Томас Престон: Ыстық, магнит және спектроскопияны зерттеген ирланд ғалымы
Thomas Preston (scientist)
Ирландиялық ғалым Томас Престонның жылу, магнетизм және спектроскопиядағы зерттеулері. Оның атымен байланысты спектральдық сызықтар ережесі және аномалды Зееман эффектісі ашылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Томас Престон (1860 жылы Килмор қаласында, Армаг графтығында дүниеге келіп, 1900 жылы қайтыс болды) – ирланд ғалымы, оның зерттеулері жылу, магнетизм және спектроскопия салаларымен байланысты. Ол спектрлік сызықтарды талдаудың эмпирикалық ережелерін жасады, олар оның есімімен мәңгілікке байланысты. 1897 жылы ол Аномальды Земан эффектін ашты – бұл құбылыс элементтердің спектрлік сызықтары магнит өрісінің болуы немесе болмауы кезінде зерттелгенде байқалады. Престон 1897 жылғы 22 желтоқсанда оқылған және келесі сәуірде жарияланған «The Scientific Transactions of The Royal Dublin Society» журналындағы маңызды мақаласында Земанның хабарлаған нәтижелерінен гөрі күрделі нәтижелер туралы мәлімдеді. Осыны одан әрі зерттей келе, ол 1899 жылғы 18 қаңтарда оқылған және келесі маусымда жарияланған RDS Scientific Transactions журналындағы екінші мақаласында «өте таң қалдыратын» және «барлық теориялық түсіндірмелерге мүлдем қайшы» нәтижелер тапқанын хабарлады. Толық түсіндірмеге салыстырмалылық теориясы мен кванттық механиканың пайда болуын күтуге тура келді, бұл Ньютонның абсолютті уақыт және кеңістік туралы тұжырымдамаларының қатаң шеңберін дүркілдетті. Престонның нәтижелері осы дамудың маңызды қадамы болды. Престон Джордж Джонстон Стоуни мен Джордж Фрэнсис Фицджеральд басқарған Максвеллдік зерттеу бағдарламасының алдыңғы қатарында болды. Ол осы зерттеу бағдарламасының математикалық қорытындысына байланысты ашық пікір таласына қатысып, Стоуниге қарсы шықты, бұл электромагниттік және спектроскопиялық ғылымдарға қатысты болды. Электронға атау берген Стоуни осы мәселеде Престонға қарсы болды. Корольдік Дублин қоғамының президенті Джон Уильям Струтт, 3-ші барон Рейли Престонды қорғау үшін осы пікір таласына араласты. Ол Армаг қаласындағы Корольдік мектепте, Ирландия Корольдік университетінде және Дублиндегі Тринити колледжінде білім алды. 1891-1900 жылдары Дублин университетінің колледжінде табиғаттану профессоры болды. Ол Ирландия Корольдік университетінің және Лондон Корольдік қоғамының мүшесі болды және көрнекті спектроскопшы ретінде танылды. 1899 жылы ол Дублин Корольдік қоғамының екінші Бойль медалін жеңіп алды. Ол 1900 жылғы 7 наурызда Дублиндегі Ратгар қаласындағы Оруэлл паркіндегі Бардоуи үйінде перфорацияланған жарадан қайтыс болды, дәл сол кезде ғылыми жетістіктерінің шыңына жетіп келе жатқан шағында. Олардың балаларының арасында физик, профессор Джордж Доусон Престон FRSE (1896-1972) болды.
Thomas Preston (1860 in Kilmore, County Armagh – 1900) was an Irish scientist whose research was concerned with heat, magnetism, and spectroscopy. He established empirical rules for the analysis of spectral lines, which remain associated with his name. In 1897 he discovered the Anomalous Zeeman Effect, a phenomenon noted when the spectral lines of elements were studied in the presence or absence of a magnetic field. Preston reported, in an important paper published in The Scientific Transactions of The Royal Dublin Society, read on 22 December 1897, and published the following April, that he reported results more complicated than Zeeman had reported. Following this up further, he reported in a second paper in the RDS Scientific Transactions, read on 18 January 1899, and published the following June, that he had found results that were ’very startling’ and appeared ‘quite contrary to all theoretical explanations’. The full explanation had to wait for the theory of relativity and the introduction of quantum mechanics, which were to shake the rigid framework of Newtonian conceptions of absolute time and space. Preston’s results were an important step in this development. Preston was at the forefront of the Maxwellian research programme led by George Johnstone Stoney and George Francis FitzGerald. Preston famously tackled Stoney in what became a public dispute over a mathematical conclusion in this research programme which concerned electromagnetic and spectroscopic sciences. Stoney who is accredited with naming the electron was in opposition to Preston on this particular matter. John William Strutt, 3rd Baron Rayleigh president of the Royal Dublin Society intervened in this argument in Prestons defence. He was educated at The Royal School, Armagh, the Royal University of Ireland and Trinity College, Dublin. From 1891 to 1900 he was Professor of Natural Philosophy at University College Dublin. He was a Fellow of the Royal University of Ireland and of the Royal Society, London and was a distinguished spectroscopist. In 1899 he won the second Boyle Medal presented by the Royal Dublin Society. He died at his home, Bardowie, Orwell Park, Rathgar, Dublin, on 7 March 1900 of a perforated ulcer just as he was reaching the height of his academic powers. Their children included the physicist Prof George Dawson Preston FRSE (1896 1972).