Кіріспе

Charlie Brooker's Screenwipe – Чарли Брукер жасаған және жүргізген британдық телешоуларға шолу жасайтын комедиялық бағдарлама. Бағдарламада қазіргі уақыттағы бағдарламалар туралы пікірлер, сондай-ақ теледидардың қалай жасалатыны туралы әңгімелер мен түсініктемелер бар.

Формат

Screenwipe-ті комедиялық актер Чарли Брукер ұсынады, ол басқа британдық телебағдарламаларды өткір сынмен және әзіл-қалжыңмен талдайды. Брукер нақты бағдарламалар мен жанрларды зерделейді, бағдарламалардың қалай жасалатыны туралы жиі әзілдер айтады. Брукер көбінесе спутниктік, Freeview және кабельдік телеарналарға, әсіресе құмар ойындарына, саудаға, жұлдыз жорамалдарына және эротикалық мазмұнға арналған арналарға ерекше назар аударады. Ол теледидардың қоғамға тигізетін ықпалын және бағдарламалар көрерменде тудыратын сезімдерді зерттейді. Әрбір бағдарламаның бір бөлігі әдетте жағымды пікірлерге арналған, онда стиль мен мазмұнның неге соншалықты қызықты екендігі талданады. Бағдарламаның көп бөлігі Брукердің тұрғын бөлмесінде түсіріледі, онда ол теледидардың (және ноутбуктің) алдында отырып, қолында пультпен камераға сөйлейді, кейде сол кезде көрсетіліп жатқан нәрсеге наразылық білдіреді немесе сарказммен әзілдейді, бұл телешоулардың кадрларымен араласады. Ол кейде әзіл үшін реквизиттерді де пайдаланады, мысалы Колин Фрайдың өнерін паш ету үшін «сеанс трубасын» және күлімдеген беті бар пеш қолғабын, оған өзінің қанағаттанбаған эмоцияларын құяды деп мәлімдейді. Брукер тұрғын бөлмеде болмағанда, әртүрлі телебағдарламалар, жанрлар немесе өндірістің ерекшеліктері туралы бөлімдер ұсынады. Актерлердің орнына, бұл бөлімдерде көбінесе Screenwipe өндіріс тобының мүшелері пайда болады, мысалы, режиссер Ал Кэмпбелл – «Барри Шитпис» атты жартылай ақылды сатирик, ал зерттеуші Майк Брэдли – түрлі рөлдерде. Сериалдың бірнеше туынды бағдарламалары пайда болды, олар ұқсас форматты қолданады, бірақ басқа медиа түрлерін зерттейді: Чарли Брукермен Newswipe, Чарли Брукердің Gameswipe және Чарли Брукердің апталық шолуы.

Стиль

Шоудың юморы көбінесе сарказм мен өткір сынға негізделген, Гарри Хиллдің "Теледидардағы ерігу" немесе "The Soup" сияқты стильде. "Screenwipe" интеллектуалды тұрғыдан қатал деп сипаттауға болады, Брукер жиі белгілі бір бағдарламалардың "нақты өмірге деген көзқарасы" мен осы көзқарас нақты өмірге қатысты болғандағы логикалық салдары арасындағы сюрреалистік моральдық салыстырулар жасайды. Ол көбінесе ITV музыкалық драмасы "Британияның жоғары мектебін" талдау үшін негіз болып табылады, онда ол кейіпкерлерді "көзге шалынғысы келетін мақтанжандар" деп сипаттайды, ал олар тұратын мектеп "әрбір ақылды адамның әлемінде, өздерінің қанағаттанған тұтқындары шығып, қалған халыққа жұқпас үшін үкімет тарапынан терезелері кірпішпен қапталар еді". Брукер "Big Brother" және "The X Factor" сияқты реалити-шоуларды сынаумен белгілі, және көбінесе осы шоуларды көретін адамдар туралы өткір пікірлер білдіреді. 2008 жылғы Рождестволық арнайы бағдарламадағы бір мысал – "X Factor" жеңімпазы Александра Берктің Леонард Коэннің "Hallelujah" әнін орындауы туралы пікір, Брукер бұл әннің "қалың адамдардың жерлеу рәсімінде ойналатын ән ретінде мәңгілікке бұзылғанын" мәлімдеді. Брукер әртүрлі шоулардың архивтік кадрларын жиі көрсетеді, бірақ көрерменнің қабылдауын сана ағыны тәсілімен және/немесе қарама-қарсы кадрлармен немесе дыбыспен ирониялық салыстыру арқылы өзгертеді, мысалы, "Аждаһалар ордасынан" сахнаның ұйымдасқан қылмысқа ұқсас сезімін "The Godfather" фильмінен алынған труба солосымен күшейтеді. Ол өзінің шоуы мен өзінің есесінен әзілдер жасаумен де белгілі, әсіресе Лоренс Фишбернге ұқсастығын жасырып, үшінші маусымның бірінші эпизодында "педофил морж сияқты беті бар" деп мәлімдеді. Сондай-ақ, "TV Insider" сұхбатында (дереккөз Брукер болған болуы мүмкін) "бай адамның өзі сияқты" деп сипатталған Виктор Льюис Смит туралы айтылған. Льюис Смит 90-жылдардың соңында "TV Offal" деп аталатын ұқсас шоудың авторы және жүргізушісі болды, ал Брукер оны әзілмен және біліп-білмейтінін айтады. Көптеген телешоуларға, адамдарға және барлық нәрсеге қатысты сыни пікір білдіргеніне қарамастан, Брукер өзінің жағымды жағын да көрсетеді және "The Shield", "Deadwood", "The Wire", "Mad Men" және "Battlestar Galactica" сияқты АҚШ драмалық сериалдарын ұнататынын айтты, сондай-ақ қазіргі "Doctor Who" және Джейкоб Броновскидің "Адамның көтерілуі", "Азаматтық өркениет" және "Соғыстағы әлем" сияқты ескі деректі фильмдерді жақсы көреді. Брукер Броновскидің презентация стилін мақтап, оны "оқу орнының шырынында жылы ваннаға түсуге ұқсайды" деп сипаттады. Соңғы эпизодтың соңында Брукер балалар бағдарламаларының авторы Оливер Постгейтке құрмет көрсетті, ол бағдарлама эфирге шығар алдында бір апта бұрын қайтыс болды. Брукер көбінесе күтпеген нысандарға мақтау айтады, мысалы, "Milkshake" – Five телеарнасының мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған таңертеңгі бағдарламасы, "Бұл жерде ешқандай жағымсыз нәрсе жоқ, және сізге дәл осы уақытта осы қажет" деді.

Жыл сайынғы өшіру

2006 жылдан 2016 жылға дейін BBC жыл сайынғы Wipe бағдарламасын көрсетті. 2017 жылдан бастап Брукердің басқа жұмыстарына байланысты Жыл сайынғы Wipe тоқтатылды, ал бос қалған орынды Франки Бойлдың «Жылдың жаңа әлемдік тәртібі» атты шолу бағдарламасы толтырды. 2019 жылдың 30 желтоқсанында BBC Two телеарнасы Чарли Брукердің қатысуымен «2010-2015 жылдардағы Wipe-тың ең жақсылары» деген 90 минуттық жинақ бағдарламасын көрсетті, содан кейін 2016 жылғы соңғы Wipe қайта көрсетілді. 2020 жылдың мамыр айында BBC Two «Чарли Брукердің Вирустық Wipe» атты 45 минуттық бағдарламаны көрсетті, ол Жыл сайынғы Wipe стилінде жасалған және COVID-19 пандемиясы туралы жаңалықтар мен қоғамдық реакцияға бағышталған.

Анимация

Шоу интернет-аниматор Дэвид Ферт жасаған анимацияларды пайдалануымен де ерекшеленеді. Бүгінгі күнге дейін шоуда Ферттің сегіз түпнұсқалық туындысы қолданылған. 2006 жылғы Рождестволық арнайы бағдарламасында Ферттің бұзылған екінші жағы, Джерри Джексон есімді кейіпкер арнайы түрінде пайда болды, оның мультфильмі Ферт бұрын жасаған анимацияның орнына көрсетілді. Бұл түпнұсқа анимацияны BBC телеарнасы тым әдепсіз болғандықтан теледидарда көрсетуге жарамсыз деп таныды. Жақында Ферт өзінің веб-сайтында BBC Screenwipe екінші маусымының әрбір бөлімі үшін анимация жасауды сұрағанын хабарлады. Үшеуі көрсетілді, бірақ төртіншісі, Джерри Джексонның мультфильмі, тағы да BBC-ден қабылданбады. Ферт Fat Pie.com сайтындағы жазбасында: "Джерридің [мультфильмі] теледидардағы саяси дұрыстық туралы және белгілі бір деңгейде сарказмді қамтыды, бірақ телекомпания сарказмның қызықты тұсын байқамады және оны пайдаланудан бас тартты" деді. Үшінші маусымда Ферт "The World Within A Sock" атты тағы төрт қысқа анимация жасады (оның үшеуі эфирге шықты), онда The Establishment деп аталатын топ 2008 жылды сатып алады.