Кіріспе

Неміс биологы Рудольф Яниш (1942 жылдың 22 сәуірінде туған) – MIT-де биология профессоры және Уайтхед биомедициналық зерттеулер институтының негіздеуші мүшесі. Ол трансгендік ғылымның пионері, онда жануардың генетикалық құрамы өзгертіледі. Яниш қатерлі ісік, эпигенетикалық қайта бағдарламалау және неврологиялық ауруларды зерттеу үшін генетикалық түрлендірілген тышқандар жасауға бағытталған.

Зерттеу

Жаништің алғашқы табысы 1974 жылы болды, ол Беатрис Минцпен бірге шетелдік ДНК-ны ерте тышқан эмбриондарының ДНК-сына енгізуге болатынын көрсетті. Олар ерте тышқан эмбриондарына ретровирустың ДНК-сын жіберді және лейкемия ДНК тізбектері тышқан геномына, сондай-ақ оның ұрпақтарына енгенін көрсетті. Бұл тышқандар тарихтағы алғашқы трансгенді сүтқоректілер болды. Оның қазіргі зерттеулері гендік экспрессияның эпигенетикалық реттелуіне бағытталған, бұл эмбриондық дің жасушаларын және «индуцирленген көпқабілетті» (IPS) жасушаларын жасауда, сондай-ақ олардың терапиялық қолданылуында маңызды жетістіктерге әкелді. 2007 жылы Жаништің зертханасы әлемдегі алғашқы үш зертхананың бірі болып, тышқанның құйрығынан алынған жасушаларды IPS жасушаларына қайта бағдарламалау туралы хабарлады. Жаниш содан бері серпалы жасушалы анемия және Паркинсон ауруына IPS жасушаларымен емдеудің тиімділігін мысықтарда көрсетті. Қосымша зерттеулер рак және ми дамуына қатысты эпигенетикалық механизмдерге бағытталған. Дегенмен, 2001 жылы Жаниш адамды көбейту арқылы клондауға қарсылық білдіріп, АҚШ Өкілдер палатасының кіші комитеті алдында куәлік берді және «Science» журналында редакторлық мақала жазды.

Мансап

1967 жылы Мюнхен университетінде медицина докторы дәрежесін алды, клиникалық практикадан зертханалық жұмысты артық көрді. Мюнхендегі Макс Планк институтында постдокторант ретінде бактериофагтарды зерттеді. 1970 жылы Германиядан Принстон университетіне, Фокс Чейз қатерлі ісіктерді зерттеу институтына және Салк институтына зерттеуші болып кетті. 1977 жылы Германияға оралып, Гамбург университетінің Генрих Петте институтындағы ісік вирусологиясы бөлімінің жетекшісі болды. 1984 жылы МТИ-ге келді. 2005 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымында адамды клондау туралы ғылыми конференцияға қатысты және Генетика саясаты институты мен Stemgent-тің ғылыми кеңесшілер кеңесіне кіреді. Сондай-ақ, 2010 жылы Infosys жүлдесінің өмір ғылымдары жюриінің құрамында болды.