Кіріспе

2022 жылғы статистика бойынша, Үндістанның автомобиль өнеркәсібі өндіріс және құндылығы бойынша әлемдегі төртінші орында тұр. 2023 жылғы мәліметтерге сәйкес, Үндістан сату көлемі бойынша әлемдегі үшінші ірі автомобиль нарығы болып табылады. 2022 жылға қарай Үндістанның автоөнеркәсібінің құны 100 миллиард АҚШ долларынан асып, елдің жалпы экспортының 8%-ын және Үндістанның ЖІӨ-нің 7,1%-ын құрайды. 2021 жылғы Ұлттық отбасылық денсаулық сауалнамасы бойынша, Үндістан отбасыларының бар болғаны 8%-ы автомобильге ие. Үкіметтік статистикаға сәйкес, Үндістанда 1000 адамға шаққанда бар болғаны 22 автомобиль бар. Үндістанның негізгі автомобиль өндіруші компаниялары: Maruti Suzuki, Hyundai Motor India, Tata Motors, Ashok Leyland, Mahindra & Mahindra, Force Motors, Tractors and Farm Equipment Limited, Eicher Motors, Royal Enfield, Sonalika Tractors, Hindustan Motors, Hradyesh, ICML, Kerala Automobiles Limited, Reva, JSW MG Motor India, Premier, Tara International және Vehicle Factory Jabalpur.

1970 жылдан 1983 жылға дейін

1970 жылдардың басында өсу әлеуеті байқалмады; және ынтымақтастық лицензиялық келісімдердің көпшілігі аяқталды, бірақ жаңартылған брендпен өндірісті жалғастыру мүмкіндігімен. Автомобильдер әлі де элитаға арналған еді, ал қазір American Motors Corporation иелігіндегі Jeep көбінесе мемлекеттік ұйымдарда және кейбір ауылдық аймақтарда пайдаланылды. Онжылдықтың соңына қарай тауарлардың тасымалдауын жеңілдету үшін коммерциялық көлік сегменттерінде бірқатар дамулар жасалды. Екі дөңгелекті көліктер сегменті өзгеріссіз қалды, тек қалалық орта тапқа сатылым көбейді. Үндістан жаңа Жасыл революцияға қадам басқандықтан, ауыл шаруашылығы тракторларына басымдық берілді; сұранысты қанағаттандыру үшін совет және Шығыс блогынан импортталған тракторлар жеткізілді. Бірақ 1970 жылдан кейін көлік құралдарын импорттауға шектеулер қойылғаннан кейін автомобиль өнеркәсібі өсе бастады; бірақ өсімнің негізгі драйверы тракторлар, коммерциялық көліктер және скутерлер болды. Автомобильдер әлі де үлкен сәндік зат болып қала берді. 1970 жылдары баға бақылауы ақыры алынып тасталды, бұл автомобиль нарығына бәсекелестік элементін енгізді. Дегенмен, 1980 жылдары автомобиль нарығында Hindustan және Premier әлі де басымдық танытты, олар өте шектеулі көлемде ескірген өнімдерді сатты. 1981 жылы әр мың азаматқа шаққанда бір автомобиль болды – бұл түсінікті, өйткені сол кездегі үндістандықтың орташа жылдық табысының шамамен жартысы жол салығына жұмсалды. 1980-ші жылдарда бірнеше жаңа бәсекелестер пайда бола бастады. 1980 жылы Үндістанда салынған 30 487 автомобильдің барлығы, алтауынан басқасы, екі негізгі ойыншы – Hindustan және Premier компанияларынан шықты: Standard 1970-ші жылдардың екінші жартысында көлеңкелі өмір сүрді, лицензиясын сақтау үшін тек бірнеше автомобиль өндірді.

Экспорттың баяу өсуі

Экспорттың өсуі баяу болды. Үшінші нарықтарға және көрші елдерге шағын көлемде көлік құралдарын сату ерте басталды, ал 1987 жылы Maruti Suzuki 480 автокөлікті Еуропаға (Мажарстанға) жіберді. 90-шы жылдардың ортасында қысқа ғана өсімге қол жеткізгеннен кейін, экспорт қайтадан төмендеді, себебі көпұлтты компаниялар үндістандық өндірушілерге ұсынған ескірген платформалар бәсекеге төтеп бере алмады. Бірақ бұл көп ұзаққа соқпады, қазір Үндістан әлемдік нарыққа төмен бағалы автомобильдер шығарып отыр. 2013 жылдың 18 наурызына дейін Proton Holdings, PSA Group, Kia, Mazda, Chrysler, Dodge және Geely Holding Group сияқты әлемдік брендтер нарықтың жоғары бәсекелілігі мен әлемдік экономикалық дағдарысқа байланысты Үндістандағы жоспарларын тоқтатты.

Эмиссия нормалары

2000 жылы халықаралық стандарттарға сәйкес көлік құралдарының қалдық газдарынан туындаған ластануды азайту мақсатында орталық үкімет "Индия 2000" стандарттарын жариялады, ал кейін жаңартылған нұсқаулар "Бхарат Стэдж" шығарындылары стандарттары ретінде белгілі болды. Бұл стандарттар қатаң еуропалық шығарындылары стандарттарына ұқсас және кезең-кезеңмен енгізілді. "Бхарат Стэдж IV" (BS IV) стандарттары алғаш рет 2010 жылдың сәуір айында 13 қалада қолданысқа енгізілді: Агра, Ахмадабад, Бенгалуру, Ченнаи, Дели (Ұлттық астаналық аймақ), Канпур, Калькутта, Лакхнау, Хайдарабад, Мумбаи, Пуне, Сурат, Солапур. 2019 жылы халықаралық стандарттарға сәйкес көлік құралдарының қалдық газдарынан туындаған ластануды азайту мақсатында Үндістанның орталық үкіметі 2020 жылдың 1 сәуірінен бастап ауа ластануын бақылау үшін BS VI нормаларын енгізу туралы хабарлады.

Жергілікті өндірісті ынталандыру

Үндістан шетелден импортталатын автомобильдерге 125% импорттық салық салады, ал беріліс қораптары, қауіпсіздік қаптары, жетек осі сияқты компоненттерге 10% импорттық салық салады. Бұл салықтардың мақсаты – автомобильдерді толықтай жиналған күйде импорттаудың орнына Үндістанда құрастыруға ынталандыру.

4 метрден төмен ереже

2006 жылы Үндістан үкіметі жаңа салық жүйесін енгізді, бұл сегментке зор әсер етті. Бұл жүйе көліктердің ұзындығына қарай, акциз салық мөлшерін едәуір төмендетуге мүмкіндік берді – ұзын көліктерге 20 процент болғанда, қысқа көліктерге 8 процент салық салынатын болды. Tata Motors компаниясы бұл жаңа салық жүйесін пайдаланған алғашқылардың бірі болды, олар Indigo седанының артқы бөлігін қайта жобалап, ұзындығын қысқартып, оны Indigo CS деп атады. Бұл модель едәуір арзандап, елдегі ең көп сатылатын үш бөліктен тұратын автомобильдердің біріне айналды. Басқа өндірушілер де жылдам бейімделіп, қысқартылған Suzuki Swift Dzire, Honda Brio Amaze және тағы да басқаларын шығарды.

Өндірістік қондырғылар

Үндістанның автомобиль өндірісінің көп бөлігі үш "кластерге" шамамен тең бөлінген. 2010 жылы Ченнай маңындағы кластер ең ірісі болып табылды, ол кірістің 35% -ын құрады, елдің автомобиль экспортының 60% -ын қамтамасыз етті және Ауыр көліктер зауыты, Авади қозғалтқыш зауыты, Ford, Hyundai, Renault, Mitsubishi, Nissan, BMW, Hindustan Motors, Daimler, Caparo, Mini, Citroën және Datsun компанияларының өндіріс орталығы болды. Махараштра штатындағы Мумбай маңында, Пуне қаласына жақын Чакан дәлізінде батыс кластері орналасқан, оның нарықтағы үлесі 33% құрайды. Audi, Volkswagen және Škoda компаниялары Аурангабадта орналасқан. Mahindra and Mahindra компаниясының Nashik қаласында SUV және қозғалтқыш құрастыру зауыты бар. General Motors, Tata Motors, Mercedes Benz, Land Rover, Jaguar, Fiat және Force Motors компанияларының осы аймақта құрастыру зауыттары бар. Солтүстік кластер Ұлттық астана аймағында орналасқан және 30% -ын құрайды. Гургаон, Манесар және Харьяна штатындағы Хархода қалаларында елдің ең ірі автомобиль өндірушісі Maruti Suzuki орналасқан. Гуджарат штаты дамып келе жатқан кластер болып табылады, онда MG Motors компаниясының Халол қаласында, Atul Auto компаниясының Раджкотта, Ford, Oculus Auto компаниясының Сабарканта қаласында, сондай-ақ Maruti Suzuki және Peugeot Citroën зауыттары салынуы жоспарланған. Уттарахандта Tata Motors, Телангана штатында Hyundai, Ordnance Factory Medak, Хайдарабадта Allwyn және Mahindra & Mahindra, Нойдада Honda, Бенгалуру – Карнатака аймағында Toyota, Volvo және Scania, Андхра штатында Isuzu және Kia, ал Колката – Джамшедпур аймағы, Шығыс Үндістан белдеуі ретінде танымал, онда Hindustan Motors, Heavy Engineering Corporation, Tata Hitachi Construction Machinery, TIL Tractos, Tata Daewoo және Tata Motors сияқты компаниялар орналасқан.

Экспорт

Үндістанның автомобиль экспорты тұрақты түрде өсіп, 2009 жылы 4,5 миллиард долларға жетті, Ұлыбритания Үндістанның ең ірі экспорттық нарығы болып табылады, одан кейін Италия, Германия, Нидерланды және Оңтүстік Африка. "Нью-Йорк Таймс" газетінің хабарлауынша, Үндістанның төмен құнмен, отынды үнемді пайдаланатын автомобильдерді өндірудегі мықты инженерлік базасы мен тәжірибесі Hyundai, Nissan, Toyota, Volkswagen және Maruti Suzuki сияқты бірнеше автомобиль компанияларының өндіріс қуатын кеңейтуіне себеп болды. 2008 жылы Оңтүстік Кореяның Hyundai Motors компаниясы Үндістанда жасалған 240 000 автомобильді экспортқа шығарды. Nissan Motors 2011 жылға қарай Үндістандағы зауытында жасалған 250 000 көлікті экспорттауды жоспарлаған. Сол сияқты, АҚШ-тың General Motors автомобиль компаниясы 2011 жылға қарай Үндістаннан шамамен 50 000 автомобиль экспорттау жоспарларын жариялаған. 2009 жылдың қыркүйегінде Ford Motors 500 миллион АҚШ долларына жылына 250 000 автомобиль шығаратын Үндістандағы зауытты салу жоспарларын жариялады. Автомобильдер Үндістан нарығы үшін де, экспортқа да арналған. Компанияның мәлімдемесіне сәйкес, бұл зауыт Үндістанды өзінің жаһандық өндіріс орталығына айналдыру жоспарының бір бөлігі. Fiat Motors Үндістаннан 1 миллиард доллардан астам автокөлік құрамдас бөліктерін сатып алуға ниетті екенін мәлімдеді. 2009 жылы Үндістан (0,23 млн) Азиядағы төртінші ірі автомобиль экспортері атанды, Қытайды (0,16 млн) басып өтті, ал алдыңғы орындарда Жапония (1,77 млн), Корея (1,12 млн) және Таиланд (0,26 млн) тұрды. 2010 жылдың шілдесінде The Economic Times газеті PSA Peugeot Citroën компаниясының Үндістан нарығына қайта оралып, Андхра-Прадеш штатында жылына 100 000 көлік шығаратын зауыт ашуды жоспарлап отырғанын және бұл жобаға 700 миллион еуро инвестиция салуды көздеп отырғанын хабарлады. Citroën 2021 жылы нарыққа алғаш рет Citroën C5 Aircross моделін ұсынды. Соңғы жылдары Үндістан шағын автомобильдерді өндірудегі маңызды орталыққа айналды. Maruti Suzuki және Hyundai елдегі ең ірі автомобиль экспортерлері болып табылады. Nissan да Үндістандағы құрастыру желісінен шағын автомобильдерді экспорттайды. Tata Motors өзінің жолаушылар көліктерін Азия мен Африканың бірнеше нарықтарына экспорттайды. 2000-шы жылдары Mahindra & Mahindra АҚШ нарығына пикап жүк көліктерін және шағын кроссоверлерді енгізуге дайындалды, бірақ жоспарларын тоқтатты. 2019 жылдан бері ол АҚШ-та шектеулі санда автомобильдер құрастырып сатуда. Бұл модель Канадада да қолжетімді. Үндістанның автомобиль өнеркәсібінің перспективалары зор болғанымен, болашақ өсімді тежеуі мүмкін қиындықтар да бар. Автомобильдерге деген сұраныс соңғы жылдары экономикалық өсіммен және жеке табыстың артуымен тікелей байланысты болғандықтан, экономика әлсіреген жағдайда өнеркәсіптің дамуы баяулауы мүмкін.

10 ең ірі экспорттық бағыт

2014 жылы Үндістан 14,5 миллиард доллар көлемінде автомобиль экспорттады. Төмендегі 10 ел осы жалпы көлемнің 47,8%-ын импорттады. РейтингЕліҚұны (АҚШ доллары)Үлесі1АҚШ 1,2 млрд8,4%2Мексика 1 млрд6,9%3Оңтүстік Африка 888,8 млн 6,1%4Ұлыбритания 637,4 млн 4,4%5Шри-Ланка 596,9 млн 4,1%6Бангладеш 592,1 млн 4,1%7Түркия 580,4 млн 4%8Нигерия 546,8 млн 3,8%9Араб Әмірліктері 433,6 млн 3%10Колумбия 428,9 млн 3% Үндістанның көлік құралдары экспорты 2020 жылы 1478,68 миллион АҚШ долларына төмендеді, ал 2019 жылы 11332,49 миллион АҚШ доллары болған. +Үндістан елдер бойынша экспорт СоңғыАлдыңғыАҚШ485.03469.28млрд INRҚараша/22Араб Әмірліктері211.45179.69млрд INRҚараша/22Нидерланды146.98118.23млрд INRҚараша/22Израиль122.5544.07млрд INRҚараша/22Бразилия91.3072.88млрд INRҚараша/22Қытай86.5783.21млрд INRҚараша/22Германия66.8463.42млрд INRҚараша/22Сауд Арабия60.3866.42млрд INRҚараша/22Индонезия58.8951.32млрд INRҚараша/22Сингапур55.6363.31млрд INRҚараша/22Гонконг51.4062.34млрд INRҚараша/22Бельгия51.0553.36млрд INRҚараша/22Непал50.6936.95млрд INRҚараша/22Италия49.2945.34млрд INRҚараша/22Франция45.7841.27млрд INRҚараша/22Оңтүстік Африка43.8347.85млрд INRҚараша/22Малайзия40.1542.70млрд INRҚараша/22Жапония37.2133.27млрд INRҚараша/22Австралия34.6444.76млрд INRҚараша/22Нигерия33.1638.53млрд INRҚараша/22Таиланд32.5737.15млрд INRҚараша/22Шри-Ланка27.9535.21млрд INRҚараша/22Канада26.5022.95млрд INRҚараша/22Испания25.9730.04млрд INRҚараша/22Ресей24.7223.06млрд INRҚараша/22Египет22.9420.94млрд INRҚараша/22Кения20.1011.64млрд INRҚараша/22Ирак16.6415.62млрд INRҚараша/22Тайвань13.5815.32млрд INRҚараша/22Филиппин12.8013.78млрд INRҚараша/22Португалия9.584.35млрд INRҚараша/22Швейцария8.8212.34млрд INRҚараша/22Иран8.336.05млрд INRҚараша/22Дания6.034.59млрд INRҚараша/22Швеция5.605.49млрд INRҚараша/22Ирландия4.263.12млрд INRҚараша/22Грекия3.913.65млрд INRҚараша/22Пәкістан3.703.20млрд INRҚараша/22Жаңа Зеландия2.812.85млрд INRҚараша/22Финляндия2.782.45млрд INRҚараша/22Люксембург0.240.25млрд INRҚараша/22

Үндістанның жолаушылар көлігі өндірушілері

Үндістан әлемдегі төртінші ірі жолаушылар көлігі өндіруші ел. 2018–19 жылдары 4,06 миллион автомобиль өндірілді. Қазіргі уақытта Үндістанда шамамен 30 миллион автомобиль бар. Бұл тізім Үндістанда ресми түрде қол жетімді және қызмет көрсетілетін автомобильдерді қамтиды.

Шетелдік брендтер

MG, Hyundai, Renault, Nissan, Citroën, Jeep, Honda, Toyota, KIA, Volkswagen, Škoda, Audi, Mercedes Benz, BMW және MINI – Үндістанда өнімдерін өндіріп, сататын шетелдік автокөлік компаниялары.

Электрлік көлік және гибридтік көлік (xEV) индустриясы

2012 жылдың сәуір айында Үндістан үкіметі елдегі отандық электрлік және гибридтік көліктерді (xEV) дамыту жол картасын жариялауды жоспарлады. 23-24 ақпанда Үкімет, өнеркәсіп және ғылыми қауымдастықтың түрлі мүдделі тараптары арасында талқылау өтуі күтілді. New & Renewable Energy компаниясы 2018 жылдың желтоқсанына дейін екі модельді скутер шығаруға дайын. Электрлік көліктер ұзақ мерзімді экономикалық инвестициялар ретінде қарастырылады, себебі жанармай сатып алу қажеттілігі болмайды, тек батареяны жаңаруға болатын энергия көздерін пайдаланып зарядтау керек. АҚШ Энергетика департаментінің мәліметінше, электрлік көліктер бензинмен жүретін көліктерге қарағанда екі есе аз шығарындылар береді. "The Economic Times" газетінің мәліметінше, үнділік тұтынушылардың 60%-ы келесі 12 айда жанармай бағасының өсуін күтеді, ал 58%-ы осы кезеңде жаңа көлік сатып алуды жоспарлап отыр. Көптеген тұтынушылар жақсы жанармай үнемдеуін қамтамасыз ететін көліктерді іздеп жүр. Осы дерек көзіне сәйкес, азиялық жүргізушілердің 68%-ы жанармай бағасының өсуіне байланысты көліктерінен жоғары жүріс қашықтығын күтеді. Бұл үнділік автокөлік тұтынушыларының 38%-ын электрлік немесе гибридтік көліктерге ауысуға итермеледі. Осы нарықтағы өзгерістерге байланысты Toyota сияқты көптеген компаниялар Үндістанда электрлік көліктерді енгізуді жоспарлап отыр, ал Suzuki компаниясы Mashable мәліметінше, Үндістанда 50-ге жуық электрлік прототиптерді сынақтан өткізді. 2019 жылы Hyundai Үндістандағы алғашқы электрлік көлік – Kona Electric-ті ұсынды.

Болашақ технологияларды іске асыру үшін нәтижеге байланысты ынталандырулар жүйесі

Автомобиль секторы – Үкіметтің 2021-2022 жылдарғы бюджетте бес жылға 1,97 триллион рупий (28 миллиард АҚШ доллары) көлемінде өнімділікке байланысты (PLI) ынталандыру схемаларын енгізген 13 сектордың бірі. Үндістан Автомобиль Өндірушілер Қоғамы бұл қадамды құптады, себебі ол бәсекеге қабілеттілікті арттырып, өсуді серпілтеді.