Кіріспе
MPEG 1 Audio Layer 3 (MP3) аудио кодектеуші компьютерлік бағдарлама. LAME – цифрлық аудионы MP3 аудио кодектеу форматына түрлендіретін бағдарламалық кодектеуші. LAME – 1998 жылы алғаш рет жарық көрген және содан бері көптеген жақсартулар енгізілген, оның ішінде жақсартылған психоакустикалық модель. LAME кодектеушісі Fraunhofer компаниясы сатқан L3enc және мүмкін "алтын стандартты кодектеуші" MP3enc сияқты бұрынғы кодектеушілерден жоғары өнімділік көрсетеді. Кейбір ашық кодты бағдарламаларда MP3 қолдауын қамтамасыз ету үшін LAME-ге сілтеме жасау қажет болды. Бұл патенттелген технологияларды пайдаланған LAME-ді қосудан сақтады, сондықтан кейбір елдерде патенттік лицензиялар талап етілді. Қазіргі таңда барлық тиісті патенттердің мерзімі өткен, және LAME енді Audacity бағдарламасымен бірге келеді.
the computer program
LAME is a software encoder that converts digital audio into the MP3 audio coding format. LAME is a free software project that was first released in 1998 and has incorporated many improvements since then, including an improved psychoacoustic model. The LAME encoder outperforms early encoders like L3enc and possibly the "gold standard encoder" MP3enc, both marketed by Fraunhofer. LAME was required by some programs released as free software in which LAME was linked for MP3 support. This avoided including LAME itself, which used patented techniques, and so required patent licenses in some countries. All relevant patents have since expired, and LAME is now bundled with Audacity.
Тарих
LAME атауы "LAME – MP3 кодтаушы емес" деген сөздің рекурсивті аббревиатурасы. 1998 жылдың ортасында Майк Ченг LAME 1.0 бағдарламасын "8Hz MP3" кодтаушысының бастапқы кодына енгізілген өзгерістер жиынтығы ретінде жасады. Басқалар сапаға қатысты алаңдаушылық білдіргеннен кейін, ол "dist10" MPEG анықтамалық бағдарламалық кодына негізделген, бастапқыдан толығымен жаңа код жазуды шешті. Оның мақсаты тек "dist10" кодының жұмыс жылдамдығын арттыру және оның сапасын өзгеріссіз қалдыру болды. Бұл тармақ (анықтамалық кодқа енгізілген түзетулер) Lame 2.0 ретінде белгілі болды. Жоба тез арада командалық жобаға айналды. Майк Ченг ақырында басшылықтан бас тартып, tooLAME (MP2 кодтаушысы) жобасымен айналыса бастады. 1999 жылдың мамыр айы (LAME 3.0): жаңа психоакустикалық модель (GPSYCHO) жарияланды. 1999 жылдың маусымы (LAME 3.11): айнымалы биттік жылдамдықпен (VBR) жұмыс істеудің алғашқы нұсқасы жарияланды. Содан кейін LAME MPEG 2-ден төменгі дискретизация жиіліктерін де қолдай бастады. (LAME 3.99 технологиялық тұрғыдан қарапайым орташа биттік жылдамдықты (ABR) да қолдайды, бірақ ол VBR-мен бірге немесе одан бұрын қосылғандығы белгісіз.) 1999 жылдың қарашасы (LAME 3.52): LAME GPL лицензиясынан LGPL лицензиясына көшті, бұл оны жабық кодты қолданбалармен пайдалануға мүмкіндік берді. 2000 жылдың мамыр айы (LAME 3.81): бастапқы ISO демонстрациялық кодының соңғы бөліктері алынып тасталды. LAME енді түзету емес, толыққанды кодтаушы. 2003 жылдың желтоқсаны (LAME 3.94): әдепкі параметрлерге елеулі жақсартулар енгізілді, сонымен қатар жұмыс жылдамдығы да артты. LAME енді жақсы нәтижелер алу үшін пайдаланушылардан күрделі параметрлерді енгізуді қажет етпейді. 2007 жылдың мамыр айы (LAME 3.98): әдепкі айнымалы биттік жылдамдықпен кодтау жылдамдығы күрт жақсарды.
Патенттер және құқықтық мәселелер
Барлық MP3 кодтаушылар сияқты, LAME Фраунгофер қоғамы және басқаларға тиесілі патенттермен қамтылған технологияларды іске қосты. LAME жасаушылары осы патенттерде сипатталған технологияға лицензия алмады. Патенттер берілген елдерде LAME-тің компиляцияланған екілік файлдарын, оның кітапханаларын немесе LAME-ден туындаған бағдарламаларды тарату заңбұзушылыққа алып келуі мүмкін еді, бірақ 2017 жылдың 23 сәуірінен бастап барлық патенттердің мерзімі бітті. LAME әзірлеушілері өздерінің коды тек бастапқы код түрінде жарияланғандықтан, оны MP3 кодерінің оқулық сипаттамасы ретінде қарастыру керек екенін, демек ол өзінен-өзі ешқандай патентті бұзбайды деп мәлімдеді. Олар сондай-ақ пайдаланушыларға өнімге кодердің құрастырылған нұсқасын қосу алдында тиісті патенттік лицензияларды алуға кеңес берді. Кейбір бағдарламалық құралдар осы стратегияны пайдаланып шығарылды: компаниялар LAME кітапханасын қолданды, бірақ патенттік лицензиялар алды. 2005 жылғы Sony BMG көшірмеден қорғау руткит скандалы кезінде, кейбір Sony компакт-дискілеріне енгізілген кеңейтілген көшірмеден қорғау руткиті LGPL шарттарына сәйкес келмейтін LAME кітапханасының бөліктерін қамтыды деген хабарлар тарады.