Кіріспе
Стивен Мейердің «Твилайт» сағасындағы алғашқы роман. Стивен Мейердің «Твилайт» (стильде «twilight») – 2005 жылы жарық көрген жасөспірімдерге арналған вампирлер туралы роман. Бұл «Твилайт» сериясының бірінші кітабы. Онда он жеті жасар Изабелла «Белла» Сван Финикстен (Аризона) Вашингтон штатының Форкс қаласына көшіп келеді. Ол 17 жастағы денесінде мұздай тоңған 103 жастағы вампир Эдвард Калленге ғашық болғаннан кейін қауіпті жағдайға түседі. Сериядағы басқа романдар: «Жаңа Ай», «Күн тұтылуы» және «Таң шарықталуы». «Твилайт» романға әртүрлі пікірлер айтылды. Кейбіреулер романның стилін және жасөспірімдердің сезімдерін – жалғыздық пен қарсылықты бейнелеуін жоғары бағалады. Ал енді біреулері Мейердің прозасын сынға алып, оқиғаның кейіпкерлерді дамытуда кемшіліктері бар екенін айтты. Роман жарық көргеніне бір ай ішінде «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізімінде бесінші орынға көтерілді, ал кейін бірінші орынды иеленді. «Твилайт» романы 2005 жылғы «Publishers Weekly» журналының ең жақсы балалар кітабы деп танылды. 2008 жылы экранға шыққан фильм коммерциялық сәттілікке жетіп, бүкіл әлем бойынша 392 миллион доллардан астам табыс әкелді. 2009 жылдың шілдесіне қарай Солтүстік Америкада DVD сатудан 157 миллион доллар табыс тапты. Бұл кітап 2008 жылдың ең көп сатылған кітабы болды, ал 2009 жылы екінші орынды иеленді, «Жаңа Ай» романынан кейін. 2008 жылға қарай «Твилайт» 37 тілге аударылды. 2015 жылдың қазан айында Стивен Мейер «Твилайт» сагасының 10 жылдығына арнап, романның жыныстық айырмасы бар жаңа нұсқасын – «Өмір мен өлім: Твилайт қайта қарастырылды» деп жариялады, онда Бо мен Эдит кейіпкерлері бар. 2020 жылы Мейер Эдвард Калленнің көзқарасынан «Твилайт» оқиғасын қайта баяндайтын «Түн ортасында» романын жарыққа шығарды.
Twilight (stylized as twilight) is a 2005 young adult vampire romance novel by author Stephenie Meyer. It is the first book in the Twilight series, and introduces seventeen year old Isabella "Bella" Swan, who moves from Phoenix, Arizona, to Forks, Washington. She is endangered after falling in love with Edward Cullen, a 103 year old vampire frozen in his 17 year old body. Additional novels in the series are New Moon, Eclipse, and Breaking Dawn. Twilight received lukewarm reviews. Some praised the novel's tone and its portrayal of common teenage emotions such as alienation and rebellion. Others criticized Meyer's prose and argued the story was lacking in character development. It reached number five on the New York Times bestseller list within a month of its release and eventually reached first place. The novel was named one of Publishers Weekly's Best Children's Books of 2005. The film adaptation, released in 2008, was a commercial success, grossing more than $392 million worldwide and making an additional $157 million in North American DVD sales as of July 2009. The book was the biggest selling of 2008; in 2009, it was the second biggest selling, losing only to its sequel New Moon. As of 2008, Twilight had been translated into 37 different languages. In October 2015, Stephenie Meyer announced a new gender swapped version of the novel, entitled Life and Death: Twilight Reimagined, with characters Beau and Edythe, in honor of the 10th anniversary of The Twilight Saga. In 2020, Meyer released Midnight Sun, a retelling of the story of Twilight from the perspective of Edward Cullen.
Сюжет
Белла Сван - он жеті жасар интровертті қыз, ол Финикстен, Аризонадан, Форкс, Вашингтонға, Олимпиадалық түбекте, әкесі Чарли Сванмен, қаланың полиция бастығымен бірге тұруға көшіп келді. Оның анасы Рене Двайер өзінің жаңа күйеуі, бейсболшы Фил Двайермен бірге сапар шегеді. Белла Форкс орта мектебінде оқиды, онда ол достарымен оңай араласады. Белла - тәжірибесіз және ұялшақ қыз, оның назарын аударуға тырысатын бірнеше жігіттерден қорқады. Мектептің алғашқы күні Белла биология сабағында Эдвардтың қасында отырады, бірақ ол оған қатты қарсы болып, оның таңғалуына себепші болады. Ол бірнеше күнге жоғалып кетеді, бірақ қайтып келгенде Беллаға күтпеген жерден достық қарым-қатынас жасайды. Олардың жаңадан танысқан қарым-қатынасы Белланы мектеп паркингінде ван шауып жіберіп қалады. Эдвард Белланы құтқарып, шағын машинаны жалаңаш қолымен тоқтатады. Белла Эдвардтан оның өмірін қалай құтқарғаны туралы сұрайды, бірақ ол оған ештеңе айтудан бас тартады. Бірде лагерьде Бэлла Джейкоб Блэкті кездестіреді. Ол өз тайпасымен бірге от жағылғанда айтылған әңгімелерден Эдвард пен оның отбасы жануарлардың қанын ғана жейтін "салқын" (вампирлер) екенін біледі. Қайталанатын қасіреттерге ұшырап, Белла вампирлерді зерттейді. Ол мифологиядағы вампирлердің қасиеттерін Каллендермен салыстырады және Эдвардтың вампир екеніне сенімді болады. Белланы Эдвард Порт-Анджелесте бір топ жігіт шабуылға түсіп қалмақ болғанда құтқарады. Ашулы Эдвард Белланы алып кетіп, оны кешкі асқа алып кетеді, содан кейін үйге қайтады. Жолда ол оған оның вампир екенін білетінін айтады. Эдвард оның сенімін растайды және Белланың қаны оған басқаларға қарағанда көбірек қажет екенін және оны мектептің алғашқы күні өлтіргісі келгенін мойындайды. Ол Беллаға зиян келтірмеу үшін одан қашып жүрді, бірақ уақыт өте келе Эдвард пен Белла бір-біріне ғашық болды. Олардың қарым-қатынасы, егер көшпелі вампирлер ковені Форксқа келсе, бұзылған. Джеймс, ізденуші вампир, Калленнің адаммен қарым-қатынасына қызығады, Белланы спорт үшін аңға алғысы келеді. Белла мен Эдвард бір-бірінен бөлек қалуға мәжбүр болады, өйткені Белла Эдвардтың ағасы мен апасы Элис пен Джаспермен бірге Финикс қаласындағы қонақ үйге жасырынып қалады. Джеймс Беллаға телефон шалып, оның анасын тұтқынға алғандығын айтады. Белла шыққылап шығып, анасын құтқаруға асығады. Ол келгенде, ол тұтқынға алудың айла-шарғы екенін біледі. Джеймс оған шабуыл жасайды, бірақ оны өлтірер алдында, оны Джеймсті өлтірген Эдвард және басқа Каллендер құтқарады. Алайда Джеймс Белланы тістеген. Эдвард Белланың жарасынан уды сорып, вампир болуына жол бермейді, ал ол ауруханада емделеді, ол терезеден құлап түскенін ақтап алады. Олар Форкске оралғаннан кейін Эдвард оны мектептің балабақшасына алып барады, өйткені Эдвард Белланың оның арқасында кез-келген қалыпты адам тәжірибесін жіберіп алуын қаламайды. Белла оған ұқсағысы келетінін айтады, вампир, бірақ Эдвард бұған қарсы екенін қайталайды. Белланың вампир болу құмарлығы серияның барысында артады. Эдвард оны айналдырудан бас тартады, өйткені ол вампир болуды жәндік болу деп санайды және Белланың да осындай тағдырға ұшырауын қаламайды.
Негізгі кейіпкерлер
Изабелла "Белла" Сван – 17 жасар қыз, Финикстен, Аризонадан, Форксқа, Вашингтонға, әкесімен бірге тұруға көшіп келеді. Оның анасы екінші күйеуімен Флоридаға көшіп кетеді. Белланың өз жасындағы қыздардың көпшілігіне қарағанда, мейірімді және ұяң мінезі бар. Ол ақылды және байқампаз, Каллендердің ерекше мінез-құлқы, физикалық ерекшеліктері мен ерекше қабілеттерін байқап, теориялар құрастырады. Белла өзінен гөрі достарының қауіпсіздігін бірінші орынға қойып, өзімшілдік танытады. Ол "Ромео мен Джульетта" және "Боранды биіктер" сияқты классикалық әдебиеттерді оқуды ұнатады. Сонымен қатар, Эдвард Белланы қатты қорғайды, себебі ол оны "бақытсыздыққа бейім" деп санайды. Элис Каллен – Каллен әулетінің мүшесі, адам болған кезінен аз есте сақтайды. Эдвард Каллен сияқты, Элис те табиғи емес күшке ие; ол болашақты көру қабілетіне ие. Оның көріп білуі айналасындағы адамдардың шешімдеріне байланысты өзгереді. Алайда, Беллаға қатысты оның түсінігі шектеулі болуы мүмкін. Элис Белланың өзіне қарындас сияқты сезілетінін айтады. Алғашқы нұсқалар "Twilight" емес, "Forks" деп аталды; баспагер атауын өзгертуді сұрады. Бастапқыда Мейер екі басты кейіпкердің есімдерін атамады. Ол Эдвардты таңдады, оған Шарлотта Бронтенің "Джейн Эйр" романынан Эдвард Рочестер және Джейн Остиннің "Разум мен сезім" романынан Эдвард Феррарс әсер етті. Ол басты кейіпкерге Изабелла деп ат қойды, өйткені ол оны қызына қоюға таңдаған болар еді. Розали мен Джаспердің бастапқы есімдері Кэрол мен Рональд еді. Мейер аяғына дейін хронологиялық тәртіппен жазды, түбіртекке алаңдамады. Ол тарауларды нөмірлеудің орнына әріптермен белгіледі, 13-тарау – Е. Бірінші нұсқаның соңғы тарауы ұзарып, ұзарып кетті, сондықтан ол эпилогтан кейін эпилог жазды. Бірақ ол көптеген оқиғаларды және тараулардағы оқиғалардың себептерін зерттегісі келетінін түсінді, сондықтан 5-6 тараулық түбіртек жазуды жоспарлады. Оның орнына, аяқтаған кезде бұл 24 тарауға айналды. Үш айдың ішінде ол романды аяқтады. Ол тек өзінің ләззаты үшін жазғанын, оны баспаға беруді ойламағанын айтады. Ол 2003 жылдың 29 тамызында қолжазбаны аяқтады. Оның қарындасы кітапты ұнатып, Мейерді оны әдеби агенттіктерге жіберуге ынталандырды. Ол жазған 15 хаттың бесеуіне жауап келмеді, тоғызы қабылданбады, ал соңғысы Writers House агенттігінің Джоди Римерінен оң жауап болды. Мейер жасөспірім вампирлер туралы 130 мың сөзден тұратын қолжазбаға қызығушылық танытып, әдеби агенттерге хаттар жіберді. Сәттілікке қарай. Writers House агенттігінің тәжірибесіз көмекшісі оның сұрағына жауап берді, жасөспірімдерге арналған кітаптардың көлемі шамамен 40,000-ден 60,000-ға дейін болуы керектігін білмеді.
Қақпағы
Стивен Майер мұқабадағы алманың Жаратылыс кітабындағы тыйым салынған жемісті және Белла мен Эдвардтың тыйым салынған махаббатын көрсететінін айтты. Ол кітабының басында Жаратылыс кітабының 2:17 аятынан үзінді келтіреді. Бұл сонымен қатар Белланың жақсылық пен жамандық туралы білімін және оның таңдауларын да білдіреді. Мейер: «Сіз айналаңыздағы қорқынышты мүмкіндіктерді біліп, оған батыл қадам басасыз ба, әлде өзіңіз білетін, ыңғайлы әлемде қауіпсіздікті таңдайсыз ба?» дейді. Кітаптың тағы бір мұқабасында фильмдегі басты рөлдерді ойнаған Кристен Стюарт пен Роберт Паттинсонның суреттері бейнеленген.
Фильм нұсқасы
"Сумерки" Summit Entertainment компаниясымен фильмге бейімделді. Фильмді Кэтрин Хардвик түсірді, ал басты рөлдерді Кристин Стюарт пен Роберт Паттинсон ойнады – Белла мен Эдвард кейіптерінде. Сценарийді Мелисса Розенберг жазды. Фильм АҚШ кинотеатрларында 2008 жылдың 21 қарашасында, ал DVD нұсқасы 2009 жылдың 21 наурызында шықты. DVD Австралияда 2009 жылдың 22 сәуірінде жарық көрді.
Графикалық роман нұсқасы
2009 жылдың 15 шілдесінде Entertainment Weekly Twilight романының графикалық нұсқасы дайындалып жатқаны туралы ақпаратты растады. Кітапты корей суретшісі Янг Ким салған, ал Yen Press баспасы жарыққа шығарды. Стивенни Мейер әрбір кадрды жеке қарап тексерді. EW мәліметінше, "Бұл Кристен Стюарт пен Роб Паттинсонның суретші салған бейнесіне ұқсамайды. Шындығында, кейіпкерлер Мейердің әдеби қиялы мен актерлердің нақты сырт келбетінің қосындысынан тұрғандай." EW журналы 2009 жылдың 17 шілдесінде Эдвард, Белла және Джейкобтың аяқталған суреттерін жариялады. Графикалық романның бірінші бөлігі 2010 жылдың 16 наурызында шықты.