Кіріспе

Каир Гелиополисі (, Маср әл-Гедида, , сөзбе-сөз "Жаңа Мысыр") - 20 ғасырдың басында Каирдің сыртындағы шағын қала, Мысыр, кейін Каирмен біріктірілді және Шығыс аймағында Маср әл-Гедида және Эль-Ноджа аудандарына әкімшілік тұрғысынан бөлінді. Ежелгі Мысырдың Гелиополис қаласының құрметіне аталған, оның қираған орындары қазіргі Эйн-Шамс қаласының жанында табылған. Қазіргі Гелиополис 1905 жылы бельгиялық өнеркәсіпші Эдуард Эмпейн және Египет премьер-министрі Нубар Пашаның ұлы Богхос Нубар басқарған Гелиополис Оазис компаниясымен құрылған. 2022 жылғы қаңтарда Маср әл-Гедиданың халқы 142 017 адамға, ал Эль-Ноджада 244 869 адамға бағаланды.

Тарих

Эдуард Луи Жозеф, 1-ші барон Эмпейн 1904 жылғы қаңтарда өзінің S. A. des Chemins de Fer de la Basse Egypte компаниясының бір жобасын құтқару үшін Мысырға келді; ол Мансураны (Ніл өзенінде) Матариямен (Порт-Саидтен Манзала көлінің қарама-қарсы жағында) байланыстыратын теміржол желісін салуға қатысты. 1906 жылы Эмпейн Каир электр теміржолдары және Гелиополис оазистер компаниясын құрды, ол Каирдің солтүстік-шығысына қарай 10 шақырым жердегі 2500 гектар (6177 акр) шөлді сатып алып, Гелиополис атты жартылай тәуелсіз бақшалы қала салды. Жаңа қала өзінің сәулетімен, қазір Гелиополис стилі деп аталатын, мұндай ауқымды жобаны алғаш рет іске асырды. Ол "зиярат және демалыс қаласы" ретінде жоспарланды, кең даңғылдарымен және барлық қажетті жағдайлармен және инфрақұрылыммен жабдықталды: су, кәріз, электр энергиясы, Гелиополис сарайы мен Гелиополис үйі сияқты қонақүйлер, гольф алаңы, жарыс жолы және саябақ сияқты демалыс орындары. Сонымен қатар, әртүрлі әлеуметтік топтарға бағытталған инновациялық жобалармен жалға берілетін үйлер де болды: жеке және террасалы виллалар, көп пәтерлі үйлер, балконы бар тұрғын үйлер және жұмысшылардың коттедждері. Гелиополис Африка мен Азияның басқа елдеріндегі отарлық жоспарлаудан түбегейлі ерекшеленсе де, бұл отарлықтың өте күшті көрінісі болды. Бұл жоба бельгиялық Эдуард Эмпейннің бір адамның арманының іске асуы болды, ал ғимараттарды бельгиялық, француз және британдық сәулетшілер жобалап, бастапқыда осы елдерден әкелінген материалдармен салды. "Санитарлық кордон" болмаса да, қалада жасырын жіктелуді мүмкін ететін құрылымдар бар еді. Онда Мысырдың ең бай тұрғындарының үйлері орналасқан. Барон даңғылының сол жағында Богос пен Мари Нубар Пашаның араб стиліндегі сарайы орналасқан, қазір ол әскери штаб-пәтер болып табылады, ал оның диагональды қарсысында 1914-1917 жылдар аралығында Мысырды басқарған Сұлтан Хусейн Камелдің бұрынғы резиденциясы тұр. Бүгінде ол президенттік қонақ үйі. Алғашқыда Гелиополис негізінен египет аристократиясымен және бірқатар еуропалық азаматтармен толтырылған. ХХ ғасырдың басындағы басқа Каир маңындағы қалалардың айырмашылығы, Гелиополисте египет азаматтарының үлесі айтарлықтай жоғары болды. 1952 жылы Насер басқарған революциядан кейін ол Каирдің білімді жоғарғы және орта таптарының көп бөлігіне мекен болды. Каир кеңейген сайын, Гелиополис пен Каир арасындағы бұрынғы үлкен қашықтық жойылды және қазір ол қаланың ішінде орналасқан. Халық санының артуына байланысты қаланың бастапқы бақтарының көп бөлігі жойылды және олардың орнына құрылыс салыныпты.

Демалыс орындары

Гелиополисте демалыс орындары көп, себебі ол бастапқыда тұрғындары мен қонақтарына тынығу мен демалыс ұсыну үшін салынған. Гелиополис клубы – Мысырдағы ең сәнді спорт клубтарының бірі. Ол 1905 жылы Гелиополиспен бірге құрылды. 1911 жылдан 1915 жылға дейін Гелиополисте Африканың алғашқы ойын-сауық паркі – Луна паркі болды (Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін бұл жерлер Австралиялық әскери госпитальге айналдырылды). Мериленд паркі де танымал демалыс орны; онда көл бар, және ол 1960-70 жылдары өте әсем болған. Қазір онда шағын ойын-сауық паркі бар. Басқа спорт клубтарына Эль Шамс клубы (өлшемі және мүшелерінің саны бойынша ең ірісі), Хелиолидо клубы, Эль Габа клубы, Эль Тайаран клубы және тағы да басқалары кіреді. Гелиополисте заманауи кафелер (Харрис, Старбакс, Цилантро, Коста Кофе және Бинос сияқты) мен египеттік дәстүрлі мейрамханалар бар. Сондай-ақ, барлар мен түнгі клубтар да кездеседі. Гелиополисте және оның кеңейтілген бөлігі Мадинет Насрда (Наср қаласы) ондаған кинотеатр бар; Аль Ахрам көшесіндегі Нормандия кинотеатры, Рокси кинотеатры, Гелиополис кинотеатры, сондай-ақ Хория сауда орталығында және Сити Старс сауда орталығындағы жаңа кинотеатрлар. Бұл Египет пен Таяу Шығыстағы ең ірі және танымал сауда орталықтарының бірі.

Корба

Бағдад көшесіндегі үшбұрышты Ел Корба алаңы және оны қоршаған аумақ, халық арасында Корба деп белгілі, қаланың ең сүйікті қоғамдық кеңістіктерінің бірі және Барон Эмпейн сарайы (Александр Марсель) және Богс Нубар Паша сарайы сияқты тарихи ескерткіштерге ие. Алғашқыда ол "Le Courbet" деп аталған. Сондай-ақ, онда Базилика шіркеуі, Корба шіркеуі және Гелиополис қонақ үйі (қазір Президенттік сарай) орналасқан. Бұл жер серуендеуге, сауда жасауға, кафелерге және мейрамханаларға танымал.

Саяси маңызы

Гелиополис соңғы онжылдықта Мысыр мен Таяу Шығыста ерекше саяси және әскери маңызға ие болды. Мысыр әскери штабы мен Мысыр әуе күштерінің бас штабы сол жерде орналасқан. Алмаза әскери әуе базасы Гелиополиске өте жақын. Гелиополис Египеттің бұрынғы президенті Мұхамед Хосни Мубарактың резиденциясы болды. 1981 жылы Гелиополис сарайы қонақ үйі Египет Республикасының сарайына (قصر رئاسة الجمهورية) және президент кеңсесіне айналды.

Қазіргі және болашақ

Бастапқыда тыныш қала маңы ретінде құрылған Гелиополис қазір Каирдің маңызды бөлігі болып саналады. Бұл қалада белгілі тұлғалар, футболшылар, саясаткерлер және бай отбасылар тұрады. 1922 жылдан бері тұрғындар саны бірнеше рет еселеген. Гелиополис және оның төңірегіне трамвай жүйесі қызмет көрсеткен, бірақ ол 2015 жылдан бастап жабылып, толығымен алынып тасталды. Сол кезде Гелиополис Каир метросының 3-желісіне қосылды, ол қазір оны Үлкен Каирдің шығыс серік қалаларымен, сондай-ақ Гизадағы батыс бөлігімен, Абассия, орталық және Замалек арқылы байланыстырады. Гелиополистегі жергілікті станциялар: Колейет Эль Банат, Аль Ахрам, Харун, Гелиополис алаңы, Альф Маскан, Эль Шамс клубы және Эль Ножа. 3-желінің Гелиополис тармағы 2018 жылы аяқталды. 2019 және 2020 жылдары инфрақұрылымға маңызды өзгерістер енгізілді, оның ішінде бірнеше көше кеңейтілді және көлік жүктемесін азайту үшін бірнеше көпірлер салынды (әсіресе ірі алаңдардың орнына). Бұл сондай-ақ, шығыстағы Жаңа әкімшілік орталықты Каир қаласымен байланыстыру жоспарының бір бөлігі.