Кіріспе

Банкс – Англияның Ланкашир графтығындағы үлкен жағалау ауылы. Риббл естірарының оңтүстігінде, Саутпорт қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 6 шақырым (4 миль) қашықтықта орналасқан. Ауылды Батыс Ланкашир ауданы және Солтүстік Меолс приходтық кеңесі басқарады. Ол Оңтүстік Риббл сайлау округінің құрамында. 2001 жылғы халық санауы бойынша Солтүстік Меолс азаматтық округінің халқы 3 792 адамды құрады, ал 2011 жылғы санауда 4 146 адамға жетті. Банкс – Батыс Ланкаширдің жағалау жазығындағы Солтүстік Меолс приходтындағы ең ірі ауыл. Бұл ауыл негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын қауымдастық болды, себебі топырағы өте құнарлы, сонымен қатар көп жылдар бойы балық аулау да жүргізілді. Ауылды қоршаған шаруашылықтарда гүл және көкөніс өндірісі кең таралған. Саутпорт және Престон қалаларына жақын орналасқандықтан, Банкс тұрғын үйлердің саны артып, мамыр жолаушылар үшін жатақ ретінде дами бастады.

Этимология

Банктер ауылы Риббл өзенінен қыста болатын су тасқыны мен толқындардан қорғау үшін солтүстігінде салынған көптеген жасанды бөгеттердің құрметіне аталған деп саналады. Ескі бөгеттерді Банкске кіргенде Марш-роудтан және Джордж-лейннің соңында көруге болады. Бірақ, Риббл өзені 1900 жылдары шегінген соң бұл бөгеттердің қажеті қалмады, ал солтүстік жағында ірі бөгеттер салынды, осы арқылы көбірек егістік жер пайда болды. Жергілікті тұрғындар ауылды Бонкс деп атайды /bɒŋks/, бұл орта ғасырлардағы ағылшын тілінің айтылуынан сақталған атау.

Ерте тарих

Ең ерте жазба тарих 1154 жылы Генрих II патшалық кезінде жасалған Фар-Банкке қатысты құжатпен басталады. Ол Риббл өзенін Файлдтан Солтүстік Мелске дейін кешіп өтетін саяхатшыларға арналған бағдарлау үйі туралы мәлімет береді. Осы кезде аймақ Батыс Дербидің ең солтүстік шекарасында орналасқан және жергілікті жер "мелес" деп аталған, яғни құм төбелер. Аймақ солтүстік және батыста Риббл сағасымен, оңтүстікте шөл құм төбелері тізбегімен, ал шығыста Мартин Мэр деп аталатын көлмен оқшауланған. Бұл сол уақытта Англиядағы ең үлкен көл болды. Аймақтағы ең ірі жағажай апаттылығы 1719 жылы болған, сол кезде Кроссенстен Гескет Банк және Тарлетонға дейінгі Риббл сағасының 5000 акр жері теңіз жағалауының бұзылуынан суға батты. Су тасқыны салдарынан барлығы 47 үй ағызылып кетті. Тоғыз адам суға батып, мал, қой және егін жоғалды.

Солтүстік меолдар

Нормандықтар басып алғанға дейін, шағын шаруашылық және балық аулау ауылдары орналасқан бұл аймақ бастапқыда «Otegrimeles» деп аталған, бұл сөз норвеж тіліндегі «melr» сөзінен шыққан, ол құм төбелерін білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Солтүстік Меолс Черчтаундағы Әулие Кутберт шіркеуінің айналасында қалыптасқан, алайда Кроссенс, Банкс және Биркдейлде викариаттар болған. Мартин Мере және басқа да батпақты жерлер кептірілгенге дейін, приходтың бір бөлігі сумен толығымен қоршалған болатын. Бұл 1692 жылы Банк Холлдан Томас Флитвуд салған суарналар мен шлюздер арқылы іске асырылды, және 1780 жылы тағы да бірнеше әрекеттер жасалды. Суды толығымен кептіру жұмысы 19 ғасырда Кроссенс сорғы станциясының салынуымен аяқталды. Бұл нәтижесінде сапалы егістік жер пайда болды, ол бүгінге дейін пайдаланылуда – аймақтағы басты кәсіп шаруашылық, әсіресе гүл және көкөніс өндірісі.

Банкс темір жол бекеті

Банкстерде Батыс Ланкашир темір жолының станциясы болды, ол 1878 жылдың 19 ақпанында Саутпорт пен Престон темір жол станциялары арасындағы қатынаста ашылды. Бұл станция жолаушыларды тасымалдау және қалалық базарларда сатуға арналған өнімдерді жеткізу үшін салынған. Станцияда көмір саудагерлері үшін қойма және жүк ауласы болды. Темір жол Hoole Lane, Long Lane және Square House Lane көшелерін кесіп өтеді, онда штатты қызметкерлері бар темір жол өткелдері орналасқан. Төмен жолаушылар саны темір жолдың құлдырауына алып келді, ал 1964 жылдың 7 қыркүйегінде Бичингтің реформасы оның жабылуын бекітті. Банкстердегі су өткізгіш каналдардың үстінен темір жолдың өтуіне арналған тас көпірлердің тіректері әлі де көрініп тұр, ал станция платформасы сақталған. Қазір бұл маршрут қоғамдық жаяу жол ретінде пайдаланылуда.

Грейвс Холл

Томас Талбот Лейланд Скаррисбрик 1874 жылы дүниеге келген. Ол Саутпорт қаласында өсіп, Ланкаширде білім алған. 1900 жылы ол осы жерге Гривс Холл салды. Оның басты кіреберісінің жанында портер үйі, бағбан үйі, инженерлік шеберхана, кір жуу және жалпы мақсаттағы шеберхана болды, барлығы да залға жақын орналасқан және Тюдор стилінде салынған. Меншік үйдің айналасын гүлді бұталар мен сәндік ағаштармен толы көгалдар мен бақтар қоршап алған. Залда шамамен 55 бөлме, жер қабатында, бірінші, екінші және мансарда қабаттарында ашық кеңістіктер және үлкен жертөле болған. Скаррисбрик отбасы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Скаррисбрик Холлға көшіп, Банкс шаруаларының консорциумына сатылғанға дейін Гривс Холлда тұрды. Консорциум жерді өңдеген кезде, меншік үй бос тұрды. Меншік үй және оның аумағын Шербрук қыздар мектебі пайдаланды. Мектеп Денсаулық сақтау басқармасы залды туберкулез ауруханасы ретінде алғаннан кейін, содан соң Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін Ливерпульден келген психикалық денсаулық және оқу мүмкіндіктері шектеулі науқастарды қабылдағанда жабылды. Гривс Холл ауруханасы аумағында палаталар салынды, ал меншік үй әкімшілік жұмыстары үшін пайдаланылды. 1990 жылдардың басында мекеме Саутпортқа көшірілді. 1997 жылы II санаттағы мәдени ескерткіш мәртебесі берілген Гривс Холл көптеген өрттерге және вандализмге ұшырады. Оның иелері оны жөндеуге келмейтіндей қиын деп мәлімдеді және оны бұзу туралы екі жобалау өтініші қабылданбады. 2009 жылдың 4 тамызында шатырдың бір бөлігі құлап, бірнеше күн ішінде тазаланып, 13 тамызда толық бұзу жұмыстары басталды. Гривс Холл меншік үйі мен бұрынғы аурухананы күтіп-ұстау аймағы тұрғын үйлер салу үшін қайта жаңартылды.

Су мұнарасы

Авеллинг-драйвтегі су мұнарасы 1960 жылдардан бері аспан сызығында ең биік құрылыс болып келді. Оны шақырымдаған жерден де, сондай-ақ ауылдың шығысына қарай 32 шақырымдағы Винтер-Хиллден де көруге болады. Мұнара Грейвс Холл ауруханасы үшін салынған және аурухана 1992 жылы жабылғанда қолданыстан шығарылды. Оны сақтап қалуға жасалған әрекет сәтсіз аяқталып, 2018 жылы жергілікті тұрғындардың қарсылығына қарамастан бұзылды.

География

Банкс Солтүстік-Батыс Англияда орналасқан. Ең жақын қалалар – Престон шамамен 12 миль (19 км) солтүстік-шығысқа қарай және Ливерпуль шамамен 18 миль (29 км) оңтүстік-батысқа қарай. Ең жақын қалашық – Саутпорт, ауылдан оңтүстік-батысқа қарай 6 км қашықтықта. Батыс Ланкаширдің жағалау жазығында орналасқан ауылдың көп бөлігі теңіз деңгейінен шамалы биік, ал кейбір бөліктері су тасу қаупі бар. Ауылдың солтүстігінде жағалау қорғау бөгеттері орналасқан және аймақ бойынша су ағызу жүйелері бар, ең ірісі – Банкс-роудтағы, Кроссенс ауданындағы сорғы станциясы. 19 ғасырдың ортасында Мартин-Мерді кептіру арқасында бүгінгі күнге дейін пайдаланылып келе жатқан құнарлы егістік жер пайда болды. Аймақтағы басты кәсіп – егіншілік, әсіресе гүл және көкөніс өндірісі. Аймақтың климаты, Ұлыбританияның көп бөлігі сияқты, теңіздік. Аймақта қар көп жаумайды және температура сирек –5°C төмен түседі, сондықтан қырау да жиі кездеспейді. Банкс, Ұлыбританияның батыс бөлігінен өзгеше, орташа мөлшерде жауын-шашын алады.

Аймақтар

Банкс ауылы – Банкс қаласының орталық бөлігі. Дүкендердің көпшілігі, діни орындар мен бастауыш мектептер осы ауылда орналасқан. Сондай-ақ, Гривс Холл да осы жерде болған. Фар Бэнкс – ауылдың шығыс жағы, Смитти Корнерден бастап Хундред Энд және Тарлтонмен шекараға дейін созылады. Банкс жабық батпағы – бұрынғы батпақ жер, солтүстікте орналасқан және ауыл шаруашылығына пайдаланылу үшін мелиорацияланған. Бұл аймақта халық сиреп орналасқан, көбінесе шаруашылық үйлерден тұрады. Банкс Маршы – ауылдың ең солтүстігінде орналасқан және Риббл сағасының бір бөлігі. Бұл жерде су тасу қаупі болғандықтан, тұрғын үйлер жоқ. Солтүстік Меолс азаматтық округінде тағы үш аймақ бар: Хундред Энд – Банкс пен Хескет-Банк арасындағы Марш-роудтағы шағын ауыл. Черчтаун/Кроссенс Мосс – ауылдың оңтүстік-батысында орналасқан және көбінесе ауыл шаруашылығы үшін пайдаланылады. Черчтаун және Кроссенс ауылдары Саутпорт қаласының құрамына кіреді.

Банктер батпағы

Банкс батпағы Риббл сағасы ұлттық табиғи қорығындағы ең үлкен батпақ ауданын құрайды. Бұл Ұлыбританияда қыстауға келген су құстарының ең маңызды орындарының бірі. 1979 жылы құрылған қорық, Риббл сағасының жалпы аумағының жартысынан астамын, соның ішінде кең саз және құмды жазықтарды, және Англиядағы ең ірілерінің бірі – тұзды батпақ мекенін қамтиды. Оның 4697 гектары (11613 акр) үлкен саз және құмды жазықтардан тұрады. Қорық Рамсар аймағы және арнайы қорғалатын аумақ (АҚА) мәртебесін алған. Жазда тұзды батпақта қарабас шағала, еуропалық шағала, қара арқалы шағала, теңізқарға, және қызылкөз шағала сияқты көптеген көбелек құстар мекендейді. Қаңқа, далалық қызылқұйрық және қараторғай жайылымдық батпақта көптеп ұялайды. Аймақты басқаруға тұзды батпақты мал жаю арқылы қыстауға келген су құстарына (әсіресе, еуразиялық үйрек және қызылаяқ қазға) қажетті жасыл шөпті сақтау кіреді. Тұзды батпақтың басты бөлігі мамырдан қазанға дейін шамамен 800 бас ірі қара мал жайылымында болады, бұл Ұлыбританиядағы ең ірі мал тобының бірін құрайды. Қорықтың көп бөлігінде аң аулау жүргізіледі, ал басқаруды жақсарту осы жерге келетін құстардың санын арттыруға көмектесті. Жергілікті аңшылар қауымдастығының жетекшілігімен еріктілер тобы қорықтағы маңызды күтім жұмыстарын жүзеге асырады. Риббл сағасы Батыс Еуропадағы ылғалды жерлер желісінің маңызды бөлігі болып табылады. Онда әр қыста 250 мыңнан астам су құсы және жатақ құс мекендейді, сонымен қатар 20 түрлі құс үшін халықаралық маңызы бар аймақ болып табылады. Сағада демалыс, балық аулау, аң аулау және шаруашылық қызметтері жануарлар дүниесінің мүдделерін ескере отырып, үйлесімді түрде жүргізіледі.

Басқару

Банкс Оңтүстік Риббл парламенттік сайлау округінің құрамына кіреді және Консервативтік партиядан депутат Кэтрин Флетчер өкілдік етеді. Жергілікті басқару деңгейінде Банкс тарихи Солтүстік Меолс азаматтық приходындағы екі қалған елді мекеннің бірі болып табылады және өз приход кеңесіне ие. Солтүстік Меолс сонымен қатар Батыс Ланкашир округі кеңесінің басқаруындағы округ болып табылады.

Экономика

Банкс қазіргі кезде негізінен Саутпорт, Ливерпуль және Престон қалаларының тұрғындары үшін серпінді ауыл болғанымен, жүздеген жылдар бойы қауымдастықтың негізін құрап келген шаруашылық әрекеті де бар. Фермаларда өсірілген өнімнің көп бөлігі жергілікті базарларда сатылатын, бірақ қазір көбінесе ұлттық супермаркеттерге немесе Еуроодақ елдеріне жөнелтіледі. Банксте бұрын дамыған шағын креветка өнеркәсібі болған, бірақ шетелдік бәсекелестіктің арзандығына байланысты ол дерлік тоқтатылды. Жақында Банкс-Марш аймағында жеуге жарамды теңіз шөптеріне (жергілікті атауы – Сампи) қызығушылық артты. Бұл шөп Еуропаның небары бірнеше жағалау аймақтарында ғана кездеседі. Оны жаз айларында жергілікті тұрғындар жинап, көбінесе жергілікті өнімдерді сататын Бутс супермаркеттеріне өткізеді. Жергілікті қызметтер ұсынатын шағын кәсіпорындардан тұратын екі бизнес аймағы бар. Біреуі – A565 (Саутпорт Нью Роуд) бойында, екіншісі – Гревс Холлдың бұрынғы аумағында орналасқан граниттік үстелдерді жасаумен айналысатын «Гранит үйі» кәсіпорны. Банксте пошта бөлімі бар. Сондай-ақ кооперативтік дүкен, шаштараздық және газет-журнал сататын дүкендер де бар. Денсаулық сақтау мекемелеріне Черч Роудтағы Норт Мелс медициналық орталығы, дәрігерлік кабинет және дәріхана жатады. 2014 жылдың тамызында жаңа зейнеткерлер үйі құрылысы аяқталды (Гвинея Холл Лэйннен Грейвс Холл Лэйнге бұрылыста орналасқан). Одан кейін, зейнеткерлер үйінің жанына оқу және бас жарақаттарымен айналысатын орталық салынды. «Хуллелейн» көшесінде де қоғамдық орталық бар. Ауыл көптеген жаяу жолдарымен серуендеушілерді, ал Банкс-Марш құс қадағалаушыларды тартады. Сонымен қатар, көптеген велосипедшілер ауылдан өтеді және соңғы жылдары «Британия туры» A565 тас жолымен Банкстен өтті.

Көлік

Банкс теміржол стансасы 1964 жылы жабылғаннан бері ең жақын теміржол стансасы Саутпорт, ауылдан оңтүстік-батысқа қарай 4 миль (6 км) қашықтықта орналасқан. Саутпорттан Ливерпуль, Уиган, Болтон және Манчестерге пойыздар қатынайды. Ауыл Саутпорт, Формби, Кросби, Бутл, Ливерпуль және Престонмен тұрақты автобус қатынасымен байланысқан. №. БағытыАрқылыАвтобус операторыАвтобус кестесі Сілтеме 2Престон автобус станциясыСаутпорт қаласының орталығыПенвортэм, Лонгтон, Тарлтон, Хескет Банк, Банкс, Кроссенс Stagecoach X2Престон автобус станциясыЛиверпульПенвортэм, Лонгтон, Тарлтон, Банкс (A565), Саутпорт, Формби, Кросби, Бутл Stagecoach

Жолдар

Ральфтің әйелі жолағы – Банкс пен Кроссенді оңтүстікке байланыстыратын басты жол. Атының екі түбірі бар: бірі – Ральф теңізде қаза болған балықшы, екіншісі – Ральф теңізде жоғалған контрабандист. Оның әйелінің күйкіті соғып, оны іздеп жүр деген әңгіме бар. Күнбатыс қысқы қараңғы түндері Сент-Стефан шіркеуінен Фидлер Ферриге дейін шаммен қолында, күйеуін күтіп жүрген әйелінің күйкітін көріпті дегендеушілер бар. Әңгімеде ол әр түн сайын терезесіне шам жағып, оның жанында отырып, күйеуінің қайта оралуын күтіп отырғанын білген дейді. Бұл үйдің орнында қазір екі коттедж орналасқан. Sugar Stubbs Lane – Фар Бэнксте, А565 тас жолымен Мере Брауға қарай орналасқан. Бұл жол бұрын батпақты кесіп өтетін жол болған. 1980 жылдары жол Банкс Мосс арқылы Хандред Энд пен Тарлтонға дейін кеңейтілді. Тарихы бойынша, бұл жолмен Ланкастер монахтары қайықпен батпақты кесіп Ливерпульге сапарлаған. Олар батпақ пен саға арқылы өтетін жолды қант қамысының талшықтарын тастап белгілеп, қайта оралу жолын таба білген. Осыдан Sugar Stubbs Lane және Sugar Stubbs Farm аттары шыққан, онда шағын шаруашылық дүкені жұмыс істейді. Жол бойында төрт үй бар, соның бірі – А565 тас жолы мен Sugar Stubbs Lane қиылысында орналасқан Грейвс Холлдың бұрынғы нео-тюдор стиліндегі қақпасы. Грейвс Холлға дейінгі жол 2005 жылы қалпына келтіріліп, қазір жаяуларға арналған жол ретінде пайдаланылады.

Білім

Ауылда екі бастауыш мектеп бар: Чапел-Лейндегі Банкс-Методист бастауыш мектебі және Грейвс-Холл даңғылындағы Банкс-Сент-Стифенс бастауыш мектебі. (Банкс-Сент-Стифенс мектебі 1998 жылдың шілдесінде Хуул-Лейннен қазіргі орнына көшірілді.) Станция жолында балаларға арналған балабақша да бар. Банкс ауылында орта мектептер жоқ, сондықтан 11-16 жас аралығындағы балалардың көпшілігі Тарлтон орта мектебіне немесе Саутпорттағы орта мектептерге барады. 1973 жылы білім беру басқармасы Банкс ауылындағы Станция жолында жаңа орта мектеп салу мүмкіндігі қарастырылып жатқанын хабарлады. Бірақ 1974 жылдың 29 қаңтарында үкімет қажетті қаржы жоқ екенін мәлімдеді, осылайша жоспар тоқтатылды.

Діни орындар

Ауылда екі құдайға сиыну орны бар: Чапел-Лейн көшесінде орналасқан Банкс методистік шіркеуі және ауыл орталығында, Чирч-роуд көшесіндегі Сент-Стефенс шіркеуі.

Бос уақыт

Грейвс Холл даңғылында орналасқан Банкс демалыс орталығы бұрын Солтүстік Меолс демалыс орталығы деп аталған. Онда екі 7-ден футбол алаңы, спорт залы және фитнес-сауықтыру кешені бар. Риверсайд демалыс паркі Саутпорт Нью-роудта орналасқан. Бұл орынды Harrison Leisure басқарады, олардың қазір осы орынға үстемдік ететін үлкен тіркемелерді көрсететін орталығы бар. Бұрын спорт залы болған ғимаратта шағын кафе орналасқан, ал бассейн ғимараты әлі де сақталған, бірақ оны тек қонақтар пайдаланады. Бұрынғы түнгі клуб 2017 жылы бөлшек сауда құрылысын салу үшін бұзылды.

Мәдениет

Ауылда мыс оркестрі бар. Банкстер мыс тобы 1875 жылы құрылған. Оркестр мүшелері осы өңірден. Олар түрлі шараларда ойнайды және жыл сайынғы ауыл көше шеруіне қатысады. Жыл сайын (әдетте қазан айының соңында) Банкс методистік бастауыш мектебі Хэллоуин мерекесін атап өту үшін қорқытқыш жасау сайысын өткізеді. Бұл 2007 жылы басталды, онда адамдар (көбінесе балалар) мектепте бағалау басталғанға дейін бір апта бойы өз бақшаларында қорқытқыштар жасайды. Әйелдер комитеті (W. I.) Меолс-корттағы кішкентай залда жиналыстар өткізеді. Зал басқа демалысқа арналған мақсаттар үшін де қолданылады, мысалы, зейнеткерлерге арналған лото.

Сыртқы өмір

Банкс Риббл сағасының жағалауында орналасқан батпақты жерімен әйгілі. Бұл жер құстарды бақылау үшін өте құнды және көптеген саяхатшыларды тартады. Бұл ерекше ғылыми маңызы бар аумақ. Ауылдың ішінде, соның ішінде Саутпорт Нью Роудтан Фар Банкстегі Райдингс Лейнге дейінгі ескі теміржол жолы бар. Ол Қоршаған орта агенттігінің меншігінде және жұртшылыққа, үй жануарларын серуендетушілерге және атпен жүруге ашық. Хуль-лейн – Саутпорт арқылы Эйнсдейлге дейін жағалау бойымен созылатын 10 мильдік велосипед жолының бастапқы нүктесі. Слюс, кейде Кроссенс өзені және Бэк-Дрейн деп аталатын су арналары Банкс аумағынан өтеді және балық аулаушылардың арасында танымал. Банксте екі демалыс алаңы бар, біреуі көбінесе крикет ойнау үшін пайдаланылады, ал екіншісі бұрын Грейвс Холлдың бір бөлігі болған және қазір футбол командасы пайдаланады. Үш балалар ойын алаңы бар.

Медиа

Тұрғындардың көпшілігі екі апталық тегін газет алады, «Саутпорт Midweek Visiter» және тәуелсіз «Саутпорт Чемпион». Ауылдық дүкендерде жұма күндері «Саутпорт Visiter» газеті сатылады. «Ормскирк және Батыс Ланкашир жарнамашысы» аймақта сатылады. 2012 жылы жабылып қалған, Саутпортта орналасқан «Dune FM» деп аталатын жергілікті радиостанцияны банктер қабылдады. Аймақтағы басқа жерде орналасқан басқа радиостанциялар да танымал, мысалы, Престон қаласындағы «Rock FM» сияқты. Ауыл Мерсисайд және Ланкаширдің шекарасында орналасқандықтан, «BBC Radio Merseyside» және «BBC Radio Lancashire» радиостанцияларының сигналдарын да алады.

Өсу

Банктер саны мен халқы едәуір артты. Көбірек тұрғын үйлер мен жаңа нысандар салынды, әсіресе Гревс Холлдың бұрынғы орнында Seddon Homes компаниясы салған тұрғын үй кешені. 2009 жылдың тамызында бұзылғаннан бері, осы учаскеде одан әрі тұрғын үйлер салу жоспарлануда. Ауылдың басқа жерлерінде 2014 жылы Guinea Hall Lane көшесінде Redrow тобының жаңа үйлері, сондай-ақ Aveling Drive көшесінің қарсы жағында шағын үйлер (бұрынғы жылқы шабуы) салынды. 2014 жылдың соңында аяқталған Sutton Grange күтім үйі, сонымен қатар ми жарақаты және оқу орталығы Гревс Холл Лэйннен кейін салынды, ал жергілікті кеңес күтім үйінің қарсы жағында бірлескен меншік және жалға берілетін үйлерді де салды. 2016 жылы Hoole Lane көшесінде тағы да тұрғын үйлер салынды. Аудан, нашар дренаж салдарынан жер бетіндегі судың көп болуынан ұзақ, ауыр жаңбыр кезінде су тасиды. Жергілікті кеңес бұл мәселені шешіп, құрылыс салушылармен тығыз байланыста жұмыс істейді.