Батыс Йоркширдегі Хоуорт ауылы

Кіріспе

Батыс Йоркширдегі ауыл, Англия.

Хаворт (/UK/'/h/aʊ//.//ər//θ/ HOWərth, /сондай-ақ/'/h/ɔː//ər//θ/ HAWərth, /US/'/h/ɔː//w//ər//θ/ HAWwərth) Пеннин тауларында орналасқан. Хаворт Кейглиден оңтүстік-батысқа қарай 3 миль (5 км), Галифакстан солтүстікке қарай 8 миль (13 км), Брэдфордтан батысқа қарай 10 миль (16 км) және Ланкаширдегі Колннен шығысқа қарай 10 миль (16 км) қашықтықта жатыр. Айналасында Оукуорт және Оксенхоуп орналасқан. Жақын маңдағы ауылдарға Крос Роудс, Стэнбери және Ламбфут кіреді. Хаворт – Бронте әпкелерімен байланысты және сақталған мұралық Кейгли және Уорт аңғары темір жолымен танымал туристік орын.

Тарих

Хаворт елді мекен ретінде 1209 жылы алғаш рет айтылады. Атаудың мағынасы "тікенді қоршау" немесе "долана қоршау" болуы мүмкін. 1771 жылғы картада "Хауорт" деп тіркелген. 1850 жылы жергілікті шіркеудің пасторы Патрик Бронте Бенджамин Гершель Бэббиджді ауылдағы жоғары ерте өлім-жітім көрсеткіштерін зерттеуге шақырды, осының салдарынан оның алты баласының, оның ішінде жазушылар Эмили мен Энн Бронтелердің барлығы дерлік 31 жасқа толмай қайтыс болды. Бэббиджтің тексеруі ауылдың санитарлық жағдайының нашар екенін көрсетті: кәріз жүйесі болмады, Хаворт көшелерінде ластану ағып жатты, сою орындары мен шошқа қораларынан шыққан қалдықтар айлар бойы қоршалған аумақтарда жиналып тұрды, үйлер тығыз және нашар желдетілетін болды, ал қабірстаннан ауылдың су көзіне сіңіп кіретін оттегі жетіспейтін және тығыз халық қоныстанған жер болды. Бұл жағдайлар ауыл тұрғындарының орташа өмір сүру ұзақтығын 25,8 жылға дейін төмендетіп, 41,6%-ы 6 жасқа толмай қайтыс болды. Бұл есеп Бас денсаулық сақтау кеңесіне ұсынылып, ауылдағы жағдайды жақсарту жұмыстарына бастама берді.

Басқару

Хаворт – Хаворт пен Стэнбери азаматтық округінің бір бөлігі. 1999 жылдың 1 сәуірінен 2023 жылдың 1 сәуіріне дейін ол Батыс Йоркширдегі Брэдфорд қалалық округінің құрамындағы Хаворт, Кросс Роудс және Стэнбери округіне кірген. Хаворт Брэдфорд округіндегі поселке және шапкел болған, ал 1866 жылдан бастап азаматтық округ болып құрылды, ол 1938 жылдың 1 сәуірінде таратылды. Хаворт 1894 жылы қалалық округке айналды, 1938 жылдың 1 сәуірінде округ таратылып, 1974 жылға дейін оның құрамында болған Кейли қалалық муниципалитетімен біріктірілді. 1931 жылы округтің халқы 5911 адамды құрады.

География

Хаворт Пеннин тауларының арасындағы Ворт аңғарында орналасқан. Ол Лондоннан 212 миль (341 км) солтүстікке, Йорктан 43 миль (69 км) батысқа және Брэдфордтан 9 миль (14 км) батысқа қашықтықта жатыр.

Экономика

Туризм жергілікті экономиканың үлкен бөлігін құрайды, оның басты тартымдылықтары – мұралық темір жол және Бронте парсондық мұражайы. Хавортта шайханалар, сувенирлік және антиквариат кітап дүкендері, мейрамханалар, пабтар мен қонақүйлер бар, соның ішінде Блэк Булл да бар, онда Бранвелл Бронте алкоголизмге және опиумға тәуелділікке түскен деген әңгіме бар. Хаворт – Бронте аймағын зерттеуге арналған база болып табылады, сонымен қатар Брэдфорд және Лидс сияқты ірі қалаларға жақын орналасқан. 2002 жылғы 22 қарашада Хавортқа Fairtrade Village статусы берілді. 2005 жылғы 21 қазанда Хаворт Фэйртрейд Перудегі Мачу-Пикчумен бауырластық байланыс орнату туралы келісімге ресми түрде қол қойды.

Мәдениет

Хаворттың дәстүрлі шаралары – Хаворт Спасындағы жыл сайынғы қызмет пен шашу тастау рәсімі болған. Spa Sunday 20 ғасырдың басында тоқтатылып, шашу тастау рәсімі де көп жылдар бойы өткізілмеді. Хаворт саудагерлер қауымдастығы ұйымдастырған қазіргі заманғы шара – қараша айында өтетін «Скрогглинг Холли» іс-шарасы. Музыкалық топтар мен Моррис бишілері Виктория дәуіріндегі киім киген балалар шеруін бастап, Холли патшайымын шіркеу баспалдақтарына дейін тас төселген жолмен алып жүреді, онда оны таққа отырғызу рәсімі өтеді. Ол шіркеу қақпасын ашып, Рождество рухын Хавортқа шақырады. Санта-Клаус қуанышты жаңалықтар әкеледі. Бірінші Хаворт өнер фестивалі 2000 жылы өтті және 2001 жылы қайталанды. 2005 жылы ол сахналық және бейнелеу өнерін, сондай-ақ көшедегі өнерді біріктіретін фестиваль ретінде қайта жаңғыртылды. Фестивальге жергілікті тұрғындардың қатысуымен, жергілікті кәсіби және жартылай кәсіби музыканттар, суретшілер мен әртістер қатысады, сондай-ақ жыл сайын белгілі бір жұлдыз шақырылады. Фестиваль Джон Купер Кларк пен Джон Шаттлворт сияқты әртістерге өнер көрсетуге мүмкіндік берді. Фестиваль Уорт аңғарының сыртындағы Хаворт ауданына дейін кеңейді және қыркүйек айының бірінші жексенбісінде өтеді. Хаворт музыкалық тобы – Кейли аймағындағы ең көне халықтық музыкалық ұйымдардың бірі. Тарихи мәліметтерге сәйкес, 1854 жылы жақын жердегі Понденде өте жақсы музыканттардан тұратын қола духовой оркестрі болған. Оны Понденде тұратын Джон Хитон құрған. Оркестр Қырым соғысы аяқталған кезде Хавортта өткен тойда орындаған. «Өткен жылдар ішінде қола духовой оркестр өнері дамып, өркендеді, және Хаворт оркестрі де осымен бірге дамыды». Жыл сайын ауыл 1940 жылдарға арналған мерекелік демалыс өткізеді, онда жергілікті тұрғындар мен қонақтар соғыс кезеңінің киімдерін киіп, көптеген ностальгиялық шараларға қатысады. 1971 жылдан 1988 жылға дейін 25 және 27 Main Street мекенжайларында Хаворт гончарлық шеберханасы орналасқан, онда Энн Шоу өнер және қолөнер дәстүрінен алынған, қолмен жасалған тұрмыстық тас ыдыстарды жасаған. Ол Ұлыбритания мен АҚШ-та көптеген қоғамдық және жеке көрмелерге қатысып, керамикалық мүсіндері үшін өнер қауымдастығының сыйлығын алды. Оның күйеуі Роберт Шоу 1970 және 1980 жылдардағы ауыл өмірін (және белгілі тұрғындарды) екі сатиралық жинақта бейнеледі: «The Wrath Valley Anthology», 1981 және «Grindley's Bairns», 1988, бұл жинақтар The Times Literary Supplement басылымынан мақтау алды.

Haworth's traditional events were an annual service at Haworth Spa and the rushbearing. Spa Sunday died out in the early 20th century and the rushbearing ceremony has not been held for many years. A modern event organised by the Haworth Traders' Association is "Scroggling the Holly", which takes place in November. Bands and Morris men lead a procession of children in Victorian costume following the Holly Queen up the cobblestones to a crowning ceremony on the church steps. She unlocks the church gates to invite the spirit of Christmas into Haworth. Father Christmas arrives bringing glad tidings. The first Haworth Arts Festival took place in 2000 and was repeated in 2001. It was revived in 2005 as a festival combining performing and visual arts and street performance. The festival has community involvement and uses local professional and semi professional musicians, artists and performers and a larger name to headline each year. It has provided a stage for John Cooper Clarke and John Shuttleworth. The festival has expanded across the Worth Valley outside Haworth and is held on the first weekend in September. Haworth Band is one of the oldest secular musical organisations in the Keighley area. Historic records indicate that there was a brass band at nearby Ponden in 1854 with a body of excellent performers. It was founded by John Heaton, who lived at Ponden. The band played at a celebration in Haworth at the conclusion of the Crimean War. "Over the years the world of brass band music went from strength to strength, during which time the Haworth Band went with it." Every year the village hosts a 1940s weekend where locals and visitors don wartime attire for a host of nostalgic events. From 1971 to 1988, 25 and 27 Main Street housed the Haworth Pottery, where Anne Shaw produced hand thrown domestic stoneware derived from the arts & crafts tradition. She exhibited widely in the UK and USA in public and private exhibitions and received an arts association award for her ceramic sculptures. Her husband, Robert Shaw, depicted life (and prominent residents) in the village in the 1970s and 80s, in two collections of satires, The Wrath Valley Anthology, 1981, and Grindley's Bairns, 1988, praised by The Times Literary Supplement.

Қоғамдық құралдар

2009 жылдың 13 қаңтарында ауылда аптасына бір рет қызмет көрсететін жылдам кітапхананы алмастыратын тұрақты кітапхана ашылатыны жарияланды. Хаворт соңғы рет 1978 жылы өз кітапханасына ие болған. Кітапхана әлі ашылмаған.

Көрнекті орындар

Хаворт теміржол станциясы Кейгли және Уорт аңғары теміржолының бір бөлігі болып табылады, ол сақталған, нағыз бу теміржолы. 69 шақырымдық (43 миль) Бронте жолы Төменгі Лейте суқоймасы мен Стэнбериден өтіп, Бронте сарқырамасына, Бронте көпіріне және Бронте тас креслосына жетеді, онда (деген әңгіме бар) қарындастар кезекпен отырып, алғашқы әңгімелерін жазған. Содан кейін жол аңғардан шығып, биік жазыққа, Понден Холлға (Эмили Бронтенің "Тұрқыраған биіктіктеріндегі" Трускросс Грандж деп есептеледі) және Топ Уитсенсқа, құлайтын, қираған шаруашылыққа жетеді, ол "Тұрқыраған биіктіктері" романындағы шаруа қожалығының орны болған деп айтылады. Топ Уитсенске жақын маңдағы Стэнбери ауылынан да қысқа жаяу жолмен баруға болады.

Көлік

Хавортты Кигли автобус компаниясының ауылдық автобус қызметі жайлайды, ол негізгі жергілікті қала Киглиге және Оксенхоуп, Стэнбери және Окворт ауылдарына қосылыс ұсынады. Сондай-ақ, Хебден-Бриджге де қызмет бар. Кешкі және сенбі-жексенбілік қызметтер Metro арқылы ішінара қаржыландырылады. Жалпы алғанда, Хаворт пен Кигли арасында сағатына шамамен үш автобус, ал Станбери, Окворт және Оксенхоупқа сағатына бір автобус жүреді (Хебден-Бриджге дейін жалғасады). Central North Street Car Park Haworth, бұрынғы Changegate Car Park, олардың тактикасы туралы Channel 4 телеарнасының "The Yorkshire Clamper" деректі фильмінің тақырыбы болды.

Білім

Раудон жолындағы Хаворт бастауыш мектебі ауылдағы жалғыз мектеп және 3 жастан 11 жасқа дейінгі балаларды қабылдайды. 12-ден 18 жасқа дейінгі балалар ауылдың сыртындағы Кейглидегі Бекфут Оукбанк және Каллингворттағы Парксайд мектептерінде орта білім алады.

Діни орындар

Сент-Михаил және барлық періштелер шіркеуі Шіркеу көшесінде, пасторлық үйдің жанында орналасқан. Ол Англия шіркеуінің Кревен округінің құрамына кіреді. 1785 жылы аймақтағы баптистер Брау-роудтың төменгі жағындағы сарайда жиналған. Кейіннен олар Бриджхаус-Лейн және Сан-Стрит көшелерінің қиылысындағы Холл Грин баптистік шіркеуіне көшкен.

Спорт

Хаворт Крикет Клубы 1887 жылы Хаворт Веслиан Крикет Клубы ретінде құрылды және Англия Крикет Кеңесінің мүшесі болды. Клубтың ауыл орталығынан солтүстік-батысқа қарай тұрақты алаңы болды, бірақ 2015 жылы клуб жабылды. Хаворт Вест-Энд Крикет Клубы 1900 жылы Хаворт Вест-Лейн Баптист Крикет Клубы ретінде құрылды. 2014 жылдың 6 шілдесінде 2014 жылғы «Тур де Франс» веложарысының 2-кезеңі Йорктан Шеффилдке қарай ауыл арқылы өтті.