Estuarine species must be especially euryhaline, or able to tolerate a wide range of salinities. High salinities occur in locations with high evaporation rates, such as in salt marshes and high intertidal pools. Shading by plants, especially in the salt marsh, can slow evaporation and thus ameliorate salinity stress. In addition, salt marsh plants tolerate high salinities by several physiological mechanisms, including excreting salt through salt glands and preventing salt uptake into the roots. In addition to these exposure stresses (temperature, desiccation, and salinity), intertidal organisms experience strong mechanical stresses, especially in locations of high wave action. There are myriad ways in which the organisms prevent dislodgement due to waves. Morphologically, many mollusks (such as limpets and chitons) have low profile, hydrodynamic shells. Types of substrate attachments include mussels' tethering byssal threads and glues, sea stars' thousands of suctioning tube feet, and isopods' hook like appendages that help them hold on to intertidal kelps. Higher profile organisms, such as kelps, must also avoid breaking in high flow locations, and they do so with their strength and flexibility. Finally, organisms can also avoid high flow environments, such as by seeking out low flow microhabitats. Additional forms of mechanical stresses include ice and sand scour, as well as dislodgment by water borne rocks, logs, etc. For each of these climate stresses, species exist that are adapted to and thrive in the most stressful of locations. For example, the tiny crustacean copepod Tigriopus thrives in very salty, high intertidal tidepools, and many filter feeders find more to eat in wavier and higher flow locations. Adapting to such challenging environments gives these species competitive edges in such locations.

Тамақ желісінің құрылымы

Толқынмен суға батқан кезде, жағалық аймақтағы организмдердің тамақтануы теңіз суымен әкелінетін заттармен толықтырылады, оның ішінде фотосинтез жасайтын фитопланктон және тұтынушы зоопланктон бар. Бұл планктонды көптеген сүзіп жейтін жануарлар – мидиялар, қабықшалар, қарапайымдар, теңіз құрттары және полихета құрттары – жейді, олар планктондық тамақ көздерін іздеу үшін теңіз суын сүзіп алады. Жақын орналасқан мұхит та автотрофтар үшін, яғни микроскопиялық балдырлардан (мысалы, бентосты диатомиялар) алып келімдерге және басқа да теңіз шөптеріне дейінгі фотосинтез жасайтын өндірушілер үшін негізгі қоректік заттар көзі болып табылады. Бұл жағалық өндірушілерді өсімдіктермен қоректенетін жануарлар жейді, мысалы, диатомиялық қабатты тастарды тазалайтын және Egregia кельпінің қауырсын тәрізді жапырақшаларын жейтін кельп крабтары. Крабтарды алып групер жейді, ал оларды акулалар жейді. Тамақ тізбегінің жоғары деңгейінде жыртқыш тұтынушылар (әсіресе, ашкөз теңіз жұлдыздары) басқа жануарларды (мысалы, бұрғаштар) және сүзіп жейтіндерді (мысалы, мидиялар) жейді. Соңында, крабтар мен құм биттері сияқты кәдімгілер, өлі органикалық материалды, соның ішінде өлі өндірушілер мен тұтынушыларды жейді.

Түрлер арасындағы өзара іс-қимыл

Климаттық факторлармен қатар, суаймақтық мекендер, әсіресе суаймақтық аймақтардың қалыптасуы, түрлердің өзара әрекеттесуіне, мысалы, жыртқыштық, бәсекелестік, ықпалдастық және жанама әрекеттесулерге күшті әсер етеді. Соңында, осы өзара әрекеттесулер жоғарыда сипатталған тағамдық желінің құрылымына енгізіледі. Суаймақтық мекендер көптеген классикалық экологиялық зерттеулер үшін үлгілік жүйе болды, оның ішінде төменде келтірілгендер де бар, себебі тұрғындар қауымдастықтары тәжірибеге өте ыңғайлы. Мұндай классикалық зерттеулер қолдаған суаймақтық экологияның бір догмасы – түрлердің төменгі жағалау биіктігінің шегі түрлердің өзара әрекеттесуімен, ал жоғарғы шегі климаттық факторлармен анықталады. Роберт Пэйннің классикалық зерттеулері теңіз жұлдыздарының жыртқыштарын жойғанда, мидиялар төсегі төменгі жағалау биіктігіне дейін созылып, жергілікті теңіз балдырларын жауып тастайтынын көрсетті. Осылайша, мидиялардың төменгі шегі теңіз жұлдыздарының жыртқыштығымен анықталады. Керісінше, теңіз жұлдыздарының қатысуымен, мидиялардың төменгі шегі теңіз жұлдыздары климаттық жағдайларға төзбейтін жағалау биіктігінде болады. Бәсекелестік, әсіресе кеңістік үшін, суаймақтық қауымдастықтарды құрылымдайтын тағы бір маңызды өзара әрекеттесу. Кеңістікке деген бәсекелестік әсіресе тасты суаймақтық мекендерде қатты болады, онда үш өлшемді кеңістік бар жұмсақ шөгінді мекендермен салыстырғанда өмір сүруге болатын кеңістік шектеулі. Бұрынғы теңіз жұлдызы мысалында көрініп тұрғандай, теңіз жұлдыздарының жыртқыштығы оларды тежеп тұрмағанда, мидиялар бәсекеге қабілетті. Жозеф Коннеллдің жоғары суаймақтық бараншалардың екі түрі бойынша жүргізген зерттеулері – *Balanus balanoides*, қазір *Semibalanus balanoides*, және *Chthamalus stellatus* – аймақтық үлгілер жақын туысқан организмдер арасындағы бәсекелестік арқылы да қалыптасуы мүмкін екенін көрсетті. Бұл мысалда *Balanus* төменгі жағалау биіктігінде *Chthamalus*-тан басым, бірақ жоғары жағалау биіктігінде тірі қала алмайды. Осылайша, *Balanus* жоғарыда келтірілген суаймақтық экология догмасына сәйкес келеді: оның төменгі жағалау биіктігінің шегін жыртқыш ұлулар анықтайды, ал жоғарғы жағалау биіктігінің шегін климат анықтайды. Сол сияқты, бәсекелестікке қарсы баспанада кездесетін (*Chthamalus*, жоғарыда қарастырылған температуралық баспаналарға ұқсас), *Balanus*-пен бәсекелесу арқылы төменгі жағалау биіктігінің шегі қойылады, ал жоғарғы жағалау биіктігінің шегі климатқа байланысты қойылады. Суаймақтық экология дәстүрлі түрде осы теріс өзара әрекеттесулерге (жыртқыштық және бәсекелестік) назар аударса да, оң өзара әрекеттесулердің де маңызды екендігіне дәлелдер бар. Ықпалдастыру – бір организмнің өзіне зиян келтірмей, екіншісіне көмектесуі. Мысалы, тұзды батпақ өсімдіктерінің түрлері – *Juncus* және *Iva* – булану жылдамдығы жоғары болған кезде топырақтың жоғары тұздылығына төтеп бере алмайды, сондықтан олар шөгіндіге көлеңке түсіру, булануды баяулату және тұздылықты төзімді деңгейде ұстауға көмектесетін көршілес өсімдіктерге тәуелді. Осыған ұқсас мысалда көптеген суаймақтық организмдер басқа организмдер баспана ретінде пайдаланатын физикалық құрылымдарды қамтамасыз етеді. Мидиялар, кейбір түрлермен қатал бәсекелесе отырып, жақсы ықпалдастырушы болып табылады, өйткені мидиялар төсегі шаяндар, құрттар және қабықтылылар түрлеріне үш өлшемді тіршілік ортасын ұсынады. Осыған дейін берілген барлық мысалдар тікелей өзара әрекеттесулер: А түрі B түрін жейді немесе B түрі C түрін жейді. Сондай-ақ, маңызды жанама өзара әрекеттесулер бар, онда, алдыңғы мысалды қолдану кезінде, А түрі B түрін өте көп жейді, сондықтан C түріне аңшылық ету азаяды және C түрінің саны артады. Осылайша, А түрінің пайдасы C түріне жанама түрде тиесілі. Жанама өзара әрекеттесу жолдары түрлердің өзара әрекеттесуінің барлық басқа түрлерін қамти алады. Теңіз жұлдызы-мидия қарым-қатынасына орай, теңіз жұлдыздары мидиялар төсегінде тіршілік ететін әртүрлі қауымдастыққа жанама түрде теріс әсер етеді, себебі мидияларды жеу арқылы және мидиялар төсегінің құрылымын азайту арқылы, мидиялардың ықпалымен тіршілік ететін түрлер үйсіз қалады. Тағы бір маңызды түрлердің өзара әрекеттесуі – мутуализм, ол теңіз анемондары мен олардың ішкі симбиозды балдырлары арасындағы симбиозда көрінеді, және паразитизм, ол кең таралған, бірақ қауымдастық құрылымына әсері үшін ғана бағалана бастады.

In addition to being shaped by aspects of climate, intertidal habitats—especially intertidal zonation patterns—are strongly influenced by species interactions, such as predation, competition, facilitation, and indirect interactions. Ultimately, these interactions feed into the food web structure, described above. Intertidal habitats have been a model system for many classic ecological studies, including those introduced below, because the resident communities are particularly amenable to experimentation. One dogma of intertidal ecology—supported by such classic studies—is that species' lower tide height limits are set by species interactions whereas their upper limits are set by climate variables. Classic studies by Robert Paine established that when sea star predators are removed, mussel beds extend to lower tide heights, smothering resident seaweeds. Thus, mussels' lower limits are set by sea star predation. Conversely, in the presence of sea stars, mussels' lower limits occur at a tide height at which sea stars are unable to tolerate climate conditions. Competition, especially for space, is another dominant interaction structuring intertidal communities. Space competition is especially fierce in rocky intertidal habitats, where habitable space is limited compared to soft sediment habitats in which three dimensional space is available. As seen with the previous sea star example, mussels are competitively dominant when they are not kept in check by sea star predation. Joseph Connell's research on two types of high intertidal barnacles, Balanus balanoides, now Semibalanus balanoides, and a Chthamalus stellatus, showed that zonation patterns could also be set by competition between closely related organisms. In this example, Balanus outcompetes Chthamalus at lower tide heights but is unable to survive at higher tide heights. Thus, Balanus conforms to the intertidal ecology dogma introduced above: its lower tide height limit is set by a predatory snail and its higher tide height limit is set by climate. Similarly, Chthamalus, which occurs in a refuge from competition (similar to the temperature refuges discussed above), has a lower tide height limit set by competition with Balanus and a higher tide height limit is set by climate. Although intertidal ecology has traditionally focused on these negative interactions (predation and competition), there is emerging evidence that positive interactions are also important. Facilitation refers to one organism helping another without harming itself. For example, salt marsh plant species of Juncus and Iva are unable to tolerate the high soil salinities when evaporation rates are high, thus they depend on neighboring plants to shade the sediment, slow evaporation, and help maintain tolerable salinity levels. In similar examples, many intertidal organisms provide physical structures that are used as refuges by other organisms. Mussels, although they are tough competitors with certain species, are also good facilitators as mussel beds provide a three dimensional habitat to species of snails, worms, and crustaceans. All of the examples given so far are of direct interactions: Species A eat Species B or Species B eats Species C. Also important are indirect interactions where, using the previous example, Species A eats so much of Species B that predation on Species C decreases and Species C increases in number. Thus, Species A indirectly benefits Species C. Pathways of indirect interactions can include all other forms of species interactions. To follow the sea star mussel relationship, sea stars have an indirect negative effect on the diverse community that lives in the mussel bed because, by preying on mussels and decreasing mussel bed structure, those species that are facilitated by mussels are left homeless. Additional important species interactions include mutualism, which is seen in symbioses between sea anemones and their internal symbiotic algae, and parasitism, which is prevalent but is only beginning to be appreciated for its effects on community structure.

Қазіргі тақырыптар

Адамдар тағамдық және шикізаттық ресурстар үшін жағалаулық мекенжайларға өте тәуелді, ал адамдардың 50%-дан астамы жағалауға 100 км-ге дейін жақын жерде тұрады. Сондықтан, жағалаулық мекенжайлар теңіз және құрлықтағы ортаға адамның тигізетін әсерінен күшті ықпалға ұшырайды. Жағалаулық мекенжайлармен байланысты консервациялық мәселелердің кейбіреуі, сондай-ақ басқарушылар мен жағалау экологтарының күн тәртібіндегі басты мәселелер:

1. Климаттың өзгеруі: Жағалау түрлері жаһандық климаттың өзгеруінің бірнеше салдарына тап болады, оның ішінде температураның жоғарылауы, теңіз деңгейінің көтерілуі және дауылдың күшеюі. Нәтижесінде, түрлердің таралуы мен саны олардың осы жаңа экологиялық жағдайларға бейімделу қабілетіне (жылдам!) байланысты өзгеруі күтілуде. Сан-Франциско шығанағы, шығыс жағалауынан келген инвазивті Спартина шөптері қазіргі уақытта лайлы жерлерді Спартина шалғындарына айналдырып жатыр, бұл әлемдегі ең көп басып алынған сағалардың бірі. Консервациялық күш-жігері кейбір түрлерді (мысалы, Спартина) олардың туған емес орталарында жоюға, сондай-ақ басқа түрлердің одан әрі таралуын болдырмауға (мысалы, балласт суын қабылдау және шығару әдістерін бақылау арқылы) бағытталған. 3. Теңізді қорғау аймақтары: Көптеген жағалау аймақтары адамдар тағамдық ресурстарды жинау үшін жеңіл немесе ауыр түрде пайдаланылады (мысалы, жұмсақ шөгінділерде моллюскаларды қазу және тасты жағалауларда бұқақ, мидия және су өсімдіктерін жинау). Кейбір жерлерде жинауға рұқсат жоқ теңізді қорғау аймақтары құрылды. Қорғау аймақтарының пайдасы жақын орналасқан қорғалмаған аймақтарға оң әсер етуі мүмкін. Мысалы, Чилидегі қорғалған және қорғалмаған аймақтардағы жеуге жарамды бұқақтың (Concholepus) үлкен жұмыртқа капсулаларының санының артуы, бұл қорғалған аймақтар жинауға ашық аймақтарда бұқақ популяциясын толықтыруға көмектесе алатынын көрсетеді. Жинаудың заңмен реттелу деңгейі түрлерге және ортаға байланысты өзгереді.