Мур Парк сарайы: тарих және сәулет шеберінің еңбегі

Кіріспе

Гертфордширдегі сарай, Англия. Жақын жердегі Тюдор сарайы.

Мур Парк – Англияның Гертфордшир окрусындағы Рикмансворттың оңтүстік-шығысындағы бірнеше жүз акрлық саябақта орналасқан нео-палладиандық сарай. Ол Мур саябағы деп аталады, себебі бұл Море поместьесінің ежелгі саябағында орналасқан. Қазір ол Мур Парк гольф клубының клубы болып табылады. Ғимарат Англияның Ұлттық мұра тізіміне І санатта, ал ландшафты саябақ Тарихи саябақтар мен бақтар тізіміне II санатта* енгізілген.

Тарих

Море қирағаннан кейін, шамамен 1617 жылы 3-ші Бедфорд графы ескі сарайдың оңтүстік-батысында, елендер паркі ішінде төбеде жаңа үй салды. Үй 1678–1679 жылдары Джеймс Скотт, Монмут герцогы үшін қайта салынды және оның басы кесілгеннен кейін оның әйелі, Анн Скотт, Букклех герцогинясы мұрагерлікке ие болды. Ол оны Бенджамин Хаскинс Стайлзге сатты, ол атақты көпіршік жарылғанға дейін Оңтүстік теңіз компаниясында байлық жинаған еді; сарайдың қазіргі көрінісі оған байланысты. Стайлз 1720 жылдары үйді қайта жаңғыртты. Негізгі сәулетші – Джакомо Леони, бастапқыда суретші сэр Джеймс Торнхилл көмектесті. Леони үйді Портленд тасымен қайтадан жасады және оңтүстік жағында үлкен коринфтік портик пен тосканалық колоннадалар (кейін алынып тасталды) қосты. Ішкі жағында Торнхилл Ұлы зал мен Баспалдақ залды бояумен айналысты, Римдегі Әулие Петр шіркеуіндей етіп күмбез салды. Алайда Торнхилл Стайлзбен келіспей, жобаны аяқтамай тастап кетті. Баспалдақ залындағы суреттер 1732 жылдан бастап, Жакопо Амигониден оқыған венециялық суретші Франческо Слеттердің Овидийдің «Метаморфозаларынан» «Жыл мезгілдерінің пайда болуы» суретін бейнелейді. Стайлздің Баспалдақ залындағы жұмысынан қалған нәрсе – 2002 жылы қайта жаңғырту жұмыстары кезінде табылған есіктің үстіндегі панель. Стайлз Торнхиллмен келіспей қалғаннан кейін, Амигониге Ұлы залдағы төрт суретті салу тапсырылды – бұл Овидийдің «Метаморфозаларынан» Юпитер мен Ионың оқиғасы. Торнхилл бөлмесіндегі қабырға суреттері, мүмкін, Слеттер мен Амигонидің туындылары, ал төбедегі Аврора мен таңның суреті Антонио Веррионың суреті. 1752 жылы үйді адмирал лорд Ансон сатып алды, ол Капабилити Браунға формальды бақтарды шағын көлмен «пейзаж стилінде» қайта жасауды тапсырды. Хорас Уолпол оған таң қалмады: «Браунның сол жерде жасаған кереметтерінен кейін мен оған қатты таң қалмадым. Ол көкжиекті көптеген жасанды төбелермен толқытты, ол ережемен және компаспен салынғандай табиғи емес». 1785 жылы үйді бұрынғы Шығыс Үндістан компаниясының қызметкері және Вурчестердің депутаты Томас Бейтс Роус сатып алды. Сайлауға кеткен шамадан тыс шығындардан кейін ол ақшаға мұқтаж болды және ғимараттың бір бөлігін құнды тастары үшін бұзды. 1828 жылы кеңейтілген үйді Роберт Гровенор, 1-ші барон Эбери сатып алғанға дейін, бірнеше иегерлер кезекпен иеленді. Вестминстер герцогының ұлы, граф Гросвенор, Батчворт-Хиттағы қақпаны салып, ойын-сауық алаңын ағаштармен және сәндік бұталармен безенді. Еуропалық және чилилік жабайы жемістердің буданынан алынған коммерциялық клубника алғаш рет Мур паркінің бақшаларында өсірілген, ал бұрын «Мурпарк» қабықсыз шабдалысы да өсірілген. Лорд Леверхулм Мур паркін сатып алып, гольф алаңдарының дизайнері Гарри Колтқа қазір сарайды қоршап тұрған алаңдарды жоспарлауды тапсырды. Олар 1923 жылы ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде сарай реквизицияланып, 1-ші әуе десанттық корпусының штабына айналды, ол 1944 жылы Төменгі Рейннің көпірлерін басып алуға бағытталған сәтсіз «Маркет-Гарден» операциясын жоспарлады. Операция бірінші қабаттағы бөлмеде жоспарланды, қазір «Арнем бөлмесі» деп аталады. Moor Park Golf Club қазір ғимаратта өз клуб үйіне ие, ал 1994 жылы сарайдың еркін иелігін сатып алғаннан кейін ғимаратты және суреттерді толығымен қалпына келтіріп, жаңартты.

After The More became a ruin, in about 1617 the 3rd Earl of Bedford built a new house on the hill to the southwest of the old palace, within the deer park. The house was rebuilt in 1678–1679 for James Scott, 1st Duke of Monmouth, and inherited by his wife, Anne Scott, 1st Duchess of Buccleuch, after he was beheaded. She sold it to Benjamin Haskins Stiles, who had made a fortune in the South Sea Company before the notorious bubble burst; the current appearance of the mansion can be traced to him. Styles had the house remodelled in the 1720s. The principal architect was Giacomo Leoni, initially assisted by the painter Sir James Thornhill. Leoni refaced the house with Portland stone and added a great Corinthian portico on the south front and Tuscan colonnades (since removed). Inside, Thornhill was commissioned to paint the Great Hall and the Grand Stair, complete with a dome in imitation of St. Peter's, Rome. However, Thornhill quarrelled with Styles and left the project before its completion. The paintings on the Grand Stair date from 1732 and depict the Origin of the Seasons from Ovid’s Metamorphoses by Francesco Sleter, a Venetian artist who studied under Jacopo Amigoni. All that remains of Styles's work on the Grand Stair is a panel over a doorway, uncovered during restoration work in 2002. After Styles's falling out with Thornhill, Amigoni was commissioned to paint the four pictures in the Great Hall—the story of Jupiter and Io, also from Ovid's Metamorphoses. The wall paintings in the erroneously named Thornhill Room are probably by Sleter and Amigoni, while the ceiling, which depicts Aurora and the Dawn, was painted somewhat earlier, by Antonio Verrio. In 1752 the house was bought by Admiral Lord Anson, who commissioned Capability Brown to remake the formal gardens in sweeping "landscape style" with a small lake. Horace Walpole was not impressed: "I was not much struck with it, after all the miracles I had heard Brown had performed there. He has undulated the horizon in so many artificial molehills, that it is full as unnatural as if it was drawn with a rule and compasses." In 1785 the house was purchased by Thomas Bates Rous formerly of the East India Company and MP for Worcester. After excessive election expenses he was in need of cash and demolished part of the building for its valuable stone. Further owners succeeded at regular intervals until the enlarged estate was sold to the Robert Grosvenor, 1st Baron Ebury in 1828. Earl Grosvenor, son of the Duke of Westminster, built the gateway at Batchworth Heath and planted the pleasure grounds with trees and ornamental shrubs. It is said that the commercial strawberry, a hybrid of the European strawberry and a Chilean species, was first cultivated in the kitchen gardens of Moor Park, as had been the "Moorpark" fuzzless apricot in an earlier day. Lord Leverhulme purchased Moor Park and commissioned golf course designer Harry Colt to lay out the courses that now surround the mansion. These opened in 1923. During the Second World War, the mansion was requisitioned, becoming the Headquarters of the 1st Airborne Corps, who there planned Operation Market Garden, the abortive mission to capture the bridges of the Lower Rhine in 1944. The operation was planned in a first floor room, now named "the Arnhem Room". Moor Park Golf Club now has its clubhouse in the building, and since buying the freehold of the mansion in 1994 has completely restored and refurbished the building and paintings.