Кіріспе
Норвегиялық тау шаңғышысы (туған 1982 жылы)
Аксель Лунд Свиндал (26 желтоқсан 1982 жылы туған) – норвегиялық бұрынғы әлем кубогының тау шаңғысымен жарысушысы. Акершюс округінің Лёренског қаласында туған Свиндал екі рет жалпы әлем кубогының чемпионы (2007 және 2009), 2010 жылғы Қысқы Олимпиадада супер-G және 2018 жылғы Қысқы Олимпиадада құлауда Олимпиада алтын медалінің иегері, сондай-ақ құлау, алып слалом және суперкомбинацияда бес дүркін әлем чемпионы (2007 жылы Оре, 2009 жылы Валь-д’Изер, 2011 жылы Гармиш және 2013 жылы Шладминг). 2013 жылы құлауда жеңіске жеткен Свиндал төрт рет қатарынан әлем чемпионаттарында жеңіс туған алғашқы тау шаңғышысы болды. Ол кейде Норвегияның ең үздік тау шаңғышысы деп есептеледі. Кжетил Андре Амодт Олимпиадада жақсы нәтижелер көрсеткенімен, Свиндал әлем кубогында әлдеқайда табысты. 2019 жылдың қаңтар айында ол 2019 жылғы Тау шаңғысы әлем чемпионатынан кейін тау шаңғысынан қанағаттандырылғанын жариялады.
Мансап
Өзінің мансабында Свиндал тоғыз әлем чемпионатында, төрт Олимпиада ойындарында (екісі алтын), екі жалпы әлем кубогында және тоғыз дисциплиналық (төменнен сырға түсу, супер G, гигант слалом және біріктірілген) титулдарды, сондай-ақ 36 әлем кубогында жеңіске жетті. Сонымен қатар, ол 2002 жылы өткен жасөспірімдер әлем чемпионатында төрт медаль жеңіп алды, оның ішінде құрама командасында алтын медаль. 2007 жылдың 27 қарашасында Колорадо штатының Бивер-Крик қаласындағы "Жақсылардың құстары" (Birds of Prey) жарысының алғашқы жаттыру кезінде Свиндал секіріп түскеннен кейін ауыр жарақат алды. Ол қауіпсіздік қоршауына құлап, Ваил аймақтық медициналық орталығына (қазіргі Ваил денсаулық ауруханасы) бет сүйектерінің сынуымен және шатқаяң мен іш қуысының 15 см-ге дейін жарылуымен жеткізілді. Свиндал 2008 жылғы маусымның қалған бөлігін өткізіп, 2008 жылдың қазан айында әлем кубогы жарыстарына оралды. Оралғаннан кейін алғашқы екі жеңісі Бивер-Крикте төменнен сырға түсу және супер G жарыстарында болды, бұл бір жыл бұрын жарақат алған "Жақсылардың құстары" трассасында болған еді. 2009 жылғы әлем чемпионатында Свиндал супер комбинацияда алтын медаль жеңіп алды. 2009 жылғы маусымда толыққанды қайта оралған Свиндал Австриялық Бенджамин Райхты еңсеріп, екінші рет жалпы әлем кубогын жеңді. Маусымның соңғы жарысына, Швецияның Оре қаласындағы әлем кубогы финалындағы слаломға дейін, Свиндал Райхтан бар болғаны екі ұпаймен алда еді. Олар екі алдыңғы жарыста жеңіске жеткен (сәйкесінше төменнен сырға түсу және гигант слалом), Свиндал көш бастап тұрды, бірақ слаломдағы маманы Райх фаворит саналды. Екі шаңғышы да трассадан шығып, слаломды аяқтамады, нәтижесінде норвегиялық жалпы әлем кубогының жеңімпазы атанды. Ол сондай-ақ төртінші дисциплиналық титулын жеңіп алды, оның екіншісі супер G болды.
2010 жылғы Қысқы Олимпиадада 15 ақпанда Свиндал Уистлердегі төменнен сырға түсу жарысында күміс медальді жеңіп алды, Швейцариялық Дидье Дефагодан 0,07 секунд қалып қойды және АҚШ-тан келген Боде Миллерден 0,02 секунд басып өтті. Свиндалдың медалі Норвегияның қысқы Олимпиадалардағы жүзінші күміс медалі болды, бұл кез келген ел үшін рекордты көрсеткіш. Төрт күннен кейін, 19 ақпанда, Свиндал супер G жарысын жеңіп алды, ол оның алғашқы Олимпиада алтын медалі болды – Миллер (+0,28 секунд) және Эндрю Вейбрехт (+0,31 секунд), екеуі де АҚШ-тан.
Свиндал 2011 жылы Германияның Гармиш-Партенкирхен қаласында супер комбинациядағы әлем чемпионатының титулын сәтті қорғады. 2014 жылдың қазан айында ахилл сіңірінің жарақатын алғаннан кейін, Свиндал 2015 жылғы маусымда әлем кубогы жарыстарына қатыспады. Алайда, ол ақпан айында Колорадода өткен әлем чемпионатына қатысты.
2016–2017 жылғы маусымды бір әлем кубогы жеңісімен жақсы бастағаннан кейін, үшінші тікелей маусымда ол маусымды аяқтауға/үзіліске әкелетін жарақат алды және осы жолы әлем кубогы маусымының көп бөлігін және 2017 жылғы Альпілік шаңғы әлем чемпионатында қатыса алмады. Ол 2018 жылғы Қысқы Олимпиадада төменнен сырға түсуде тағы бір Олимпиада алтын медалін жеңіп алды, альпілік шаңғыда алтын медаль жеңіп алған ең үлкен жастағы спортшы атанды. Соңғы жарысында, ақпан айында Ореде өткен 2019 жылғы Альпілік шаңғы чемпионатында төменнен сырға түсуде, Свиндал норвегиялық шаңғышылардың бірінші-екінші орын алған жарысында екінші орынға ие болды, командаласы Кьетил Янсрудтан бар болғаны екі жүзден бір секундқа қалып қойды.
Жеке өмір
Свиндал АҚШ-тан келген тау шаңғышысы Юлия Манкузомен үш жыл бойы кездесті, бірақ 2013 жылдың қыркүйегінде олар ажырасып кетті. Свиндал 2020 жылдан бері Дания-Норвегиялық тосқауыл жүгіршісі Амали Юелмен қарым-қатынаста. Жұбайлар 2023 жылдың қыркүйегінде ұлдарының дүниеге келгенін хабарлады. Бір ай өткен соң, олар құдаласуларын жариялады. Бос уақытында ол фрискимен айналысады және бірнеше фриски туралы деректі фильмдерде түскен. Оның ең жақын достарының бірі – командаласы Кьетил Янсруд.