Кіріспе

Индонезияның Батыс Суматра аймағы Танах Датар аймағы – Индонезияның Батыс Суматра провинциясындағы теңізге шығу жолы жоқ аймақ (кабупатен). Аймақтың аумағы 1,336 км² және 2010 жылғы халық санауы бойынша халқы 338,484 адамды құрады, ал 2020 жылғы халық санауы бойынша 371,704 адамға жетті. 2022 жылдың ортасы бойынша ресми бағалау бойынша халық саны 376,276 адамды құрады, оның ішінде 188,551 ер адам және 187,725 әйел адам. Аймақ орталығы – Батусангар қаласы. Паданг Панжанг қаласы да аймақ шегінде орналасқан, бірақ ол өздік муниципалитет (kota otonom) болып табылады. Танах Датарда Пагаруюнг сарайы (Истано Пагаруюанг) мұражайы, 14 ғасырдан бастап санскрит және малай тілдеріндегі тас жазулары, мегалиттер (бату тагак) орналасқан бірнеше орындар және дәстүрлі ән кет (каин балапак) тоқылатын Пандай Сикат (Пандай Сикэк) ауылы сияқты бірнеше туристік тартымдылықтар бар. Сингарак көлінің солтүстік бөлігі Танах Датар аймағында орналасқан. Сондай-ақ, аймақта дәстүрлі бұқалар жарысы – паку-жави өтеді.

Әкімшілік округтер

Танах Датар он төрт округке (кекаматан) бөлінеді, олардың аумақтары мен халқы 2010 жылғы және 2020 жылғы халық санағы бойынша, сондай-ақ 2022 жылдың ортасы бойынша ресми бағаланған деректер төменде келтірілген. Кестеде сонымен қатар округ әкімшілік орталықтарының орналасқан жері, әр округтегі әкімшілік ауылдардың (нагари) саны және пошталық коды көрсетілген.

Округ атауы (кекаматан) | Ауданы км² | 2010 ж. халық саны | 2020 ж. халық саны | 2022 ж. ортасы бойынша болжам | Әкімшілік орталық | Ауылдар саны | Пошталық код
---|---|---|---|---|---|---|---
Сепулук Кото (X Кото) | 152.02 | 42,133 | 46,229 | 46,787 | Паса Рабаа | 9 | 27151
Батипух | 144.26 | 29,896 | 31,883 | 32,091 | Кубу Карамбиа | 8 | 27265
Батипух Селатан (Оңтүстік Батипух) | 82.73 | 10,430 | 11,217 | 11,308 | Сумпур | 4 | 27266
Парианган | 76.43 | 19,519 | 20,744 | 20,865 | Симабур | 6 | 27264
Рамбатан | 129.15 | 33,287 | 37,180 | 37,759 | Рамбатан | 5 | 27271
Лима Каум | 50.00 | 35,784 | 38,061 | 38,289 | Лима Каум | 5 | 27211
Танджунг Эмас | 112.05 | 21,689 | 25,047 | 25,601 | Саруасо | 4 | 27280
Паданг Гантинг | 83.05 | 13,641 | 14,599 | 14,704 | Паданг Гантинг | 2 | 27282
Линтау Буо | 60.22 | 17,564 | 19,771 | 20,109 | Буо | 4 | 27292
Линтау Буо Утара (Солтүстік Линтау Буо) | 204.31 | 34,810 | 37,652 | 38,001 | Балай Танга | 5 | 27293
Сунгаянг | 65.45 | 16,903 | 18,671 | 18,921 | Сунгаянг | 5 | 27294
Сунги Тараб | 71.85 | 29,282 | 32,694 | 33,200 | Сунги Тараб | 10 | 27261
Салимпаунг | 60.88 | 20,768 | 23,551 | 23,988 | Табек Патах | 6 | 27262
Танджунг Бару | 43.14 | 12,788 | 14,405 | 14,653 | Танджунг Алам | 2 | 27281
**Барлығы** | **1,336.00** | **338,494** | **371,704** | **376,276** | Батусангар | 75 |

География

Географиялық тұрғыдан алғанда, Танах Датар ауданы Батыс Суматра облысының ортасында, 00°17' Оңтүстік ендік – 00°39' Оңтүстік ендік және 100°19' Шығыс бойлық – 100°51' Шығыс бойлық аралығында орналасқан. Орташа биіктігі теңіз деңгейінен 400-1000 метрді құрайды. Танах Датар ауданы екі таудың арасында – Марапи және Сингаланг тауларының арасында жатыр. Бұл жер бедері көбінесе төбелі аймақтардан тұрады және Сингарак көлінің үштен екі бөлігі осы ауданда орналасқан. Жалпы, Танах Датар ауданындағы климат қоңыржай, температура 12 °C–25 °C аралығында, ал жылдық жауын-шашын мөлшері 3000 мм-ден асады. Жаңбырдың көп бөлігі қыркүйектен ақпанға дейін жауады. Мұндай көп жауын-шашын судың жеткілікті болуын қамтамасыз етеді, соның арқасында ауыл шаруашылығын кеңейтуге мүмкіндік туады.

Экономика

Танах-Датар ауданы – ауыл шаруашылығы аймағы. Халықтың 70% астамы ауыл шаруашылығы саласында жұмыс істейді, оның ішінде азық-түлік дақылдары, плантациялар, балық шаруашылығы және мал шаруашылығымен айналысады. Сондай-ақ, туризм және шағын өнеркәсіп немесе агроөнеркәсіп сияқты басқа салалардағы қоғамдық кәсіпорындар да ауыл шаруашылығына негізделген. Танах-Датар халқы үнемдеуге бейімділігімен белгілі, 2004 жылы жалпы жинақталған қаражат 223 миллиард IDR құрады. Танах-Датар ауданының экономикалық әлеуетін үш санатқа бөлуге болады: өте жоғары әлеуетті, әлеуетті және әлеуеті жоқ. Дамытуға болатын ауыл шаруашылығы салалары: маниок, капуста, каучук, қант қамысы, етті мал өсіру, жылқы шаруашылығы, еттік ешкі өсіру, бройлер өсіру, тауық өсіру (асыл тұқымды емес), үйрек өсіру және тұщы су балық шаруашылығы. Дамытуға үлкен әлеуеті бар басқа салалар: азаматтық құрылыс индустриясы, өңделген азық-түлік тауарларының бөлшек саудасы, телекоммуникациялық дүкендер, сувенир сату және тарихи туризм. Танах-Датар ауданында қара бұрыш, темекі, шпинат және гвоздикадан басқа барлық ауыл шаруашылығы салаларының дамуына мүмкіндік бар. Кен өндіру саласының даму әлеуеті – әк және құмшақ тас қазу.

Туризм

Танах Датар ауданында бүгінгі күнге дейін көптеген Минангкабау дәстүрлі тарихи ескерткіштер сақталған, олар заттар түрінде де, Минангкабау дәстүрлі мәдени ұйымдастырылуы түрінде де кездеседі. Адат Басанди Шариат, Шариат Басанди Китабуллах – «Сати ант» деп те аталатын бұл серт Танах Датардан, атап айтқанда, Солтүстік Линтау Буо ауданындағы Букит Марапаламның Пунчак Патосынан шыққан. Танах Датар ауданындағы тарихи туристік орындарға Пагаруюнг сарайы (Истано Баса Пагаруюанг), Балайрунг Сари Табек, Пунчак Пато, Адитияварман жазуы (Прасасти Адитияварман), Бату Анкек Анкек (Бату Анкек анкек), Румах Гаданг Кампай Нан Панжанг (Румах Гаданг Балимбинг), Су тірмені, Бату Басурек Пагаруюанг I (Бату Басурек), Парианган ескі ауылы (Нагари Туо Парианган), Ван дер Капеллен бекінісі, Батикам тасы (Бату Батикам) және Король сарайы (Истано Ражо) кіреді. Ал Танах Датар ауданындағы табиғи және мәдени туризм үшін Анай аңғары, Табек Пате панорамасы, Парианган ауылы, Сингарак көлі, Бату Патах төбесі және Нгалау Пангиан бар.