Дауыс кодегі және құпиялау технологиясы

Кіріспе

Дауысты шифрлау, трансформациялау және синтездеу құрылғысы – дауыс кодтаушысы.

Вокодер (/'v//oʊ//k//oʊ//d//ər/, «дауыс» және «кодтаушы» сөздерінің біріктірілген түрі) – аудио деректерді сығыстыру, мультиплекстеу, дауысты шифрлау немесе дауысты трансформациялау үшін адам дауысы сигналын талдап, синтездейтін сөйлеу кодтау санаты. Вокодер 1938 жылы Гомер Дадли Bell Labs зертханасында адам сөйлеуін синтездеу мақсатымен ойлап тапқан. Бұл жұмыс телекоммуникацияда дауыстық кодтау ретінде қолданылатын арналық вокодерге дамыды, мұның мақсаты – берілісте жолақтың енін үнемдеу. Басқару сигналдарын шифрлау арқылы дауыс берілісін ұрлаудан қорғауға болады. Бұл әдіс негізінен құпия радио байланысын қамтамасыз ету үшін қолданылады. Бұл шифрлау әдісінің артықшылығы – бастапқы сигналдың өзі емес, тек жолақты өткізу сүзгілерінің қабықшалары ғана жіберіледі. Қабылдау құрылғысы бастапқы сигнал спектрін қайта құру үшін сол сүзгілерге сәйкес конфигурацияланған болуы керек. Вокодер сонымен қатар электронды музыкалық аспап ретінде кеңінен қолданылады. Вокодердің декодер бөлігі, водер деп аталады, сөйлеу синтезі үшін жеке қолданылуы мүмкін.

Теория

Адам дауысы дауыстық байланыстың глоттисті ашуы мен жабуынан туындайтын дыбыстардан құралады, бұл көптеген гармониялары бар периодтық толқынды жасайды. Бұл негізгі дыбыс мұрын мен тамақ арқылы сүзгіленеді (күрделі резонанстық құбырлар жүйесі) гармониялық құрамын (форманттарды) бақыланатын түрде өзгерту үшін, сөйлеуде қолданылатын дыбыстардың алуан түрлілігін жасауға мүмкіндік береді. Ауыздың әр түрлі қозғалыстары арқылы жасалатын немесе өзгертілетін дыбыстардың тағы бір тобы бар, олар дыбыссыз және жарылысты дыбыстар деп аталады. Вокодер сөйлеуді оның спектрлік сипаттамаларының уақыт өте қалай өзгеретінін өлшеу арқылы талдайды. Бұл пайдаланушы сөйлеген кезде осы жиіліктерді көрсететін сигналдар тізбегіне әкеледі. Қарапайым тілмен айтқанда, сигнал бірнеше жиілік жолағына бөлінеді (саны неғұрлым көп болса, талдау соғұрлым дәл болады) және әрбір жиілік жолағындағы сигнал деңгейі спектрлік энергия мазмұнының дереу көрсеткіші болып табылады. Сөйлеуді қайта құру үшін вокодер процесті кері қайтарады, кең жолақты шу көзін бастапқыда жазылған сандар тізбегіне сүйенген жиілік сүзгісі арқылы өңдейді. Нақтырақ айтқанда, кодерде кіріс көп жолақты сүзгі арқылы өтеді, содан кейін әрбір жолақтың шығысы конверт іздеуіш арқылы өлшенеді, ал конверт іздеуіштен алынған сигналдар декодерге жіберіледі. Декодер оларды шығыс сүзгі каналдарының тиісті күшейткіштерін басқару сигналдары ретінде қолданады. Бастапқы дауыс сигналының жедел жиілігі туралы ақпарат (спектрлік сипаттамасынан өзгеше) жойылады; оны вокодердің бастапқы қолданылуында шифрлау құралы ретінде сақтау қажет болмады. Вокодерлеу процесінің осы дегуманизациялық аспектісі оны танымал музыка мен аудио ойын-сауықта ерекше дауыстық эффектілер жасау үшін пайдалы етті. Толқын пішінінің нүктелеп қайта жасалуының орнына, вокодер процесі байланыс арнасы арқылы тек дауыстық модельдің параметрлерін жібереді. Параметрлер бастапқы сөйлеу толқынымен салыстырғанда баяу өзгеретіндіктен, сөйлеуді беру үшін қажетті жолақтың енін азайтуға болады. Бұл радиоарна немесе су асты кабельдері сияқты белгілі бір байланыс арнасын пайдалануға мүмкіндік береді. Аналогты вокодерлер әдетте кіріс сигналын бірнеше реттелген жиілік жолақтарына немесе диапазонға бөлу арқылы талдайды. Сигналды қалпына келтіру үшін тасымалдаушы сигнал осы реттелген жолақты өткізу сүзгілерінің тізбегі арқылы жіберіледі. Типтік робот дауысының мысалында тасымалдаушы шу немесе тісті пішіндес толқын болып табылады. Әдетте 8 мен 20 аралығында жолақтар болады. Әрбір жеке талдау жолағының модулятор амплитудасы тиісті тасымалдаушы жолақтарының әрқайсысы үшін күшейткіштерді басқару үшін қолданылатын кернеуді жасайды. Нәтижесінде модуляциялау сигналдың жиілік компоненттері тасымалдаушы сигналға әрбір жиілік жолағында дискретті амплитудалық өзгерістер ретінде бейнеленеді. Көбінесе дауыссыз жолақ немесе сибилянт канал болады. Бұл әдеттегі сөйлеу үшін талдау жолақтарынан тыс, бірақ сөйлеуде маңызды жиіліктер үшін. Мысалы, s, f, ch немесе кез келген басқа да сибилянт дыбысымен басталатын сөздер. Бұл жолақты қолдану арқылы танылатын сөйлеу жасалады, бірақ біршама механикалық дыбыс береді. Вокодерлер көбінесе негізгі жиіліктің орнына шу генераторын пайдалана отырып, дауыссыз дыбыстарды жасау үшін екінші жүйеге ие. Бұл түсініктілікті арттыру үшін тасымалдаушы шығысымен араластырылады. Каналды вокодер алгоритмінде аналитикалық сигналдың екі компонентінің арасында, тек амплитуда компонентін қарастырып, фазалық компонентті елемеу, анық емес дауысқа әкеледі; оны түзету әдістері туралы фазалық вокодерде қараңыз.

The human voice consists of sounds generated by the opening and closing of the glottis by the vocal cords, which produces a periodic waveform with many harmonics. This basic sound is then filtered by the nose and throat (a complicated resonant piping system) to produce differences in harmonic content (formants) in a controlled way, creating the wide variety of sounds used in speech. There is another set of sounds, known as the unvoiced and plosive sounds, which are created or modified by the mouth in different fashions. The vocoder examines speech by measuring how its spectral characteristics change over time. This results in a series of signals representing these frequencies at any particular time as the user speaks. In simple terms, the signal is split into a number of frequency bands (the larger this number, the more accurate the analysis) and the level of signal present at each frequency band gives the instantaneous representation of the spectral energy content. To recreate speech, the vocoder simply reverses the process, processing a broadband noise source by passing it through a stage that filters the frequency content based on the originally recorded series of numbers. Specifically, in the encoder, the input is passed through a multiband filter, then the output of each band is measured using an envelope follower, and the signals from the envelope followers are transmitted to the decoder. The decoder applies these as control signals to corresponding amplifiers of the output filter channels. Information about the instantaneous frequency of the original voice signal (as distinct from its spectral characteristic) is discarded; it was not important to preserve this for the vocoder's original use as an encryption aid. It is this dehumanizing aspect of the vocoding process that has made it useful in creating special voice effects in popular music and audio entertainment. Instead of a point by point recreation of the waveform, the vocoder process sends only the parameters of the vocal model over the communication link. Since the parameters change slowly compared to the original speech waveform, the bandwidth required to transmit speech can be reduced. This allows more speech channels to utilize a given communication channel, such as a radio channel or a submarine cable. Analog vocoders typically analyze an incoming signal by splitting the signal into multiple tuned frequency bands or ranges. To reconstruct the signal, a carrier signal is sent through a series of these tuned bandpass filters. In the example of a typical robot voice the carrier is noise or a sawtooth waveform. There are usually between 8 and 20 bands. The amplitude of the modulator for each of the individual analysis bands generates a voltage that is used to control amplifiers for each of the corresponding carrier bands. The result is that frequency components of the modulating signal are mapped onto the carrier signal as discrete amplitude changes in each of the frequency bands. Often there is an unvoiced band or sibilance channel. This is for frequencies that are outside the analysis bands for typical speech but are still important in speech. Examples are words that start with the letters s, f, ch or any other sibilant sound. Using this band produces recognizable speech, although somewhat mechanical sounding. Vocoders often include a second system for generating unvoiced sounds, using a noise generator instead of the fundamental frequency. This is mixed with the carrier output to increase clarity. In the channel vocoder algorithm, among the two components of an analytic signal, considering only the amplitude component and simply ignoring the phase component tends to result in an unclear voice; on methods for rectifying this, see phase vocoder.

Тарих

Вокодерді 1928 жылы Bell Labs инженері Гомер Дадли бастады, оған 1939 жылғы 21 наурызда және 1937 жылғы 16 қарашада патент берілді. Декодер бөлімінің сөйлеу синтезіне қабілетті екенін көрсету үшін, водер (дауысты басқару демонстраторы) 1939–1940 жылдардағы Нью-Йорк әлемдік көрмесінде AT&T ғимаратында көпшілікке таныстырылды. Водер электронды осциллятордан, дыбыс көзі – тұрақты тон мен шу генераторы (шыбырлау үшін), 10 жолақты резонатор сүзгілерінен (дауыс жолы ретінде, өзгермелі күшейткіштермен), сондай-ақ қолмен басқару құралдарынан – сүзгілерді басқаруға арналған қысымға сезімтал пернелер жиынтығынан және тонның биіктігін басқаруға арналған аяқ педалынан тұрды. Сүзгілер пернелер арқылы басқарылып, тон мен шуды дауыстыларға, әріптерге және интонацияға айналдырады. Бұл машинаны басқару қиын болғанмен, тәжірибелі оператор анық естілетін сөйлеуді шығара алатын. Дадлидің вокодері 1943 жылы Bell Labs инженерлері құрастырған SIGSALY жүйесінде қолданылды. SIGSALY Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шифрланған дауыстық байланыс үшін пайдаланылды. KO 6 дауыс кодтаушысы 1949 жылы шектеулі санда шығарылды; ол 1200 бит/с жылдамдықпен SIGSALY-ға ұқсас болды. 1953 жылы KY 9 THESEUS 1650 бит/с дауыс кодтаушысы SIGSALY-мен салыстырғанда салмағын азайту үшін жартылай өткізгіш логикасын қолданды, ал 1961 жылы HY 2 дауыс кодтаушысы, 16 арналы 2400 бит/с жүйе, салмағы бар және қауіпсіз сөйлеу жүйесіндегі арналық вокодердің соңғы нұсқасы болды. Кейінгі жұмыстарда осы салада цифрлық сөйлеу кодтамасы қолданылды. Сөйлеуді кодтаудың ең көп қолданылатын әдісі – сызықтық болжамды кодтау (LPC). Тағы бір сөйлеуді кодтау әдісі, адаптивті дифференциалдық импульстік кодты модуляциялау (ADPCM) 1973 жылы П. Каммиски, Никил С. Джаянт және Джеймс Л. Фланаган Bell Labs-та әзірледі.

Сызықтық болжауға негізделген

1970-ші жылдардың соңынан бері көптеген музыкалық емес вокодерлер сызықтық болжау арқылы іске асырылды, онда нысаналық сигналдың спектральдік қабығы (формантасы) барлық полюстік IIR сүзгісімен есептеледі. Сызықтық болжау кодтаусында барлық полюстік сүзгі алдыңғы нұсқасының жолақты сүзгілер жинағын алмастырады және сигналды ақ ету үшін (яғни, спектрді тегістеу үшін) кодтаушыда, ал декодерде нысаналық сөйлеу сигналының спектральдік пішінін қайта қолдану үшін пайдаланылады. Мұндай сүзгілеудің бір артықшылығы – сызықтық болжаушының спектральдік шыңдарының орналасуы толығымен нысаналық сигналмен анықталады және сүзгіленетін уақыт кезеңіне рұқсат етілгендей дәл болуы мүмкін. Бұл белгілі бір ені бар сүзгілер жинағын қолдана отырып жасалған вокодерлерден өзгеше, онда спектральдік шыңдардың орналасуы қолжетімді тұрақты жиілік диапазондарымен шектеледі. LP сүзгілеудің де кемшіліктері бар, себебі көптеген құрамындағы жиіліктері бар сигналдар сызықтық болжау сүзгісімен бейнеленетін жиіліктер санынан асып кетуі мүмкін. Осы шектеу LP кодтаудың жоғары сығылымды дауыс кодтау құралдарында басқа әдістермен бірге қолданылуының басты себебі болып табылады.

Толқын формасы-интерполяциялық

Waveform interpolative (WI) вокодері 1995 жыл шамасында W. B. Kleijn AT&T Bell Laboratories-те әзірленді, содан кейін AT&T компаниясы DoD қауіпсіз вокодер конкурсы үшін төмен күрделі нұсқасын жасады. WI кодерін жетілдіруге Калифорния университеті Санта-Барбарада маңызды жақсартулар енгізілді. AT&T компаниясы WI және басқа да технологияларға қатысты негізгі патенттерді ұстап тұр, ал басқа институттар қосымша патенттерге ие.

Музыкадағы қолданысы

Музыкалық қолданбалар үшін негізгі жиілікті емес, музыкалық дыбыстардың көзі тасушы ретінде пайдаланылады. Мысалы, 1970-ші жылдары танымал болған техника ретінде, синтезатордың дыбысын сүзгілер жинағына (фильтр банкіне) кіріс ретінде қолдануға болады.

Тарих

Электрондық дауыс синтезіне ерекше қызығушылық танытқан неміс ғалымы Вернер Мейер Эпплер 1948 жылы дыбыс синтезі тұрғысынан электронды музыка мен сөйлеу синтезі туралы диссертация жариялады. Кейіннен ол 1951 жылы Кельн қаласында WDR-дің Электрондық музыка студиясын құруда маңызды рөл атқарды. Вокодерді музыка жасау үшін қолданудың алғашқы әрекеттерінің бірі 1956 және 1959 жылдар аралығында жасалған Siemens Synthesizer болды. 1968 жылы Роберт Муг Буффалодағы университетінің электронды музыка студиясы үшін тұңғыш қатты күйдегі музыкалық вокодерлерді жасады. 1968 жылы Брюс Хаак Майкл Фарадейдің есімімен "Фарад" деп аталатын прототипті вокодер жасады. Ол алғаш рет 1969 жылы шыққан "The Electronic Record For Children" альбомында, содан кейін 1970 жылы шыққан The Electric Lucifer рок альбомында кездесті. 1970 жылы Венди Карлос пен Роберт Муг тағы бір музыкалық вокодер құрды, ол Гомер Дадлидің вокодерлік дизайнынан әсер алған он жолақты құрылғы. Бастапқыда ол спектрлік кодтаушы декодер деп аталды, кейіннен ол жай ғана вокодер деп аталды. Тасымалдауыш сигнал Моог модульді синтезатордан, ал модулятор микрофоннан келіп тұрды. Он жолақты вокодердің шығысы жеткілікті түсінікті болды, бірақ арнайы жасақталған сөйлеуге сүйенді. 1972 жылы Исао Томитаның алғашқы электронды музыка альбомы Electric Samurai: Switched on Rock электронды рокқа сөйлеу синтезі техникасын қолданудың алғашқы әрекеті болды. Альбомда қазіргі рок және поп әндерінің электронды нұсқалары, сонымен қатар адам дауысының орнына синтезделген дауыстар қолданылды. 1974 жылы ол өзінің танымал классикалық музыка альбомындағы синтезделген дауыстарды пайдаланды Snowflakes are Dancing, ол бүкіл әлемде табысқа ие болды және электронды музыканы танымал етуге көмектесті. 1973 жылы британдық Emerson, Lake and Palmer тобы "Karn Evil 9: 3rd Impression" әнінде Brain Salad Surgery альбомында вокодерді қолданды. 1975 жылы "The Raven" әнінде Алан Парсонс EMI вокодер арқылы ән салған. Альбомның жазбаларына сәйкес, "The Raven" - цифрлық вокодермен жабдықталған алғашқы рок-күйі. Pink Floyd вокодерді үш альбомында қолданды, алдымен 1977 жылы Animals альбомындағы "Sheep" және "Pigs (Three Different Ones)", содан кейін 1987 жылы A Momentary Lapse of Reason альбомындағы "A New Machine Part 1" және "A New Machine Part 2", және ақырында 1994 жылы The Division Bell альбомындағы "Keep Talking". The Electric Light Orchestra 1977 жылы шыққан Out of the Blue альбомымен коммерциялық тұрғыда вокодерді алғаш қолданған. Топ оны альбомда, соның ішінде "Sweet Talkin' Woman" және "Mr. Blue Sky" хиттерінде кеңінен қолданады. Кейінгі альбомдарда топ оны кейде пайдаланды, атап айтқанда, 1979 жылғы "Discovery" альбомындағы "The Diary of Horace Wimp" және "Confusion" хиттерінде, 1981 жылғы "Time" альбомындағы "Prologue", "Yours Truly, 2095" және "Epilogue" тректерінде және 1986 жылғы "Balance of Power" альбомындағы "Calling America" хиттерінде. 1970-ші жылдардың аяғында француз дуэті Space Art екінші альбомын Trip in the Centre Head жазған кезде вокодер қолданды. Фил Коллинз 1981 жылы халықаралық хит "In the Air Tonight" синглінде вокалды эффект беру үшін вокодерді қолданды. Вокодерлер поп-жазбаларда кез-келген уақытта пайда болады, көбінесе жұмыстың ерекше аспектісі емес, арнайы эффект ретінде пайда болады. Алайда, жаңа дәуір музыкасының көптеген эксперименталды электронды суретшілері көбінесе вокодерді нақты жұмыстарда жан-жақты пайдаланады, мысалы Жан Мишель Жар (Zoolook, 1984) және Майк Олдфилд (QE2, 1980 және Five Miles Out, 1982). Вокодер модулі мен оны Майк Олдфилдтің пайдалануын оның Live At Montreux 1981 DVD-де ("Sheba" трекінде) анық көруге болады. Кейбір орындаушылар вокодерлерді өздерінің музыкасының маңызды бөлігіне айналдырды, жалпы немесе ұзақ кезең ішінде. Мысалдарға неміс синтездік поп тобы Kraftwerk, жапондық жаңа толқын тобы Polysics, Stevie Wonder ("Send One Your Love", "A Seed's a Star") және джаз / фьюжн клавишашысы Герби Хэнкок 1970-ші жылдардың соңында жатады. 1982 жылы Нил Янг Trans альбомындағы тоғыз жолдың алтысында Sennheiser Vocoder VSM201 қолданды. Майкл Джексонның "P.Y.T. (Pretty Young Thing)" әнінің хоры мен бриджін вокодермен ("Pretty young thing/You make me sing") қамтамасыз етілген, сессиондық музыкант Майкл Боддикердің сыйлығы. Coldplay кейбір әндерінде вокодер қолданған. Мысалы, Mylo Xyloto (2011) альбомындағы "Major Minus" және "Hurts Like Heaven" әндерінде Крис Мартиннің вокалдары көбінесе вокодерлік өңдеуден өтеді. "Midnight" фильміндегі "Ghost Stories" (2014) әнінде Мартиннің вокодер арқылы ән салған көрінісі бар. A Head Full of Dreams альбомындағы "X Marks the Spot" жасырын трек те вокодер арқылы жазылған. Noisecore тобы Atari Teenage Riot вокодерлерді әртүрлі әндерінде және Brixton Academy-де Live (2002) сияқты басқа да ескі және жаңа сандық аудио технологиясымен бірге тірі орындауда қолданды. Red Hot Chili Peppers әнінде "By the Way" Энтони Кидис вокалға вокодер эффектісін қолданады. Адам дауысын еліктейтін вокодерді ең көп пайдаланатындардың бірі Daft Punk, олар осы аспапты алғашқы альбомы Homework (1997) бастап соңғы жұмысы Random Access Memories (2013) дейін қолданды және технология мен адам дауысының бірігуін "өздерінің музыкалық жобасының сәйкестігі" деп санайды. Мысалы, "Around the World" (1997) әнінің мәтіні толығымен вокодерлік өңдеуден өтеді, "Get Lucky" (2013) әнінде табиғи және өңделген адам дауыстарының қосылысы, ал "Instant Crush" (2013) әнінде Джулиан Касабланкас вокодерге ән салады. Ye (Kanye West) 2010 жылы "Runaway" әнінің соңында вокодерді қолданды. Zedd продюсері, американдық кантри әншісі Maren Morris және американдық музыкалық дуэті Grey "The Middle" атты әнді жасады, онда вокодер қолданылды және 2018 жылы чарттарда топ ондыққа енді.

Werner Meyer Eppler, a German scientist with a special interest in electronic voice synthesis, published a thesis in 1948 on electronic music and speech synthesis from the viewpoint of sound synthesis. Later he was instrumental in the founding of the Studio for Electronic Music of WDR in Cologne, in 1951. One of the first attempts to use a vocoder in creating music was the Siemens Synthesizer at the Siemens Studio for Electronic Music, developed between 1956 and 1959. In 1968, Robert Moog developed one of the first solid state musical vocoders for the electronic music studio of the University at Buffalo. In 1968, Bruce Haack built a prototype vocoder, named Farad after Michael Faraday. It was first featured on "The Electronic Record For Children" released in 1969 and then on his rock album The Electric Lucifer released in 1970. In 1970, Wendy Carlos and Robert Moog built another musical vocoder, a ten band device inspired by the vocoder designs of Homer Dudley. It was originally called a spectrum encoder decoder and later referred to simply as a vocoder. The carrier signal came from a Moog modular synthesizer, and the modulator from a microphone input. The output of the ten band vocoder was fairly intelligible but relied on specially articulated speech. In 1972, Isao Tomita's first electronic music album Electric Samurai: Switched on Rock was an early attempt at applying speech synthesis technique to electronic rock. The album featured electronic renditions of contemporary rock and pop songs, while utilizing synthesized voices in place of human voices. In 1974, he utilized synthesized voices in his popular classical music album Snowflakes are Dancing, which became a worldwide success and helped to popularize electronic music. In 1973, the British band Emerson, Lake and Palmer used a vocoder on their album Brain Salad Surgery, for the song "Karn Evil 9: 3rd Impression". The 1975 song "The Raven" from the album Tales of Mystery and Imagination by The Alan Parsons Project features Alan Parsons performing vocals through an EMI vocoder. According to the album's liner notes, "The Raven" was the first rock song to feature a digital vocoder. Pink Floyd used a vocoder on three of their albums, first on their 1977 Animals for the songs "Sheep" and "Pigs (Three Different Ones)", then in 1987 on A Momentary Lapse of Reason on "A New Machine Part 1" and "A New Machine Part 2", and finally on 1994's The Division Bell, on "Keep Talking". The Electric Light Orchestra was among the first to use the vocoder in a commercial context, with their 1977 album Out of the Blue. The band extensively uses it on the album, including on the hits "Sweet Talkin' Woman" and "Mr. Blue Sky". On following albums, the band made sporadic use of it, notably on their hits "The Diary of Horace Wimp" and "Confusion" from their 1979 album Discovery, the tracks "Prologue", "Yours Truly, 2095", and "Epilogue" on their 1981 album Time, and "Calling America" from their 1986 album Balance of Power. In the late 1970s, French duo Space Art used a vocoder during the recording of their second album, Trip in the Centre Head. Phil Collins used a vocoder to provide a vocal effect for his 1981 international hit single "In the Air Tonight". Vocoders have appeared on pop recordings from time to time, most often simply as a special effect rather than a featured aspect of the work. However, many experimental electronic artists of the new age music genre often utilize vocoder in a more comprehensive manner in specific works, such as Jean Michel Jarre (on Zoolook, 1984) and Mike Oldfield (on QE2, 1980 and Five Miles Out, 1982). Vocoder module and use by Mike Oldfield can be clearly seen on his Live At Montreux 1981 DVD (Track "Sheba"). There are also some artists who have made vocoders an essential part of their music, overall or during an extended phase. Examples include the German synthpop group Kraftwerk, the Japanese new wave group Polysics, Stevie Wonder ("Send One Your Love", "A Seed's a Star") and jazz/fusion keyboardist Herbie Hancock during his late 1970s period. In 1982 Neil Young used a Sennheiser Vocoder VSM201 on six of the nine tracks on Trans. The chorus and bridge of Michael Jackson's "P. Y. T. (Pretty Young Thing)". features a vocoder ("Pretty young thing/You make me sing"), courtesy of session musician Michael Boddicker. Coldplay have used a vocoder in some of their songs. For example, in "Major Minus" and "Hurts Like Heaven", both from the album Mylo Xyloto (2011), Chris Martin's vocals are mostly vocoder processed. "Midnight", from Ghost Stories (2014), also features Martin singing through a vocoder. The hidden track "X Marks the Spot" from A Head Full of Dreams was also recorded through a vocoder. Noisecore band Atari Teenage Riot have used vocoders in variety of their songs and live performances such as Live at the Brixton Academy (2002) alongside other digital audio technology both old and new. The Red Hot Chili Peppers song "By the Way" uses a vocoder effect on Anthony Kiedis' vocals. Among the most consistent users of the vocoder in emulating the human voice are Daft Punk, who have used this instrument from their first album Homework (1997) to their latest work Random Access Memories (2013) and consider the convergence of technological and human voice "the identity of their musical project". For instance, the lyrics of "Around the World" (1997) are integrally vocoder processed, "Get Lucky" (2013) features a mix of natural and processed human voices, and "Instant Crush" (2013) features Julian Casablancas singing into a vocoder. Ye (Kanye West) used a vocoder on the outro of his song "Runaway" (2010). Producer Zedd, American country singer Maren Morris and American musical duo Grey made a song titled "The Middle" which featured a vocoder and reached the top ten of the charts in 2018.

Басқа өнердегі дауыс эффекттері

Робот дауыстары 20-шы ғасырда танымал музыкада жиі кездесетін элементке айналды. Вокодерлерден басқа, осы эффекттің түрленуін жасауға арналған тағы бірнеше әдіс бар: Sonovox, Talk box, Auto Tune, сақиналық модуляция және гребенка сүзгісі.