Кіріспе

Отбасылық мүлікке қатысты ағылшын заңдары

Жерді бекіту туралы заңдар – бұл ағылшын жер заңдарының бірнеше актілері, олар мүліктің иесі өз отбасының болашақ ұрпақтарын қамтамасыз ету үшін пайдаланатын, мүлікті беру құралы болып табылатын қоныс құру шектерімен айналысады.

Есеп айырысудың екі негізгі түрі

Сатуға арналған сенімгерлік бойынша мүлік, ол жылжымайтын немесе жылжымалы (жер немесе заттар) болуы мүмкін, меншік иесі оны сенімгерлерге мүлікті сатуға және түсімді пайда алушыларға беруге міндетті болғандықтан, тікелей келісімшарт немесе өсиет арқылы береді. Қатаң бекіту тек жерге қатысты болатын және жер иесіне оны отбасының ішінде сақтауға мүмкіндік беретін құрал еді. Қатаң бекітуді пайдалану арқылы мүліктің меншік құқығы уақыт өте шектеулі меншік құқығы арқылы бөлінді.

Шекті ерікті иелік иеліктері

Төлемдік құйрық – мұрагерлікке ие болған алғашқы иесінің тікелей ұрпақтарына ғана берілетін, мұрагерлік ережелеріне сәйкес, көбінесе үлкен ұлды қолдайтын, шектеулі мүлік. Өмірлік мүлік – грант алушының немесе басқа біреудің өмір бойына берілетін мүлік. Бұл мүліктер қатаң бекіту құру үшін пайдаланылды. Қатаң бекітудің ең көп таралған мысалы – жер иесі өсиетінде жерді үлкен ұлына өмір бойына беруді, ал қалғанын оның үлкен ұлына төлемдік құйрық бойынша беруді қарастырған жағдай. Көбінесе бекіту шартында жесірге жылдық төлем (jointure) қарастырылатын. Жер иесінің кіші балалары белгілі бір жасқа келгенде немесе үйленгенде (бөлшектер) оларға капитал сомасы берілуі мүмкін еді. Бұл капитал сомалар оларды өмір бойы қамтамасыз ету үшін арналған. Олар жерге шартты борыш арқылы сақталды. Қатаң бекіту жердің иеліктен шығуына жол бермейтін еді.

Қатаң есеп айырысудың кемшіліктері

Үлкен ұлы жерді сата алмады. Мүлікті ұзақ мерзімге жалға беру де мүмкін емес еді. Ол тіпті жердегі кен орындарын ашуға және игеруге де жиі мүмкіндік таппайтын, себебі өмірлік меншікке қатысты ысырап заңдары қолданылады, және олар жаңа кен орындарын ашуға құқық бермейді, егер сіз ысырап жасауға кінәлі болмасаңыз. Егер ол ысырап жасауға кінәлі болмаса да, көбінесе оларды ашуға жеткілікті қаржысы болмайтын. Бұл жерден ең көп пайда алуға мүмкіндік болмады, соның салдарынан көптеген жер иелері кедейленіп қалды. Өмірлік меншік иесі жесірге жылдық төлем жасауға, ал қалған балаларға олардың үлесін беруге міндетті болды. Жерді ипотекаға салу қиын болды. Жер дұрыс басқарылмағандықтан, жайлап нашарлап, қирауға ұшырауы мүмкін. Бұл қиындықтар одан әрі күшейді, себебі қоныс аудару процесі арқылы қоныс аудару жиі шексіз жалғасатын. Ұлының үлкен ұлы, мұраға құқығы бар, мүліктің түйінделуін тоқтату арқылы толыққанды меншік құра алатын және қоныс аударуды аяқтауға болатын. Ол әкесі өлгенге дейін мұралық құқығына ие бола алмады. Әкесі тірі болғанда, ол әкесінің келісімінсіз мүліктің түйінделуін тоқтата алмайтын. Әкесі келісім беруге тартынған, өйткені бұл жердің отбасынан тысқарыға өтуін білдіретін. Әрине, ұл мұралық құқыққа ие болғанша оны асырау үшін ақшаға мұқтаж болатын. Осылайша, жер отбасының иелігінде қалатын, бірақ сонымен бірге ұлдың ақшаға деген қажеттілігін қанағаттандыратын келісімге қол жеткізілді. Әке мен ұл мүліктің түйінделуін тоқтатуға келісті, бірақ жерді қайта бөлу керек болды, әдетте бұл әкеге өмір бойы, үлкен ұлына өмір бойы, ал қалғаны үлкен ұлының үлкен ұлына берілетін. Мүліктің түйінделуі келесі буынға ауыстырылды. Бұл келісімнің бір бөлігі ретінде үлкен ұлға жер үшін бірден жылдық төлем немесе біржолғы сома берілді. Егер отбасы қиын жағдайға түссе, мұндай қайта бөлулер жердің нашарлауына және жер иелерінің кедейленуіне ұрпақтан ұрпаққа дейін әкеліп соқты.

Басқа тараптардың мүдделеріне қатысты

53-бапта өмір бойы иеленуші "қоныстану бойынша құқықтары бар барлық тараптардың мүдделерін ескеруге міндетті". Ол бенефициарлардың мүдделерін ескеруі керек, бірақ ол әдеттегі сенімгерден ерекшеленеді, себебі ол әрқашан бенефициарлардың бірі болып табылады. "Стамфорд пен Уоррингтон графының ісі" (1916) 1 Ch ісінде Younger J өмір бойы иеленушіні "жоғары мүдделі" сенімгер ретінде сипаттады. "Ол өз өкілеттіктерін кейбір, бірақ әрине, тек жеке мүдделерін ескере отырып заңды түрде пайдалана алады" – Vaisey J, "Re Boston's Will Trusts" 1956 Ch 395 ісі бойынша. Ол белгілі бір дискреция құқығына ие, "Wheelwright v. Walker" [1883] 23 Ch. 752 және "Wheelwright v. Walker" [1883] Weekly Reporter 912. 1882 жылғы Заңтың 37-бабына сәйкес, өмір бойы иеленуші соттың рұқсаты болған жағдайда, мұралық заттарды сатуға құқылы. Жер учаскесіне қатысты мәселелерде сот тек қана билікті пайдалану бенефициарлардың қаржылық жағдайына әсер еткен жағдайда ғана араласады, мысалы, "Re Earl Somers" 1895 11 TLR 567 ісі. Алайда, егер қаржылық залал тек болжамды болса, сот "Thomas v. Williams" 1883 24 Ch D 558 ісі сияқты мәселеге араласпайды. Соттың араласатын тағы бір жағдайы – мәміле адал болмағанда немесе алаяқтық элементтері бар болса, "Middlemas v. Stevens" (1901) 1 Ch. ісі.

Сенімгерлердің рөлі

Бұл – елді мекеннің сенімділерінің атқаратын қызметі.

Меншікке тең келмейтін өкілеттіктер

Бұл өкілеттіктер абсолютті иеленушінің өкілеттіктерімен тең емес. Олар заңнамамен шектеулерге және тыйымдарға тап болады.

Сату/ айырбастау

1882 жылғы заңтың 3-бабына сәйкес, өмір бойы иеленуші жерді немесе оның кез келген бөлігін, сондай-ақ оған қатысты кез келген мүдде, құқық немесе артықшылықты сату немесе айырбастауға құқылы. 4-бап сатуға қатысты шектеу қояды, онда «ол ақылға қонымды жағдайда қол жеткізілетін ең жақсы бағаны алуға тиіс» делінеді. Сонымен қатар, белгілі бір процедураларды орындау қажет. Осы процедуралар орындалғаннан кейін, өмір бойы иеленушінің сатуы бойынша сатып алушы, жерге қатысты барлық мүдделерден босатылған толыққанды меншік құқығын алады. Қоныс бойынша мүдделер өтелді, яғни сатудан түскен қаражатқа ауыстырылды. 45-баптың 3-тармағына сәйкес, егер сатып алушы өмір бойы иеленушімен адал ниетпен мәміле жасаса, сенімгерлерге тиісті хабарлама жолданғанын растау қажеттілігінен босатылады. Сатып алушы адал ниетпен әрекет етсе, бұл процедуралық талап орындалмаса да, мүдделердің өтелуі күшінде болады. Hughes v. Fanagan (1891) 30 LR IR ісінде сот 35 жылдық мерзімге жалға берілген жалдама алушының, өмір бойы иеленушінің қоныстың сенімгерлері жоқ екенін білген жағдайда, 45(3)-баптың қорғауына құқығы жоқ екенін анықтады. Тағы бір процедуралық талап – сатудан түскен қаражат немесе капитал сомасы қоныстың сенімгерлеріне немесе сотқа төленуі керек – 1882 жылғы заңның 22-бабы. 54-бапқа сәйкес, сату, айырбастау, жалға беру немесе ипотека жасалған кезде, өмір бойы иеленушімен адал ниетпен мәміле жасаған сатып алушы, жалға алушы немесе ипотека алушы, қоныстың иеленушілеріне қатысты, ақылға қонымды жағдайда қол жеткізілетін ең жақсы баға төленгенін және заңдардағы барлық талаптар орындалғанын куәландырылған болып есептеледі. Black J-дың Gilmore v. The O'Conor Don 1947 IR 462 ісіндегі қосымша пікірлеріне қараңыз.

Ипотекаға

Елді мекендер туралы заңдар мүлікке иелік етушінің ипотекаға беру құқығын түбегейлі өзгертпеді. 18-тармақ бойынша, егер тең айырбастау үшін ақша қажет болса, жер салымын төлеу немесе тұрақты міндеттемелерді жою үшін қаржы жинау мақсатында ол жерді ипотекаға бере алады. Ипотека арқылы тартылған ақша капитал ретінде қарастырылады және 22-тармаққа сәйкес, сенімділерге немесе сотқа төленуі керек. Осы жағдайларда да 53-тармақ қолданылады. Қараңыз: Hampden v. Earl of Buckinghamshire, 1893 CH 53.

Жағдайларды жақсарту

Жақсартулар – бұл күнделікті шығындардан асып түсетін шығындар, мысалы, ол өзі төлеуге міндетті жөндеу сияқты шығындар. 1882 жылғы Актінің 25-тармағын және 1890 жылғы Актінің 13-тармағын қараңыз. Жақсартулар тек капиталдық қаражат есебінен жасалуы мүмкін және есептесуге салынған төлемге айнала алмайды – Standing v. Grey, 1903, 1 IR 49.

Басқа да түрлі өкілеттіктер

Жалға алушыға берілген басқа да түрлі өкілеттіктер көбінесе шектеулі, мысалы, 1890 жылғы Заңның 10(2)-бабына сәйкес, негізгі сарай және оның жері жалға алушы өмір бойына сенімгерлердің келісімі немесе соттың қаулысы болмастан сатылмайды, айырбасталмайды және жалға берілмейді. 1882 жылғы Заңның 37-бабына сәйкес, отбасылық суреттер, антиквариаттар сияқты мұралық заттарды соттың қаулысысыз сатуға болмайды.