Кіріспе

Британдықтардың екінші дүниежүзілік соғыста пайдаланған құрылғысы – Хит Робинсон. Бұл машина екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Блетчли Парктегі Үкіметтік код және шифрлау мектебінде (GC&CS) британдық кодты бұзушылар Лоренц шифрын криптоанализ жасау үшін қолданған. Ол Лоренц SZ40/42 желілік шифрлау машинасымен шығарылған неміс телепринтерінің шифрларын ашуға мүмкіндік берді. Шифр мен машинаны кодты бұзушылар «Тунни» деп атады, олар әртүрлі неміс телепринтерінің шифрларын балықтардың аттарымен атады. Машина негізінен электромеханикалық болды, онда жиырмаға жуық клапан (вакуумдық түтікше) болды және ол электрондық «Colossus» компьютерінің алдындағы нұсқасы еді. Оны жұмыс істеген «Wrens» оны карикатурашы Уильям Хит Робинсонның есімімен атады, ол қарапайым міндеттер үшін өте күрделі механикалық құрылғыларды суреттеген, бұл АҚШ-тағы Руб Голдбергтің жұмысына ұқсас (және одан бұрын жасалған). Машинаның функционалдық сипаттамасын Макс Ньюман жасады. Негізгі инженерлік жобаны Солтүстік Лондонның Долис Хиллдегі Пошта кеңсесінің ғылыми-зерттеу станциясындағы Фрэнк Моррелл жасады, ал оның әріптесі Томми Флауэрс «Комбиналдық блокты» жобалады. Құрылысы 1943 жылдың қаңтарында басталды, прототип машинасы маусым айында Блетчли Паркке жеткізілді және көп ұзамай қазіргі шифрланған хабарларды оқуға көмектесу үшін алғаш рет қолданылды. «Робинсон» өте баяу және сенімсіз болғандықтан, кейіннен оны көптеген мақсаттар үшін, соның ішінде он екі роторлы Lorenz SZ42 желілік телепринтерінің шифрына қарсы қолданылатын әдістер үшін «Colossus» компьютерімен алмастырды (кодтық атауы – «Тунни», тунец).

Тюттедің статистикалық әдісі

Хит Робинсон машинасы қолданған әдістің негізі Билл Тюттің "1+2" техникасы болды. Бұл, шифрланған мәтін таспасындағы хабардың символдарының бес импульсының алғашқы екеуін қарастырып, оларды Лоренц машинасының дөңгелектері жасаған кілттің бөлігінің алғашқы екі импульсімен үйлестіруді қамтыды. Бұл үшін шифрланған мәтінді және кілттің бөлігін қамтитын екі ұзын қағаз таспаны оқу қажет болды. Кілт таспасын хабар таспасынан бір символға ұзын жасау арқылы, 1 және 2 тізбегінің 1271 бастапқы орнының әрқайсысы хабармен салыстырылды. Әр бастапқы позиция үшін сандар жиналып, егер ол алдын ала белгіленген "жалпы сомадан" асып кетсе, нәтиже басылып шығарылды. Ең жоғары сан, 1 және 2 дұрыс мәндеріне ие болуы мүмкін. Осы мәндермен, басқа дөңгелектердің параметрлерін осы хабарлама үшін барлық бес дөңгелектің бастапқы орнын анықтауға тырысуға болады. Бұл кілт компонентінің әсерін жоюға және нәтижесінде алынған өзгертілген хабарламаға Тестілеу бөлімінде қолмен шабуыл жасауға мүмкіндік берді.

Таспамен тасымалдау

"Жатқыштар" – екі үздіріссіз лентаның синхронды түрде айналатын шкивтер жүйесі болды. Бастапқыда бұл ортақ осьте орналасқан екі тісті дөңгелек арқылы іске асырылды. Бірақ, мұның ленталарға аз зақым келтіретіні анықталған соң, синхрондылықты сақтайтын тісті дөңгелектермен үйкеліс шкивтерге ауыстырылды. Ұзындығы аз ленталар үшін секундына 2000 таңбаға дейін жылдамдыққа қол жеткізілді, ал ұзын ленталар үшін – 1000 таңба ғана. Ленталар фотоэлектрлік жасушалар тізбегі арқылы өткенде таңбалар және басқа да сигналдар оқылды. "Жатқыштарда" лентаның ұзындығы 2000-ден 11000 таңбаға дейін болуы мүмкін еді.

Робинсонның дамуы

Бастапқы Хит Робинсон прототип болды және бірқатар маңызды кемшіліктеріне қарамастан тиімді жұмыс істеді. Оның мүмкіндіктері, "Ескі Робинсон" деп аталған құрылғыны жетілдіру барысында біртіндеп жойылды. Алайда, Томми Флауэрс екі таспаны бір-бірімен синхрондаудың басты мәселесін шешу үшін кілт ағынын электрондық жолмен жасауға болатынын түсінді. Осылайша Colossus компьютері пайда болды. Colossus табысқа жеткеніне қарамастан, Робинсон әдісі кейбір мәселелер үшін әлі де құнды болды. Оның жақсартылған нұсқалары "Питер Робинсон" және Лондон қаласындағы дүкендердің атымен аталған "Робинсон мен Кливер" деп аталды. Бұл идеялардың одан әрі дамуы "Супер Робинсон" немесе "Супер Роб" деп аталған машина болды. Томми Флауэрс жобалаған бұл құрылғыда төрт таспаны бір уақытта іске қосуға мүмкіндік беретін төрт төсек болды және тереңдіктерді және "көшкелерді" немесе белгілі мәтіндік шабуылдарды жүргізу үшін қолданылды.