Лего: Құрастыру ойыншығының тарихы мен дамуы

Кіріспе

Пластикалық құрылыс ойыншық

Lego (айтылуы: /ˈlɛɡoʊ/; LEGO ретінде стильделген) – Данияның Биллунд қаласында орналасқан Lego Group жеке компаниясы өндіретін пластикалық құрылыс ойыншықтарының желісі. Lego әр түрлі түсті акрилонитрил-бутадиен-стиролдан (АБС) жасалған, бір-біріне бекітілетін пластикалық кірпіштерден тұрады, олармен бірге тісті дөңгелектер, минифигуралар деп аталатын фигуралар және басқа да әртүрлі бөлшектер келеді. Оның бөлшектерін әртүрлі тәсілдермен жинап, көліктер, ғимараттар, роботтар сияқты нысандарды құрастыруға болады. Жиналған Lego модельдерін бөліп, олардың бөлшектерін жаңа құрылыстар жасау үшін қайта пайдалануға болады. Lego Group 1949 жылы бұл бекітілетін ойыншық кірпіштерін өндіруді бастады. Кірпіштерді қалыптау Данияда, Венгрияда, Мексикада және Қытайда жасалады. Кірпіштерді безендіру және орамдау жұмыстары алдыңғы үш елдегі және Чехиядағы зауыттарда жүргізіледі. Жылдық кірпіш өндірісі шамамен 36 миллиардқа жетеді, яғни секундына 1140 элемент. Еуропаның ірі компанияларының бірі – Lego, сату көлемі бойынша әлемдегі ең ірі ойыншық өндірушісі. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, 600 миллиард Lego бөлшегі өндірілді. Бренд атынан фильмдер, ойындар, жарыстар және сегіз Legoland ойын-сауық паркі дамытылды.

Тарих

Lego тобы 1932 жылы ағаш ойыншықтар жасауды бастаған Билунд (Дания) қаласының ағаш шебері Оле Кирк Кристиансеннің (1891–1958) шеберханасында дүниеге келді. 1934 жылы оның компаниясы "Lego" деп атала бастады, бұл атау даниялық "leg godt" фразасынан шыққан, яғни "жақсы ойна" деген мағынаны білдіреді. 1947 жылы Lego компаниясы пластик ойыншықтар өндіруге көшті. 1949 жылы компания басқа жаңа өнімдермен қатар, қазіргі танымал болған кірпіштердің алғашқы нұсқасын шығара бастады, оларды "Автоматты байланыстыру кірпіштері" деп атады. Бұл кірпіштер 1939 жылы Хилари Пейдж ойлап тапқан және 1940 жылы Ұлыбританияда патенттелген, ал 1947 жылы Earl's Court ойыншықтар жәрмеңкесінде көрсетілген Kiddicraft өзін-өзі бекіту кірпіштеріне негізделген. Lego компаниясы сатып алған инжекциялық қалыптау машинасының жеткізушісінен Kiddicraft кірпіштерінің үлгісін алған. Бастапқыда целлюлоза ацетатынан жасалған бұл кірпіштер сол кездегі дәстүрлі жиналмалы ағаш блоктарының дамуы болды. "Ең жақсысы тым жақсы емес" (det bedste er ikke for godt) деген сөз 1936 жылы пайда болған. Көптеген адамдар осы пікірмен келіссе де, Lego ойыншықтары балалар ойыншықтарындағы пластикке деген жалпы наразылыққа қарамастан, ерекше жағдайға айналды, мұның себебі Оле Кирк белгілеген жоғары стандарттар болды. 1954 жылы Кристиансеннің ұлы Годтфред Lego тобының кіші басқарушы директоры болды. 1958 жылдың 28 қаңтарында Данияда және келесі бірнеше жылда басқа елдерде қазіргі Lego кірпішінің дизайнына патент алуға өтініш берілді. Lego Group Duplo өнімдері 1969 жылы таныстырылды, бұл стандартты Lego кірпіштерінен екі есе ұзын, ені, биіктігі және тереңдігі бар блоктардың қатары, және олар кішкентай балаларға арналған. 1978 жылы Lego компаниясы алғашқы минифигураларды шығарды, содан бері олар көптеген жиынтықтардың маңызды бөлігіне айналды. 2011 жылдың мамыр айында Space Shuttle Endeavour миссиясы STS 134 Халықаралық ғарыш станциясына 13 Lego жиынтығын алып келді, онда ғарышкерлер микрогравитацияда қалай әрекет ететінін көру үшін модельдер құрастырды, бұл Lego Bricks in Space бағдарламасының бөлігі болды. 2013 жылдың мамыр айында Нью-Йоркте 5 миллионнан астам кірпіштен жасалған ең үлкен модель көрсетілді – Star Wars X қанатты истребителінің бір-бірдей масштабтағы моделі. Басқа рекордтық құрылыстар – мұнара және теміржол. 2015 жылдың ақпан айында маркетингтік консалтингтік компания Brand Finance Lego-ны Ferrari-ді басып өтіп, "әлемдегі ең күшті бренд" деп атады. Lego көбінесе балалар ойыншығы ретінде қарастырылса да, оның ересек жанкүйерлері де бар. 2020 жылы Lego 18 жастан асқан адамдарға арналған жиынтықтарды ұсынды, бұл көбінесе Конкорд немесе Ривендел сияқты нақты немесе ойдан шығарылған нысандарға негізделген, құрастыруы қиын және қымбат жиынтықтар болды. Бұл жиынтықтардың шығуы COVID-19 пандемиясымен сәйкес келді, көптеген ересектер оларды карантин кезеңінде уақыт өткізу үшін сатып алды. "Лего Фильмі" және "Лего Мастерс" реалити-шоуының шығуы ересектер арасындағы танымалдылығын одан әрі арттырды. 2024 жылға қарай АҚШ-та шығарылған жиынтықтардың шамамен 15% ересектерге арналған болды. Lego кірпіштеріне аяқ тигенде қатты ауырсыну тудыратынына қатысты кең таралған пікір бар.

The Lego Group began in the workshop of Ole Kirk Christiansen (1891–1958), a carpenter from Billund, Denmark, who began making wooden toys in 1932. In 1934, his company came to be called "Lego", derived from the Danish phrase leg godt , which means "play well". In 1947, Lego expanded to begin producing plastic toys. In 1949 the business began producing, among other new products, an early version of the now familiar interlocking bricks, calling them "Automatic Binding Bricks". These bricks were based on the Kiddicraft Self Locking Bricks, invented by Hilary Page in 1939 and patented in the United Kingdom in 1940 before being displayed at the 1947 Earl's Court Toy Fair. Lego had received a sample of the Kiddicraft bricks from the supplier of an injection molding machine that it purchased. The bricks, originally manufactured from cellulose acetate, were a development of the traditional stackable wooden blocks of the time. (det bedste er ikke for godt, literally "the best isn't excessively good") was created in 1936. Although a common sentiment, Lego toys seem to have become a significant exception to the dislike of plastic in children's toys, due in part to the high standards set by Ole Kirk. By 1954, Christiansen's son, Godtfred, had become the junior managing director of the Lego Group. A patent application for the modern Lego brick design was filed in Denmark on 28 January 1958 and in various other countries in the subsequent few years. The Lego Group's Duplo product line was introduced in 1969 and is a range of blocks whose lengths measure twice the width, height, and depth of standard Lego blocks and are aimed towards younger children. In 1978, Lego produced the first minifigures, which have since become a staple in most sets. In May 2011, Space Shuttle Endeavour mission STS 134 brought 13 Lego kits to the International Space Station, where astronauts built models to see how they would react in microgravity, as a part of the Lego Bricks in Space program. In May 2013, the largest model ever created, made of over 5 million bricks, was displayed in New York City; a one to one scale model of a Star Wars X wing fighter. Other record breakers include a tower and a railway. In February 2015, marketing consulting company Brand Finance ranked Lego as the "world's most powerful brand", overtaking Ferrari. While Lego has generally been considered a children's toy, there have also been adult fans of the toys. In 2020, Lego introduced sets aged at 18+, generally some of their more expensive and difficult to assemble sets based on real world or fictional objects, such as the Concorde or Rivendell. The timing of these sets favorably aligned with the COVID 19 pandemic, with many adults purchasing these sets to work on during various lockdown periods. Popularity within adults was further pushed by the release of The Lego Movie and the reality series Lego Masters. By 2024, nearly 15% of the sets released in the U. S. were aimed for adult builders. Lego bricks have acquired a reputation for causing extreme pain when stepped on.

Дизайн

Легоның әр түрлі бөлшектері әмбебап жүйе құрайды. Жылдар бойы әр бөлшектің дизайны мен мақсаты өзгергенімен, олардың әрқайсысы белгілі бір деңгейде қолданыстағы бөлшектермен үйлесімді болып қалады. 1958 жылғы Лего кірпіштері бүгін жасалғандарымен әлі де біріктіріледі, ал кішкентай балаларға арналған Лего жиынтығы жасөспірімдерге арналған жиынтықпен де үйлеседі. 2x4 түйреуішті алты кірпішті 915 103 765 түрлі тәсілмен құрастыруға болады. Әрбір бөлшек өте жоғары дәлдікпен өндірілуі керек. Екі бөлшек біріктірілгенде, олар тығыз бекітілуі керек, бірақ оларды оңай ажыратуға да болады. Лего кірпіштерін өндіретін машиналардың толеранстығы 10 микрометрге дейін жетеді. Ойыншықтың негізгі идеясы мен әзірлеме жұмыстары компанияның Биллунд штаб-пәтерінде жүргізіледі, онда шамамен 120 дизайнер жұмыс істейді. Компанияның Ұлыбритания, Испания, Германия және Жапониядағы кішігірім дизайн кеңселерi өздерінің ұлттық нарықтарына арналған өнімдерді әзірлеумен айналысады. Жаңа өнімді әзірлеудің орташа мерзімі шамамен он екі айды құрайды, ол үш кезеңге бөлінеді. Бірінші кезең – нарықтағы трендтер мен жаңалықтарды анықтау, соның ішінде дизайнерлердің нарықпен тікелей байланысы; кейбіреулері мерекелерге жақын ойыншық дүкендерінде жұмыс істейді, ал басқалары балалармен әңгімелеседі. Екінші кезең – бірінші кезеңнің нәтижелеріне сүйене отырып, өнімді жобалау және әзірлеу. 2008 жылдан бері дизайн командалары бастапқы эскиздерден CAD суреттерін жасау үшін 3D модельдеу бағдарламалық жасақтамасын пайдаланады. Содан кейін жобалар компания ішіндегі стереолитография машинасы арқылы прототиптеледі. Бұл прототиптер жобалық топтың барлық мүшелеріне көрсетіледі және ата-аналар мен балалардың пікірлері мен сынақтары үшін «жарамдылықты растау» процесінен өтеді. Содан кейін жобалар фокус-топтардың нәтижелеріне сәйкес өзгертілуі мүмкін. Аяқталған Лего өнімдерінің виртуалды модельдері пайдаланушы нұсқауларын жазумен бірге жасалады. Аяқталған CAD модельдері маркетинг және қаптама бөлімдерінде де қолданылады. Lego Digital Designer – Mac OS X және Windows операциялық жүйелері үшін арналған ресми Лего бағдарламалық жасақтамасы, ол пайдаланушыларға өздерінің цифрлық Лего дизайндарын жасауға мүмкіндік береді. Бұрын бұл бағдарлама арқылы клиенттер Digital Designer-ден физикалық модельдерді тікелей жеткізу қызметін пайдаланып, жеке дизайнға тапсырыс бере алатын еді; алайда, бұл қызмет 2012 жылы тоқтатылды.

Lego pieces of all varieties constitute a universal system. Despite variations in the design and the purposes of individual pieces over the years, each remains compatible in some way with existing pieces. Lego bricks from 1958 still interlock with those made presently, and Lego sets for young children are compatible with those made for teenagers. Six bricks of 2 × 4 studs can be combined in 915,103,765 ways. Each piece must be manufactured to an exacting degree of precision. When two pieces are engaged, they must fit firmly, yet be easily disassembled. The machines that manufacture Lego bricks have tolerances as small as 10 micrometres. Primary concept and development work for the toy takes place at the Billund headquarters, where the company employs approximately 120 designers. The company also has smaller design offices in the UK, Spain, Germany, and Japan which are tasked with developing products aimed specifically at their respective national markets. The average development period for a new product is around twelve months, split into three stages. The first is to identify market trends and developments, including contact by the designers directly with the market; some are stationed in toy shops close to holidays, while others interview children. The second stage is the design and development of the product based on the results of the first stage. as of 2008 the design teams use 3D modelling software to generate CAD drawings from initial design sketches. The designs are then prototyped using an in house stereolithography machine. These prototypes are presented to the entire project team for comment and testing by parents and children during the "validation" process. Designs may then be altered in accordance with the results from the focus groups. Virtual models of completed Lego products are built concurrently with the writing of the user instructions. Completed CAD models are also used in the wider organisation for marketing and packaging. Lego Digital Designer is an official piece of Lego software for Mac OS X and Windows which allows users to create their own digital Lego designs. The program once allowed customers to order custom designs with a service to ship physical models from Digital Designer to consumers; the service ended in 2012.

Өңдеу

1963 жылдан бері Lego бөлшектері ABS пластигінен жасалып келеді. Lego зауыттары өндіріс процесіндегі пластикалық қалдықтардың шамамен 1 пайызын ғана қайта өңдейді. Егер пластикті Lego кірпіштерінде қайта пайдалану мүмкін болмаса, ол қайта өңделіп, оны пайдалана алатын өнеркәсіптерге сатылады. 2018 жылы Lego компаниясы 2030 жылға дейін ABS пластигіне экологиялық таза балама табуға өз алдына мерзім қойды. Lego кірпіштерінің өндірісі әлемнің бірнеше аймағында жүзеге асырылады. Формалау Билунд (Дания), Нирегихаза (Мажарстан), Монтеррей (Мексика) және соңғы кезде Цзясин (Қытай) қалаларында жасалады. Кірпіштерді безендіру және қаптау жұмыстары бұрынғы үш елдегі және Чехиядағы Кладно қаласындағы зауыттарда жүргізіледі. Lego тобы бес онжылдықта 400 миллиард Lego блогын өндіргенін есептейді. Кірпіштердің жылдық өндірісі шамамен 36 миллиардқа жетеді, яғни секундына 1140 элемент. 2006 жылы BusinessWeek журналында жарияланған мақалада Lego әлемдегі ең ірі шина өндіруші деп есептелуі мүмкін екені айтылды; зауыт жылына шамамен 306 миллион кішкентай резеңке шина шығарады. Бұл мәлімдеме 2012 жылы қайта расталды. 2012 жылдың желтоқсан айында BBC-дің "More or Less" радио бағдарламасы Ашық университетінің инженерлік факультетіне «бірін үстіне бірін қойып, төменгі кірпішті сындыру үшін қанша Lego кірпіші қажет?» деген сұрақ қойды. Гидравликалық сынақ машинасының көмегімен факультет мүшелері 2x2 Lego кірпішінің көтере алатын орташа максималды күшін 4240 Ньютон деп анықтады. Орташа 2x2 Lego кірпішінің массасы ескерілгенде, олардың есептеулеріне сәйкес төменгі кірпішті құлату үшін 375 000 кірпіш қажет, бұл сәйкес биіктіктегі үйіндіні құрайды. Лего жүргізген сынақтар көрсеткіштердің азырақ екенін көрсетеді. 2018 жылы Lego компаниясы ботаникалық элементтерін (жапырақтар, бұталар және ағаштар сияқты бөлшектер) жасау үшін био-негізделген полиэтиленді қолданатынын хабарлады. The New York Times газеті сол жылы компанияның «жыл сайын шамамен бір миллион тонна көмірқышқыл газы шығаратынын» және 1 миллиард крона инвестициялап, 100 адамды жаңа өзгерістерге жұмыс істеуге қабылдағанын жазды. Газетте Lego зерттеушілері «бұған дейін 200-ге жуық балама нұсқамен тәжірибе жасағанын» мәлімдеді. 2020 жылы Lego өнімдерін бір рет қолданылатын пластикалық қаптарға салмауды тоқтататынын және оның орнына қайта өңделетін қағаз қаптарды пайдаланатынын жариялады. 2021 жылы компания кірпіштерін шикі мұнайды пайдаланбай, қайта өңделген полиэтилен терефталат бөтелкелерін пайдалану арқылы өндіруді жоспарлағанын мәлімдеді, бірақ 2023 жылы бұл шешімнен бас тартылды, себебі бұл көмірқышқыл газының шығарындыларын азайта қоймағаны анықталды.

Since 1963, Lego pieces have been manufactured from ABS plastic. Lego factories recycle all but about 1 percent of their plastic waste from the manufacturing process. If the plastic cannot be re used in Lego bricks, it is processed and sold on to industries that can make use of it. Lego, in 2018, set a self imposed 2030 deadline to find a more eco friendly alternative to the ABS plastic. Manufacturing of Lego bricks occurs at several locations around the world. Moulding is done in Billund, Denmark; Nyíregyháza, Hungary; Monterrey, Mexico; and most recently in Jiaxing, China. Brick decorations and packaging are done at plants in the former three countries and in Kladno in the Czech Republic. The Lego Group estimates that in five decades it has produced 400 billion Lego blocks. Annual production of the bricks averages approximately 36 billion, or about 1140 elements per second. According to an article in BusinessWeek in 2006, Lego could also be considered the world's number one tyre manufacturer; the factory produces about 306 million small rubber tyres a year. The claim was reiterated in 2012. In December 2012, the BBC's More or Less radio program asked the Open University's engineering department to determine "how many Lego bricks, stacked one on top of the other, it would take for the weight to destroy the bottom brick?" Using a hydraulic testing machine, members of the department determined the average maximum force a 2×2 Lego brick can stand is 4,240 newtons. Since an average 2×2 Lego brick has a mass of , according to their calculations it would take a stack of 375,000 bricks to cause the bottom brick to collapse, which represents a stack in height. although Lego tests show fewer cycles. In 2018, Lego announced that it will be using bio derived polyethylene to make its botanical elements (parts such as leaves, bushes and trees). The New York Times reported the company's footprint that year was "about a million tons of carbon dioxide each year" and that it was investing about 1 billion kroner and hiring 100 people to work on changes. The paper reported that Lego's researchers "have already experimented with around 200 alternatives." In 2020, Lego announced that it would cease packaging its products in single use plastic bags and would instead be using recyclable paper bags. In 2021, the company said it would aim to produce its bricks without using crude oil, by using recycled polyethylene terephthalate bottles, but in 2023 it reversed this decision, having found that this did not reduce its carbon dioxide emissions.

Тақырыптарды белгілеңіз

1950 жылдан бері Lego Group ғарыш, қарақшылар, пойыз, (Еуропалық) қамал, динозаврлар, теңіз түбін зерттеу, батыс жұлдыздары және Bionicle, Hero Factory сияқты өзіндік тақырыптарды қамтитын мыңдаған жиынтықтарды шығарды. Қазірге дейін сақталып келе жатқан классикалық тақырыптардың ішінде 1973 жылы ұсынылған қалалық өмірді бейнелейтін Lego City жиынтықтары мен 1977 жылы ұсынылған күрделі механизмдерді құрастыруға арналған Lego Technic жиынтықтары бар. Компания жылдар бойы көптеген мультфильмдер мен фильмдердің, сондай-ақ кейбір бейне ойындардың лицензиялық тақырыптарын пайдаланды. Оларға Бэтмен, Индиана Джонс, «Кариб теңізінің қарақшылары», Гарри Поттер, «Жұлдызды соғыстар», Marvel және Minecraft кіреді. Lego Star Wars және Lego Indiana Jones сияқты кейбір тақырыптар өте табысты болғанымен, 2015 жылы компания өз кейіпкерлері мен классикалық тақырыптарға көбірек, ал лицензиялық тақырыптарға азырақ назар аудару ниетін білдірді. Кейбір жиынтықтарда басқа тақырыптарға сілтемелер бар, мысалы, Гарри Поттер жиынтығының біріндегі Bionicle маскасы. Қолданыстан шығарылған жиынтықтар коллекциялық затқа айналып, қайта сату нарығында құнға ие болуы мүмкін. 2012 жылғы Лондон Олимпиадасының құрметіне Lego Ұлыбританияда ғана Team GB Minifigures сериясын шығарды. 2016 жылғы Рио Олимпиадасы мен Паралимпиадасы үшін Lego Олимпиада мен Паралимпиаданың талисмандыры Винициус пен Томды қамтитын жиынтықты ұсынды. Көлемді жиынтықтардың бірі – «Жұлдызды соғыстар» фильмінен алынған Millennium Falcon ғарыш кемесінің минифигуралық масштабындағы үлгісі. Ол 2007 жылы 5195 детальден тұрап шығарылды. Кейіннен одан 5922 детальден тұратын «Тадж-Махал» үлгісі басып өтті. 2017 жылы жаңартылған Millennium Falcon 7541 детальден тұрап, қайтадан көшбасшы атанды. Содан бері Millennium Falcon үлгісін 11695 детальден тұратын Lego Art әлем картасы, 9090 детальден тұратын Lego Titanic және 9036 детальден тұратын Lego Architect Colosseum алмастырды. 2022 жылы Lego Эйфель мұнарасын ұсынды. Бұл жиынтық 10000 детальден тұрады және биіктігі , бұл оны ең биік жиынтық және мұнараға айналдырды, бірақ детальдер саны бойынша әлем картасынан кейін екінші орында тұр.

Since the 1950s, the Lego Group has released thousands of sets with a variety of themes, including space, pirates, trains, (European) castle, dinosaurs, undersea exploration, and wild west, as well as wholly original themes like Bionicle and Hero Factory. Some of the classic themes that continue to the present day include Lego City (a line of sets depicting city life introduced in 1973) and Lego Technic (a line aimed at emulating complex machinery, introduced in 1977). Over the years, the company has licensed themes from numerous cartoon and film franchises and some from video games. These include Batman, Indiana Jones, Pirates of the Caribbean, Harry Potter, Star Wars, Marvel, and Minecraft. Although some of these themes, Lego Star Wars and Lego Indiana Jones, had highly successful sales, the company expressed in 2015 a desire to rely more upon their own characters and classic themes and less upon such licensed themes. Some sets include references to other themes such as a Bionicle mask in one of the Harry Potter sets. Discontinued sets may become a collectable and command value on the secondary market. For the 2012 Summer Olympics in London, Lego released a special Team GB Minifigures series exclusively in the United Kingdom to mark the opening of the games. For the 2016 Summer Olympics and 2016 Summer Paralympics in Rio de Janeiro, Lego released a kit with the Olympic and Paralympic mascots Vinicius and Tom. One of the largest commercially produced Lego sets was a minifigure scaled edition of the Star Wars Millennium Falcon. Designed by Jens Kronvold Fredericksen, it was released in 2007 and contained 5,195 pieces. It was surpassed by a 5,922 piece Taj Mahal. A redesigned Millennium Falcon retook the top spot in 2017 with 7,541 pieces. Since then, the Millennium Falcon has been superseded by the Lego Art World Map at 11,695 pieces, the Lego Titanic at 9,090 pieces, and the Lego Architect Colosseum at 9,036 pieces. In 2022, Lego introduced its Eiffel Tower. The set consists of 10,000 parts and reaches a height of , which makes it the tallest set and tower but the second in number of parts after the World Map.

Робототехника тақырыптары

Компания сонымен қатар 1999 жылы "Mindstorms" деп аталатын роботтар ойыншықтарының желісін іске қосты және осы ассортиментті кеңейтуді және жаңартуды осы күнге дейін жалғастырып келеді. Өнімнің бастауы MIT Media Lab-те әзірленген бағдарламаланатын кірпішке саяды, ал атауы компьютер ғалымы және педагог Сеймур Паперттің еңбегінен алынған, ол конструктивизмнің білім беру теориясын жасады және оның зерттеулері кейде Lego Group-пен қаржыландырылды. Бұл робототехникалық жиынтықтардың негізі болып табылатын бағдарламаланатын Lego кірпіші бірнеше жаңартулар мен қайта жобалаудан өтті, соңғысы "EV3" кірпіші деп аталады және Lego Mindstorms EV3 деген атпен сатылады. Жинаққа тиіспеу, жарық, дыбыс және ультрадыбыстық толқындарды анықтайтын сенсорлар кіреді, ал басқалары, соның ішінде RFID оқырман, жеке сатылады. Ақылды кірпіш Windows және Mac компьютерлері үшін қол жетімді ресми бағдарламалық жасақтама арқылы бағдарламаланады және Bluetooth немесе USB кабельі арқылы кірпішке жүктеледі. Бұған қоса, кірпішпен жұмыс істеуге арналған бірнеше ресми емес бағдарламалар мен үйлесімді бағдарламалау тілдері жасалды, сондай-ақ осы қауымдастықты қолдау үшін көптеген кітаптар жазылды. Mindstorms желісінің мүмкіндіктері қазір Iko Creative Prosthetic System-де қолданылуда, бұл балаларға арналған протездік мүшелер жүйесі. Бұл Lego протездерінің дизайны баланың мүшесіне механикалық экскаватордан лазерлік қаруы бар ғарыш кемесіне дейін кез келген нәрсені бекітуге мүмкіндік береді. Iko – Чикагода тұратын колумбиялық дизайнер Карлос Артуро Торрестің жұмысы, бұл модульдік жүйе балаларға пластик кірпіштерді жинаудың қарапайымдығымен өз протездерін жекешелендіруге мүмкіндік береді. Даниялық ойыншық компаниясының эксперименталды зерттеу бөлімі Lego's Future Lab және дене мүшелерін оңалту жөніндегі колумбиялық Cirec қорымен бірлесіп жасалған бұл модульдік протез, мүше қалдығындағы бұлшықет әрекетін тіркеп, қозғалысты басқаруға сигнал жіберетін миоэлектрлік сенсорларды қамтиды. Протездің корпусындағы өңдеу блогы Lego Mindstorms-пен үйлесімді қозғалтқышты қамтиды, бұл компанияның роботтар желісі, ол пайдаланушыға кең ауқымды жекешелендірілген, бағдарламаланатын мүшелерді жасауға мүмкіндік береді.

The company also initiated a robotics line of toys called 'Mindstorms' in 1999, and has continued to expand and update this range ever since. The roots of the product originate from a programmable brick developed at the MIT Media Lab, and the name is taken from a paper by Seymour Papert, a computer scientist and educator who developed the educational theory of constructionism, and whose research was at times funded by the Lego Group. The programmable Lego brick which is at the heart of these robotics sets has undergone several updates and redesigns, with the latest being called the 'EV3' brick, being sold under the name of Lego Mindstorms EV3. The set includes sensors that detect touch, light, sound and ultrasonic waves, with several others being sold separately, including an RFID reader. The intelligent brick can be programmed using official software available for Windows and Mac computers, and is downloaded onto the brick via Bluetooth or a USB cable. There are also several unofficial programs and compatible programming languages that have been made to work with the brick, and many books have been written to support this community. The capabilities of the Mindstorms range have now been harnessed for use in Iko Creative Prosthetic System, a prosthetic limbs system designed for children. Designs for these Lego prosthetics allow everything from mechanical diggers to laser firing spaceships to be screwed on to the end of a child's limb. Iko is the work of the Chicago based Colombian designer Carlos Arturo Torres, and is a modular system that allows children to customise their own prosthetics with the ease of clicking together plastic bricks. Designed with Lego's Future Lab, the Danish toy company's experimental research department, and Cirec, a Colombian foundation for physical rehabilitation, the modular prosthetic incorporates myoelectric sensors that register the activity of the muscle in the stump and send a signal to control movement in the attachment. A processing unit in the body of the prosthetic contains an engine compatible with Lego Mindstorms, the company's robotics line, which lets the wearer build an extensive range of customised, programmable limbs.

Танымал мәдениетте

Легоның танымалдылығын оның көптеген мәдени туындыларда, кітаптарда, фильмдерде және өнерде кеңінен қолданылуы дәлелдейді. Оны тіпті сыныптарда оқу құралы ретінде де пайдаланады. АҚШ-та Lego Education North America компаниясы Pitsco, Inc. және Lego Group-тың білім беру бөлімінің бірлескен кәсіпорны болып табылады. 1998 жылы Лего кірпіштері Нью-Йорк штатының Рочестер қаласындағы The Strong Ұлттық ойыншықтар даңқы залына алғашқылардың бірі ретінде енгізілді. "Лего" сөзі көбінесе массалық есім ретінде ("кейбір Лего") немесе американдық ағылшын тілінде көпше түрінде ("Леголар") кірпіштерді атау үшін қолданылады. Алайда, сауда таңбаларына қатысты стандартты талаптарға сәйкес, Лего компаниясы өнім туралы сөз қозғалғанда атаудың сын есім ретінде қолданылуын қалайды ("Лего кірпіштері").

Клондар

Лего кірпіштеріне берілген соңғы маңызды патент 1978 жылы тоқталды. Содан бері бәсекелестер Лего кірпіштерімен үйлесетін ұқсас өлшемді және дизайндағы блоктар жасады. Lego 2004 және 2009 жылдары неміс соттарында ағылшын компаниясы Best Lock Construction Toys-ті сотқа берді; Германияның Федералды патенттік соты екінші жағдайда Легоның кірпіштерінің пішініне тауар таңбасы ретінде қорғау құқығын жоққа шығарды. 2005 жылы Lego компаниясы Mega Bloks өндірушісі Ritvik Holdings Inc. канадалық компаниясын тауар таңбасын бұзғаны үшін сотқа берді. Бірақ Канаданың Жоғарғы соты Ritvik Holdings Inc. компаниясының өнім сату құқығын сақтады. 2010 жылы Еуропалық сот Лего кірпішінің сегіз тіреуішті дизайны "тек техникалық функцияны орындайды және тауар таңбасы ретінде тіркелмейді" деп шешім шығарды. 2020 және 2021 жылдары Lego Германиядағы шағын ойыншық дүкендері мен танымал YouTube блогерлеріне тоқтату туралы хаттар жіберді. 2021 жылы клондар өндірушісі Qman жеткізген кірпіштердің жөнелтіліміне неміс кеденінен өтуге рұқсат берілмеді, себебі Легоның зияткерлік меншігін бұзу қаупі болды. Ойыншық дүкенінің иесі Қытайдан Германияға Лего клондарының контейнерлерін импорттап, оларды балалар үйлеріне беру үшін қайырымдылық жинады, нәтижесінде бірнеше апта ішінде көп сома жиналды. LEGO, LEGO логотипі, Minifigure, DUPLO, DUPLO логотипі, NINJAGO, NINJAGO логотипі, FRIENDS логотипі, HIDDEN SIDE логотипі, MINIFIGURES логотипі, MINDSTORMS және MINDSTORMS логотипі – LEGO тобының тауар таңбалары болып табылады.

Ресми веб-сайт

Алғаш рет 1996 жылы іске қосылған Lego веб-сайты жылдар бойы дамып, онлайн-дүкен мен өнім каталогынан асып түсетін көптеген қосымша қызметтер ұсынады. 2001 жылы құрылған, модерацияланған хабарламалар тақталары да бар. Сайтта 2002 жылға дейінгі барлық Lego жиынтықтарының нұсқаулықтарын табуға болады. Lego веб-сайтында 13 жасқа дейінгі балаларға арналған Lego Life деп аталатын әлеуметтік желі қосымшасы бар. Қолданба тегін жүктеліп алынады және тек Lego-мен байланысты мазмұн ұсынады. Ол балалардың Lego құрастыруларын, фотосуреттерін және бейнелерін бірдей ойлы қауымдастықта бөлісуге, сонымен қатар өнімдерді жарнамалау, суреттер, бейнелер, акциялар мен бәйгелер арқылы Lego мазмұнын ұсынуға арналған әлеуметтік желі ретінде жасалған. Қолданба балалардың қауіпсіз цифрлық ортасын қамтамасыз ету үшін, жеке ақпаратты қорғау және барлық пайдаланушылар жүктеген мазмұн мен байланысты қатаң модерациялау сияқты балалар қауіпсіздігінің әртүрлі мүмкіндіктерін қамтиды. My Lego Network – бұл әлеуметтік желілік сайт, онда белгілі бір тапсырмаларды орындау арқылы қол жеткізілетін заттар, жобалар, дәрежелер, белгілер, сауда және шедеврлер деп аталатын жүлделер болды, бұл пайдаланушыларға келесі дәрежеге өтуге мүмкіндік берді. Веб-сайтта пайдаланушылар бір-біріне алдын ала жазылған хабарламалар жіберуге мүмкіндік беретін кіріс жәшігі болды. Lego Network құрамына "Желішілер" деп аталатын автоматтандырылған ойын емес кейіпкерлер кірді, олар қалыпты пайдаланушылар жасай алмайтын нәрселерді жасай алды, мысалы, жеке хабарламалар жіберу және шедеврлер мен жобаларды сату. Сайтта пайдаланушының бетінде орналасқан модульдер де болды, олар пайдаланушыға заттарды сыйлап немесе суреттерді көрсетті. My Lego Network 2015 жылы жабылды. My Lego Network-тен бұрын Lego Club Pages болды, олардың мақсаты шамамен бірдей болды, бірақ дизайнында күрделі өзара әрекеттесу болмады.

Темалық саябақтар

Merlin Entertainments компаниясы сегіз Legoland ойын-сауық паркін басқарады, алғашқысы – Билунд (Дания), екіншісі – Уиндзор (Англия), үшіншісі – Гюнцбург (Германия), төртіншісі – Карлсбад (Калифорния), бесіншісі – Винтер-Хейвен (Флорида), алтыншысы – Искандар-Путери (Малайзия), жетіншісі – Дубай (Біріккен Араб Эмираттары), сегізіншісі – Нагоя (Жапония). Тоғызыншысы 2020 жылы Нью-Йорк штатының Гошен қаласында ашылуы жоспарланған. 2005 жылдың 13 шілдесінде Legoland парктерінің 70% үлесі Нью-Йорктің Blackstone Group компаниясына 460 миллион долларға сатылды, ал қалған 30% үлесі әлі де Lego Group компаниясының меншігінде. Сонымен қатар, сегіз Legoland Discovery орталығы бар, олардың екеуі Германияда, төртеуі АҚШ-та, біреуі Жапонияда және біреуі Ұлыбританияда орналасқан. 2013 жылы екі Legoland Discovery орталығы ашылды: біреуі Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласындағы Westchester Ridge Hill сауда орталығында, ал екіншісі Канаданың Онтарио штатындағы Vaughan Mills сауда орталығында. Тағы біреуі 2021 жылы Нью-Джерси штатының Шығыс Рутерфорд қаласындағы American Dream Meadowlands сауда орталығында ашылды.

Бөлшек сауда дүкендері

Әлемдегі алғашқы Lego дүкені 1984 жылы Австралияның Сидней қаласында ашылды. Біркенхед Пойнт сауда орталығында орналасқан бұл дүкен ғана емес, сонымен қатар Холден FJ, Сидней портының көпірі және Сидней опера театры сияқты көптеген танымал австралиялық заттардың, сондай-ақ Амстердам ғимараттарының, динозаврлардың және ағылшын ауылының көрмелерін ұсынды. "Біркенхед Пойнт LEGO орталығы" деп аталған дүкен 1990 жылдардың басында жабылды. 2024 жылдың наурыз айына қарай Lego бүкіл әлемде 1031 сауда нүктесін, "Lego Stores" деп аталатын дүкендерді пайдалануда. Әлемдегі ең үлкен Lego дүкені Лондонның Лестер алаңында орналасқан. АҚШ-тағы дүкендерге Диснейленд және Уолт Дисней әлемі курорттарындағы, сондай-ақ Миннесота штатының Блумингтон қаласындағы "Mall of America" сауда орталығындағы "Downtown Disney" сауда кешендері кіреді. Әрбір жаңа дүкеннің ашылуы демалыс күндері тойланады, онда Бас модельдеуші (Master Model Builder) еріктілердің көмегімен өмірден асқан Lego мүсінін жасайды, ол кейін жаңа дүкенде бірнеше апта бойы қойылған.

Бизнес-консультация

2000 жылдан бері Lego Group компаниясы "Lego Serious Play" бағдарламасын ілгерілетуде. Бұл – ұжым мүшелерінің ұйымдық өзіндігі мен тәжірибесін Lego кірпіштерімен метафоралық түрде бейнелеуге мүмкіндік беретін, шығармашылық ойлауды дамытатын бизнес-консалтинг түрі. Қатысушылар үш өлшемді Lego құрылыстарын қолданып, қияли сценарийлерді іске асырып, ойын арқылы маңызды мәселелерді шешеді және мүмкіндіктерді зерттейді.

Бейне ойындар

Lego 1997 жылы Lego Media International Limited компаниясын құрып, бейне ойын нарығына қадам басты, ал Lego Island ойыны сол жылы Mindscape компаниясымен шығарылды. Содан кейін Lego Creator және Lego Racers сияқты ойындар жарық көрді. Lego баспа өндірісін жапқаннан кейін, Traveller's Tales компаниясымен серіктестікке өтіп, Lego Star Wars, Lego Indiana Jones, Lego Batman және тағы да көптеген ойындар жасады, олардың ішінде Нью-Йорк қаласы ашық әлем ретінде бейнеленген, Avengers, Fantastic Four, X-Men және басқа да Marvel кейіпкерлері бар Lego Marvel Super Heroes ойыны ерекше табысқа ие болды. 2014 жылы Lego Movie-нің үлкен сұранысына байланысты, оның негізінде ойын жасалды.

Үстел ойындары

Lego Games 2009 жылы жарық көрген, Сефас Говард пен Райнер Книзия жасаған Lego тақырыбындағы үстел ойындары сериясы. Ойында ойыншылар көбінесе ойын тақтасын Lego кірпіштерінен құрастырып, содан кейін Lego стиліндегі фигуралармен ойнайды. Мысалдарға "Минотавр" кіреді, онда ойыншылар кірпіштен салынған лабиринт ішіндегі кейіпкерлерді жылжыту үшін текшелерді лақтырады, "Creationary", онда ойыншылар картада көрсетілген нәрсені құрастыруы керек, немесе "Рамзес пирамидасы", онда ойыншылар асыл тастарды жинап, өзгертіліп құрастырылатын пирамидаға көтеріледі. Көптеген үстел ойындары сияқты, бұл ойындарда да текшелер қолданылады. Lego Games-те текшелердің өзі Lego-дан жасалған, олардың беттерінде Lego түйіршіктерінде белгілер бар, ал сырты резеңкемен оралған. Ойындардың қиындығы әртүрлі: кейбіреулері "дәстүрлі" үстел ойындарына ұқсас, ал кейбіреулері мүлдем ерекше.

Кино және теледидар

Алғашқы ресми Lego фильмі 2003 жылы DVD форматында шыққан Bionicle: Mask of Light болды, оны Creative Capers Entertainment жасады және Miramax Home Entertainment таратты. Келесі жылдары бірнеше тікелей DVD-ге шыққан компьютерлік анимациялық Bionicle жалғаулары мен Hero Factory фильмдері жарық көрді. Lego: The Adventures of Clutch Powers 2010 жылдың ақпан айында DVD-де шықты, бұл компьютерлік анимациялық фильмді Tinseltown Toons жасаған. 2011 жылдың қаңтар айында Lego Ninjago бренді үшін Lego Ninjago: Masters of Spinjitzu атты компьютерлік анимациялық сериал басталды. 2013 жылы "Чима аңыздары" бренді үшін "Чима аңыздары" атты тағы бір телесериал көрсетіле бастады. 2015 жылдың желтоқсан айында Lego Nexo Knights бренді үшін "Nexo Knights" атты телесериал дебют жасады. 2015 жылы Lego Elves атты анимациялық сериал шықты, ал 2017 жылы Lego Elves бренді үшін Lego Elves: Secrets of Elvendale атты тағы бір анимациялық сериал жарық көрді. 2016 жылы Lego Bionicle: The Journey To One Bionicle франшизасы үшін, ал Lego Friends: The Power of Friendship Lego Friends бренді үшін шығарылды. 2019 жылдың маусым айында Lego City бренді үшін "Lego City Adventures" атты анимациялық сериал жарық көрді. 2021 жылы Lego Monkie Kid атты анимациялық сериал шықты, ол сол аттас Lego брендін қолдау үшін жасалған. Lego ойыншықтарына негізделген көркем фильм, The Lego Movie, 2014 жылдың ақпан айында Warner Bros. компаниясымен шығарылды. Басты рөлде Крис Пратт ойнады, ал Елизавета Бэнкс, Уилл Арнетт, Морган Фримен, Лиам Нисон, Элисон Бри, Уилл Феррелл және Ник Оферман сияқты актерлер дауыстаған маңызды рөлдерді сомдады. Фильмде пайдаланылатын көліктердің дизайнын ұсыну үшін конкурс өткізілді. "Лего киносы" шыққаннан кейін, тәуелсіз канадтық ойыншық сатушылары Lego өнімдерінің жетіспеушілігі туралы хабарлады және ескертусіз Lego алдын ала тапсырыстарын тоқтатуды бәсекелес өнімдерді қоймаға алуға себеп деп атады. "Лего киносының" спин-оффы, Крис МакКей режиссерлік еткен "Лего Бэтмен фильм" АҚШ-та 2017 жылдың ақпан айында көрсетілді. "Лего Бэтмен" фильмінің жалғасы жоспарланған, бірақ кейіннен жоба тоқтатылды. 2013 жылдың маусым айында Warner Bros. компаниясы Lego Ninjago-ның көркем фильмін жасап жатыр деген хабар тарады. Дэн Хагеман мен Кевин Хагеман аға-інілер адаптацияны жазуға тартылды, ал Дэн Лин мен Рой Ли, сондай-ақ Фил Лорд пен Крис Миллер продюсерлер ретінде жарияланды. Фильм, "The Lego Ninjago Movie", 2017 жылдың қыркүйек айында жарық көрді. 2019 жылдың ақпан айында "Лего кино 2: Екінші бөлім" шықты, ол түпнұсқа фильмнің тікелей жалғасы болды және басты рөлде Крис Пратт ойнады.

The first official Lego film was the straight to DVD release of Bionicle: Mask of Light in 2003 developed by Creative Capers Entertainment and distributed by Miramax Home Entertainment. Several other straight to DVD computer animated Bionicle sequels and Hero Factory movies were produced in the following years. Lego: The Adventures of Clutch Powers was released on DVD in February 2010, a computer animated film made by Tinseltown Toons. A computer generated animated series titled Lego Ninjago: Masters of Spinjitzu began in January 2011 for the Lego Ninjago brand. Another television series titled Legends of Chima began in 2013 for the Legends of Chima brand. In December 2015, a television series titled Nexo Knights made its debut for the Lego Nexo Knights brand. An animated series titled Lego Elves was released in 2015 and another titled Lego Elves: Secrets of Elvendale was released in 2017 for the Lego Elves brand. In 2016, Lego Bionicle: The Journey To One was released for the Bionicle franchise and Lego Friends: The Power of Friendship for the Lego Friends brand. In June 2019, an animated series titled Lego City Adventures was released for the Lego City brand. In 2021, an animated series titled Lego Monkie Kid was released to support the Lego brand of the same name. The Lego Movie, a feature film based on Lego toys, was released by Warner Bros. in February 2014. It featured Chris Pratt in the lead role, with substantial supporting characters voiced by Elizabeth Banks, Will Arnett, Morgan Freeman, Liam Neeson, Alison Brie, Will Ferrell and Nick Offerman. A contest was held for contestants to submit designs for vehicles to be used in the film. After the release of The Lego Movie, independent Canadian toy retailers reported issues with shortages of Lego products and cited cancellations of Lego pre orders without warning as a motive to stock compatible, rival products. A spin off of The Lego Movie, entitled The Lego Batman Movie, directed by Chris McKay was released in the US in February 2017. A sequel to The Lego Batman Movie was planned and later cancelled. In June 2013, it was reported that Warner Bros. was developing a feature film adaptation of Lego Ninjago. Brothers Dan Hageman and Kevin Hageman were attached to write the adaptation, while Dan Lin and Roy Lee, along with Phil Lord and Chris Miller, were announced as producers. The film, The Lego Ninjago Movie, was released in September 2017. In February 2019, The Lego Movie 2: The Second Part was released, which was a direct sequel to the original film and starred Chris Pratt in the lead role.

Кітаптар мен журналдар

Lego британдық көпұлтты баспагер Dorling Kindersley (DK) компаниясымен тұрақты келісімге ие, олар құрылыс ойыншығының әртүрлі жақтарын қарастыратын суреттелген, қатты мұқабалы кітаптар сериясын жарыққа шығарды. Алғашқысы 1999 жылы жарық көрген "The Ultimate Lego Book" кітабы болды. 2009 жылы сол баспа "The LEGO Book" кітабын, сонымен қатар "Standing Small: A celebration of 30 years of the LEGO minifigure" кішкентай кітабын бірге шығарды, ол LEGO минифигурасының 30 жылдығына арналған. 2012 жылы кітаптың жаңартылған басылымы жарық көрді. Сондай-ақ 2009 жылы DK Lego Star Wars туралы кітаптар мен Lego негізіндегі стикерлер жинағын шығарды. АҚШ-та Scholastic баспасымен жарияланбаса да, Bionicle оқиғаларын қамтитын кітаптарды Грег Фарштей жазды. Олар Еуропада AMEET арқылы әлі де жарияланып келеді. Сондай-ақ Фарштей жазған Bionicle комикстері графикалық романға жиналып, Papercutz баспасынан шықты. Бұл серия тоғыз жылдан кейін 2009 жылы аяқталды. Lego Club және Brickmaster журналы да бар, соңғысы 2011 жылы жабылды. Lego Life Magazine 2017 жылы жарық көрді және Lego Club Magazine журналының орнын толтырды.

Киім-кешек

1993 жылы құрылған даниялық Kabooki компаниясы Lego Group лицензиясы бойынша "Lego Wear" брендімен балалар киімдерін шығарады. 2020 жылы Lego компаниясы Adidas және Levi's компанияларымен серіктестік туралы хабарлады. 2021 жылы Lego компаниясы Lego Ninjago тақырыбынан шабыттанған киімдерді шығару үшін Justhype және Adidas компанияларымен серіктестік туралы жариялады. 2021 жылдың мамыр айында Lego компаниясы Lego Vidiyo тақырыбынан шабыттанған өнімдерді шығару үшін Adidas компаниясымен серіктестік туралы мәлімдеді.