Кіріспе

2001 жылы Гана стадионындағы апат 2001 жылдың 9 мамырында Гананың Акра қаласындағы Охене Джан стадионында болды. Осы апаттан 126 адам қаза тауып, Африка тарихындағы ең ірі стадион апаты болып тіркелді. Бұл, сондай-ақ, футбол тарихындағы ең көп қаза болған үшінші оқиға, алғанда Estadio Nacional және Kanjuruhan стадионындағы апаттардан кейін.

Оқиға

Гананың ең табысты екі футбол командасы, Аккра Хартс оф Оук және Асанте Котоко, 2001 жылдың 9 мамырында Аккра спорт стадионында кездесу өткізді. Көрермендер тарапынан тәртіпсіздіктер болуы мүмкін деген күдікпен билік органдары қосымша қауіпсіздік шараларын қабылдады, оның ішінде стадионға тәртіп сақшылары мен төтенше жағдайға дайын полиция қызметкерлерін орналастырды. Аккра ойын соңында екі гол соқты, төреші 2:1 есебімен Аккраның жеңісін жариялады, нәтижесінде наразы болған Котоко жанкүйерлері алаңға пластикалық орындықтар мен бөтелкелер лақтырды. Оқиға орнындағы полиция қызметкерлері жанкүйерлерге көзден жас шығаратын газбен жауап берді. Жанкүйерлер тітіркендіргіш газды газбен тыныс алудан қашып, паника мен қашқындау туды. Аренаның көптеген қақпалары жабылып қойылған еді, ал стадионның дұрыс емес дизайны шығу жолдарының жетіспеуіне алып келді, ол жоспарланғаннан азырақ болды. Гана архитекторлар институты стадионды "өлім тұзағы" деп атады. Сағатқа жуық созылған оқиғадан кейін 116 адамның қысылып қалудан, ал 10 жанкүйердің дене жарақаттарынан көз жұмғаны анықталды. BBC News тілшісіне берген сұхбатында Жастар және спорт министрінің орынбасары Джо Аггрей бұл оқиғаны стадион еденінде денелер үйіндісімен бірге қорқынышты трагедия деп сипаттады.

Салдары

Ресми тергеу полицияны ойсыратындай әрекет етуде, бейшаралық және еңсерілмейтін мінез-құлықта айыптады, сондай-ақ пластикалық оқтарды және көз жасы ағызу газын сараңдықпен қолданғаны үшін кінәлады. Кейбір офицерлердің жалғандығы мен қорғауға келмейтін немқұрайлылығы да айтылды. Алты полиция қызметкеріне 127 жағдай бойынша адам өлтіру айыбы қойылды. Сот прокуратураның істің мәнін дәлелдемегенін және тұншығудың себебі көз жасы ағызу газы емес, адамдардың қашқандағы дау-мажардан туындауы мүмкін деген шешімге келді. Тергеу комиссиясы стадион қауіпсіздігін және медициналық көмек көрсету жабдықтарын жақсартуды, сондай-ақ еліміз бойынша жылдам ден қою топтарын құруды ұсынды. Менса үкіметке 9 мамырды еске алу күні ретінде белгілеуді ұсынды, бірақ келісімге қол жеткізілмеді. 2017 жылы еске алу іс-шаралары "Күнді қабылдау" тақырыбында өтті.