Кіріспе
Екі немесе одан көп түрлі молекулалардың тікелей қосылу өнімі. Химияда аддукт (немесе "қосылу өнімі" деген сөздің қысқартылған түрі) – екі немесе одан көп түрлі молекулалардың тікелей қосылу нәтижесінде пайда болатын, құрамында барлық компоненттердің барлық атомдарын қамтитын жалғыз реакция өнімі. Нәтижесінде пайда болған зат ерекше молекулалық түр деп есептеледі. Мысал ретінде, сульфонат алу үшін альдегидке натрий бисульфитін қосуды қарастыруға болады. Бұл, әртүрлі молекулалардың тікелей бірігуінен пайда болған, барлық реакциялық молекулалардың атомдарын қамтитын жалғыз өнім ретінде қарастырылуы мүмкін. Аддукттар көбінесе Льюис қышқылдары мен Льюис негіздері арасында түзіледі. Льюис қышқылы болып табылатын бор және Льюис негіздеріндегі оттек атомы арасында аддукттардың түзілуі жақсы мысал: тетрагидрофуран (THF): BH3*O(CH2)4 немесе диэтил эфирі: BH3*O(CH3CH2)2. Газ фазасында немесе сулы емес ортада аддукттар түзуге қабілетті көптеген Льюис қышқылдары мен Льюис негіздері ECW моделінде зерттелді. Триметилборан, триметилтин хлориді және бис(гексафторацетилацетонато)мыс(II) – стерикалық әсерлерді көрсететін аддукттарды құрайтын Льюис қышқылдарының мысалдары. Мысалы, триметилтин хлориді диэтил эфирімен реакцияға түскенде, қалайыдағы метил топтары мен оттектегі этил топтары арасында стерикалық тебіліс байқалады. Алайда, Льюис негізі тетрагидрофуран болғанда, стерикалық тебіліс азаяды. ECW моделі осы стерикалық әсерлерді өлшеуге мүмкіндік береді. + BH3 және THF арасындағы Льюис аддуктының шар және таяқша диаграммасы. Стерикалық кедергіге байланысты аддукт түзе алмайтын қосылыстар немесе қоспалар "фрустрацияланған Льюис жұптары" деп аталады. Аддукттар міндетті түрде молекулалық табиғатқа ие болмайды. Қатты дене химиясынан жақсы мысал – этилен немесе көміртек моноксидінің CuAlCl4 аддукты. Соңғысы кеңейтілген торлы құрылымы бар қатты зат. Аддукт пайда болған кезде, газ молекулалары құрылымдағы мыс атомдарының лигандалары ретінде енгізілген (қосылған) жаңа кеңейтілген фаза пайда болады. Бұл реакцияны негіз бен Льюис қышқылы арасындағы реакция деп қарастыруға болады, онда мыс атомы электронды қабылдаушы рөлде, ал газ молекуласының π-электрондары электронды донорлық рөлде болады.
In chemistry, an adduct (; alternatively, a contraction of "addition product") is a product of a direct addition of two or more distinct molecules, resulting in a single reaction product containing all atoms of all components. The resultant is considered a distinct molecular species. Examples include the addition of sodium bisulfite to an aldehyde to give a sulfonate. It can be considered as a single product resulting from the direct combination of different molecules which comprises all atoms of the reactant molecules. Adducts often form between Lewis acids and Lewis bases. A good example is the formation of adducts between the Lewis acid borane and the oxygen atom in the Lewis bases, tetrahydrofuran (THF): |BH3*O(CH2)4 or diethyl ether: |BH3*O(CH3CH2)2. Many Lewis acids and Lewis bases reacting in the gas phase or in non aqueous solvents to form adducts have been examined in the ECW model. Trimethylborane, trimethyltin chloride and bis(hexafluoroacetylacetonato)copper(II) are examples of Lewis acids that form adducts which exhibit steric effects. For example: trimethyltin chloride, when reacting with diethyl ether, exhibits steric repulsion between the methyl groups on the tin and the ethyl groups on oxygen. But when the Lewis base is tetrahydrofuran, steric repulsion is reduced. The ECW model can provide a measure of these steric effects. + Ball and stick diagram of the Lewis adduct between BH3 and THF
Compounds or mixtures that cannot form an adduct because of steric hindrance are called frustrated Lewis pairs. Adducts are not necessarily molecular in nature. A good example from solid state chemistry is the adducts of ethylene or carbon monoxide of |CuAlCl4. The latter is a solid with an extended lattice structure. Upon formation of the adduct, a new extended phase is formed in which the gas molecules are incorporated (inserted) as ligands of the copper atoms within the structure. This reaction can also be considered a reaction between a base and a Lewis acid with the copper atom in the electron receiving role and the pi electrons of the gas molecule in the electron donating role.
Аддуктор иондары
Адукт ионы алдынғы ионнан түзіледі және сол ионның барлық құраушы атомдарын, сондай-ақ қосымша атомдарды немесе молекулаларды қамтиды. Адукт иондары көбінесе массалық спектрометрдің иондау көзінде пайда болады.