Кіріспе
Америкалық серийлі кісі өлтіруші (1939–2014)
Ерте өмір
Роберт Хансен 1939 жылғы 15 ақпанда Айова штатының Эстервилл қаласында американдық анасы Эдна Маргрет Хансеннің (туған есімі Петерсен; 1916 жылғы 27 қазан – 2005 жылғы 24 сәуір) және даниялық әкесі, жергілікті нан пісіруші Кристиан "Крис" Хансеннің (1907 жылғы 16 қыркүйек – 1983 жылғы 12 тамыз) екі баласының үлкені болып дүниеге келді. Роберт әкесінің нан пісіретін орнында жұмыс істеді. 1942 жылы отбасы Калифорния штатының Ричмонд қаласына көшті, бірақ 1949 жылы Айоваға оралып, Покахонтас қаласына қоныстанды. Жастық шағында Хансен өте ұялшақ, сөйлеуде қиындықтары болған және ауыр акнеге шалдыққан, бұл оның бетінде мәңгілік із қалдырды. Балалық және жасөспірім шағында ол тыныш, жалғыз адам ретінде сипатталды, және оның әкесімен қарым-қатынасы қиын болды. Хансен аң аулау және садақпен атумен шұғылдана бастады, көбінесе осы әуесқойлықтарда тыныс алды. 1957 жылы ол АҚШ Армиясының резервтік құрамына қабылданып, бір жыл қызметтен кейін босатылды. Кейін Покахонтас қаласындағы полиция академиясында оқу-жаттығу нұсқаушысының көмекшісі болып жұмыс істеді. Сол жерде ол жас әйелмен танысып, 1960 жылдың жазында оған үйленді.
Бірінші қылмыстар
1960 жылдың 7 желтоқсанында Хансен Покахонтас округінің мектеп автобусы гаражын өртеп жібергені үшін ұсталды, бұл оның мектепте танылмауына жауап ретінде жасалған. Ол Анамоса мемлекеттік түрмесінде үш жылдық жазасының жиырма айын өтеді. Оны тексерген психиатр Хансеннің "балалық мінез-құлқы" болғанын және өзіне қиянат жасағандарға кек қайтаруға құмар екенін айтты. Хансеннің әйелі ол түрмеде отырғанда ажырасуға өтініш берді. Келесі бірнеше жылда Хансен ұсақ-түйек ұрлықтар үшін бірнеше рет түрмеге қамалды. 1967 жылы ол 1963 жылы үйленген және екі баласы бар екінші әйелімен бірге Аляска штатының Анкоридж қаласына көшіп кетті. Анкориджде ол көршілерінен жақсы қабылданып, бірнеше жергілікті аң аулау рекордтарын орнатты. 1971 жылдың желтоқсан айында Хансен екі рет ұсталды: біріншісі белгісіз үй шаруасының әйелін ұрлап, зорлауға тырысқаны үшін, екіншісі белгісіз проститутканы зорлағаны үшін. Ол алғашқы қылмысы бойынша қару-жарақпен шабуыл жасағанын мойындамады; проституткаға қатысты зорлау айыбы келісім шартының бөлігі ретінде алынып тасталды. Хансен бес жылға бас бостандығынан айырылды; жазасының алты айын өтегеннен кейін, ол жұмысқа босату бағдарламасына қатыстырылып, жартылай үйге жіберілді. 1976 жылы Хансен Анкоридждегі Фред Майер дүкенінен бензопила ұрлағаны үшін ұсталды және ұрлық жасағанын мойындады. Ол бес жылға бас бостандығынан айырылды және оған биполярлық бұзылысы үшін психиатриялық ем қажет болды. Аляска Жоғарғы соты оның жазасын қысқартып, ол өтеген мерзімімен босатылды.
Қылмыстар мен тұтқындау
Хансен 1972 жылы кісі өлтіруді бастаған деп есептеледі. 1983 жылы 13 маусымда Хансен 17 жасар Синди Полсонға оральдық жыныстық қатынас жасау үшін 200 доллар ұсынды; ол көлікке кірген кезде, ол қаруды алып, оны Малдундағы үйіне апарып жіберді. Сол жерде ол оны тұтқынға алып, зорлап, азаптап өлтірді. Кейіннен ол полицияға Хансен оны жертөледегі бағанаға шынжырмен бұғаулап, жақын маңдағы диванда ұйықтағанын айтты. Ол оянғаннан кейін, оны машинасына отырғызып, Меррилл Филд әуежайына алып барды, онда оған "өз кабинасына" (Матануска Суситна аңғарының Кник өзені аймағындағы кабинаға тек қайықпен немесе бұталық ұшақпен кіруге болатын) алып кетуге ниетті екенін айтты. Паульсон машинаның артқы орындығында тұрып, билеті денесінің алдына бұғауланған, Хансен өзінің Piper PA 18 Super Cub ұшағының пилот кабинасын жүктеумен айналысқан кезде қашу мүмкіндігін көрді. Хансеннің арқасы бұрылып тұрғанда, Полсон артқы орындықтан шығып, жүргізушінің есігін ашып, жақын маңдағы Алтыншы даңғылға қарай жүгірді. Кейін Полсон полицияға өзінің көк спорттық аяқкиімдерін седанның артқы орындығының жолаушы жағындағы еденінде қалдырғанын айтты. Хансен үрейленіп, оны қуып жетеді, бірақ Полсон Алтыншы даңғылға жетіп, өтіп бара жатқан жүк көлігін тоқтата алады. Жүргізуші Роберт Юнт Полсонның шатасып кеткенін көріп, үрейленіп, тоқтап, оны көтеріп алды. Ол оны Mush Inn қонақ үйіне апарып, ол жерден ол жүк көлігінен секіріп шығып, ішке жүгірді. Ол кеңсе қызметкеріне Big Timber Motel-дегі жігітіне телефон шалуға өтініш жасаса, Юнт жұмысына кірісіп, полицияға хабарлап, оқиға туралы хабарлаған. Анкоридж полициясының (APD) қызметкерлері Mush Inn қонақ үйіне келгенде, оларға Полсонның Big Timber Motel-ге таксимен барғандығы айтылды. Полиция қызметкерлері сол жерге келіп, Полсонды 110-шы бөлмеден, әлі де қол-аяғымен бұғауланған күйінде жалғыз тапқан. Оны полицияға алып барып, қылмыскерді сипаттады. Хансен полиция қызметкерлері сұрастырған кезде Полсонның айыптауларын жоққа шығарып, ол оған қиындық туғызуға тырысатынын, өйткені ол оның талаптары бойынша ақша төлемейтінін айтты. Бұл ақталу Хансеннің басқа да жағдайларда қолданған ақталу себебі болды, бірақ оның бірнеше рет заңмен күрескеніне қарамастан, Хансеннің кішіпейіл мінез-құлқы мен нан пісіруші ретінде кішіпейіл кәсібі, оның досы Джон Хеннингтің алибиімен бірге полиция оны күдікті деп есептемеуге көндірді. Алясканың полиция бөлімінің детективы Гленн Флоте Анкоридж, Севард және Матануска Суситна аңғарының маңында және оның маңында бірнеше адамның денесін тауып алу фактісін тергеген топтың мүшесі болды. Біріншісі Еклютна жолынан құрылыс жұмыскерлері тауып алған. Тергеушілер "Эклутта Энни" деп атаған мәйітті ешқашан анықтаған емес. Сол жылы Джоанна Мессинаның денесі Севард маңындағы шагылдық ордан табылды, ал 1982 жылы 23 жасар Шерри Морроудың сүйектері Кник өзенінің маңындағы терең емес қабірден табылды. Флоте үш әйелді де бір адам өлтірген деп есептеді. Флоте Федералды тергеу бюросының (ФБР) арнайы агенті Джон Дугласпен байланысып, үш табылған денеге негізделген қылмыскердің профилін анықтауға көмек сұрады. Дуглас кісі өлтіруші өзін-өзі бағаламайтын, әйелдер тарапынан бас тартылған тәжірибесі бар тәжірибелі аңшы болуы керек деп ойлады және ол өзінің өлтіруі туралы "сувенирлерді", мысалы, құрбанның зергерлік бұйымдарын сақтауға мәжбүр болады. Ол сондай-ақ, шабуылдаушының кекекшіл болуы мүмкін екенін айтты. Осы профильді пайдаланып, Флоте Хансенге жеткенше, мүмкін күдіктілерді зерттеді, ол профильге сәйкес келеді және ұшақтың иесі. Полсонның куәлігі мен Дугластың профиліне сүйене отырып, Флоте мен полиция Хансеннің ұшағын, көліктерін және үйін іздестіру туралы ордер алды. 1983 жылдың 27 қазанында тергеушілер жоғалған әйелдердің кейбіреулеріне тиесілі зергерлік бұйымдарды, сондай-ақ Хансеннің төбешігіндегі жасырын жерде атыс қаруларының жиынтығын тапты, оның ішінде .223 калибрлі Ruger Mini 14 жартылай автоматты мылтығы болды. Сондай-ақ, Хансеннің бас жағында жасырылған 37-ге жуық "х" белгісі бар авиациялық карта табылды. Бұл белгілердің көбі бұрыннан табылған денелер орналасқан жерлерге сәйкес келеді (басқалары кейінірек Хансеннің кісі өлтіру картасында белгіленген жерлерде табылды). Үйінде табылған дәлелдерге тап болғанда, Хансен оны мүмкіндігінше жоққа шығарды, бірақ ақырында әйелдерді кінәлай бастады және өз әрекеттерін ақтауға тырысты. Ақырында ол өзіне ұсынылған әрбір дәлелді мойындап, 1971 жылдан бастап Ал...
Құрбандар
Хансеннің отыздан астам Аляска әйелін зорлап, зорлап, 16 жастан 41 жасқа дейінгі кем дегенде он жеті әйелді өлтіргені белгілі, бірақ дәлелдерге сүйене отырып, құқық қорғау органдары Хансеннің кем дегенде жиырма бір әйелді өлтіргенін күтеді. Келесіде Хансеннің белгілі құрбандарының тізімі және мүмкін құрбандар ретінде аталған тағы бірнеше әйелдер. Осы он сегіз әйелдің ішінде Хансенге төрт әйелді өлтіргені үшін ғана ресми айып тағылды: Шери Морроу, Джоанна Мессина, Эклтуна Энни және Паула Гулдинг. Сонымен қатар ол Синди Полсонды ұрлап, зорлағаны үшін де айыпталды. 1971 жылдың 22 желтоқсанында 18 жасар Селия Бет ван Зантен үш ағасынан екеуімен бірге үйде болды. Үшеуі Анкоридждің оңтүстігіндегі Кник даңғылында, Солтүстік жарық бульварыне жақын жерде аға ағасы мен туысымен бірге үйде тұрды. Оның ата-анасы Анкоридждегі басқа бір үйде тұратын. Кешке Бет үйінен шығып, жақын маңдағы BI LO супермаркетіне қарай бірнеше блокқа дейін жүрді. БИЛО кешкі сағат 9-да жабылып, ол 8:30-да кетті. 8:45 мен 9:00 аралығында куәгер Беттің БИЛО-ға барғанын байқаған. Түнгі сағат 9-да көршісі оны "Солтүстік жарық" бульварында көргенін айтады. Ол БИЛ-ге ешқашан жетпеді. Оның жоғалғаны туралы хабар екі күннен кейін берілді. 1971 жылы 25 желтоқсанда оның денесі Анкориджге жақын Чугач мемлекеттік саябағында табылды. Оның көкірегі пышақпен кесіліп, байланып, жыныстық зорлық-зомбылыққа ұшыраған. Ол әлі тірі, көзге түспей, терең сайға лақтырылған. Сот сараптамасының мәліметтері бойынша, ол беткейге қайта көтерілуге тырысқан, бірақ байлаулары болғандықтан, көтеріле алмады. Хансенді оның ұшақ картасындағы "х" белгісі үшін өлтірген деп айыптады, бірақ ол оның өліміне де, жезөкшелікке қатысы жоқ басқа әйелдердің қазасына да жауапты емес. Меган Сиобан Эмерик сол кезде 17 жаста, 1973 жылы 7 шілдеде Аляска штатының Севард қаласында жоғалып кетті. Соңғы рет ол интернатта оқи отырып, жатақханадағы кір жуатын бөлмеден шығып бара жатқанда байқалды. Содан бері ол туралы еш хабар жоқ. Меган өзінің жеке заттарын, соның ішінде жеке құжаттарын қалдырған. Полициямен байланыс орнатудан бұрын, оның бөлмедесі оны үш күн бойы іздеді. Хансен оны өлтіргенін жоққа шығарды, бірақ Меган жоғалған күні Севардта болғанын мойындады. Оның әуе картасындағы "X" белгісі Севард аймағында болғандықтан, ол жауапты деп есептеледі. Хансен бұрынғы тұтқынға Меганды тек қайықпен жететін Севард аймағындағы үйге апарып, сонда өлтіріп, көміп тастағанын мойындаған. 1975 жылдың 5 шілдесінде 22 жастағы Мэри Кэтлин Тилл Аляска штатының Севард қаласында жоғалып кетті. Күйеуі Транс-Аляска құбыр желісінде жұмыс істеп жүрді, ал ол Лоуэр-Пойнт-роудта тұратын. Бір досы оны қалаға апарып, нан пісіретін дүкенге апарып тастады. Түскі сағат 1:30 мен 2:00 аралығында. М., басқа танысы оны Лоуэлл Пойнт Роудтағы шарлауықтың жанында көрген. Содан бері ол туралы еш хабар жоқ. Хансен Тиллдің жоғалған күні Сьюардта болғанын мойындады, бірақ оны өлтіргенін жоққа шығарды. Хансен оны өлтіріп, денесімен қайта тірілу шығанағына тастағанын мойындады, бұрынғы тұтқындардың айтуынша. 1980 жылы 21 шілдеде Алясканың Анкоридж қаласында Оңтүстік Эклутна көл жолынан оңтүстікке қарай бір миль жерде орманды аймақта электр желісінің жанында Еклутна Эннидің сүйегі табылды. Хансен әйелдің көліктен қашып кетуіне тырысқаннан кейін, оның арқасына пышақ соққандығын мойындады. Ол Хансеннің айтуынша, ол топ-лесс биші немесе жезөкше болған, сондай-ақ ол өзінің алғашқы өлтірілген құрбаны болғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, Эклутна Энни Аляскадағы Кодиактан келген болуы мүмкін, бірақ полиция қызметкерлері оның Аляскаға Калифорния арқылы келгенін айтады. Оның денесі Еклютна көлінің жолының маңында, терең емес қабірден табылған кезде, жануарлар дүниесінің қонысына айналған болатын. Жергілікті топсыз биші 24 жасар Джоан Мессина 1980 жылы 19 мамырда Хансенмен бірге кешкі асқа шыққан. Хансеннің айтуынша, Мессина оған ақшаға секс ұсынғанға дейін бәрі жақсы жүрді. Хансен ақша төлемей, оны босатудан бас тартты, сондықтан оны итпен бірге Сноу өзенінің бойындағы алысқа алып барды. Ол әйелді 22 калибрлі револьвермен ұрып, екі рет атып, бір рет итке атқан. Ол Мессинаның денесін жақын маңдағы шагыл орнына алып келіп, оның үстіне шагыл құйды. Итті және Мессинаның заттарын орманға тастады, ал қаруды Қар өзеніне лақтырды. 1980 жылы 8 шілдеде оның қатты шіріп кеткен денесі жабайы жануарлар құртқаннан кейін табылды. 1980 жылы 28 маусымда 24 жастағы Роксана Истленд жоғалы...
Түрмеге қамау және өлім
Хансен ұсталғаннан кейін оған шабуыл жасау, адам ұрлау, бірнеше қару-жарақ қылмысы, ұрлық және сақтандыру алаяқтығы тағылды. Соңғы айыптама, ол кейбір трофейлерді ұрлаған деген шағыммен сақтандыру компаниясына берген өтінішіне байланысты болды; ол түскен қаражатты ұшақ сатып алуға жұмсады. Сотта ол кейін трофейлерді өзінің ауласында тауып алғанын, бірақ сақтандыру компаниясына хабарлауды ұмытып кеткенін мәлімдеді. Хансен баллистикалық сараптама нәтижесінде қылмыс орындарында табылған оқтар мен Хансеннің мылтығынан атылған оқтардың сәйкес екені анықталды. Ол полицияда дәлелдері бар төрт кісі өлтіруге (Морроу, Мессина, Гулдинг және Эклатна Энни) кінәсін мойындады және өзге құрбандары туралы мәліметтерді ұсынды, бұл үшін оның жазасын федералдық түрмеде өтеуіне және баспасөзде жарияланбауына келісім жасалды. Келісімнің тағы бір шарты – оның авиациялық картадағы белгілерді түсіндіруге және құрбандарының денелерін табуға қатысуы болды. Хансен әйелдерді қалай ұрлағаны туралы полицияның болжамын растады, сондай-ақ, егер әлеуетті құрбан оны полицияға шағымдамайтынына көндірсе, кейде оны босатып жіберетінін қосты. Ол кісі өлтіруді 1970 жылдардың басында бастағанын айтты. Хансен тергеушілерге Оңтүстік Аляскада және оның айналасында 17 қабірдің орнын көрсетті, оның 12-сі тергеушілерге белгісіз болған. Ол картадағы бірнеше белгілерді ашпады, оның ішінде Севард қаласының жанындағы Резервьюшн шығанағындағы үш белгі бар еді. Билік бұл белгілердің екеуі Мэри Тилл мен Меган Эмрикке тиесілі болуы мүмкін деп күдіктенді, Хансен оларды өлтіргенін жоққа шығарды. Полиция 21-37 аралығындағы құрбандардың 12-сінің қалдықтарын эксгумация жасап, отбасыларына қайтарды. Хансен шартсыз түрде босату мүмкіндігісіз 461 жылға сотталды. Ол алғаш рет Пенсильвания штатының Льюисбург қаласындағы АҚШ Федералдық Түрмесінде (Lewisburg) жазасын өтеді.
Құжаттамалық фильмдер
ФБР файлдарының "Аңшы ойыны" (1999) эпизоды Хансеннің кісі өлтіруге құмарлық шабуылын көрсетеді. "Қылмыстық оқиғалар" бағдарламасында 2007 жылы оқиғаның толық эпизоды көрсетілді. "Аляска: Ice Cold Killers" бағдарламасының "Адамдарды аулау" (25 қаңтар 2012 жыл) эпизоды Investigation Discovery арнасында Хансен ісін қамтыды. "Hidden City" телесериалының 1-ші маусымы, 12-ші бөлімі ("Анкоридж: Роберт Хансеннің ең қауіпті ойыны, Блэкджек Стурджестің аңызы, Эскимо Ху"; эфирге шығу күні 2012 жылдың 21 ақпаны) Travel Channel арнасында Хансен ісін қамтыды. "Mark of a Killer" телесериалының 2-ші маусымы, 6-шы бөлімі "Hunted to Death" Oxygen арнасында Хансен ісін қамтыды. "The Butcher Baker: Mind of a Monster" 2020 жылдың 2 қыркүйегінде Investigation Discovery арнасында көрсетілді. "Very Scary People" телесериалының 3-ші маусымының 3 және 4-ші сериялары, "The Butcher Baker: Terror In The Wilderness part 1" және "The Butcher Baker: The Girls Who Got Away part 2", Crime & Investigation арнасында 2022 жылдың 5 маусымында көрсетілді. "World’s Most Evil Killers" телесериалының 7-ші маусымы, 2-ші бөлімі Sky Crime арнасында Хансеннің оқиғасын айтады.
Телесериалдар
"Ақыл аңшылары" және "Ормандар" – 2005 жылы CBS телеарнасындағы "Салқын іс" сериалының екі эпизоды, Хансеннің қылмыстарынан шабыттанды. "Criminal Minds" сериалының 5-маусымы, 21-бөлімі ("Exit Wounds"; көрсетілген күні 12 мамыр 2010 ж.), Хансен есімді кейіпкерді көрсетеді. Хансеннің қылмыстары "Law & Order: Special Victims Unit" сериалының 13-маусымы, 15-бөліміне ("Hunting Ground"; көрсетілген күні 2012 жылдың 22 ақпаны) әсер етті, онда әйелдерді жабайы аңдарша аңдап, содан кейін өлтіретін серийлі кісі өлтіруші бейнеленген. "Dexter: New Blood" сериалында Клэнси Браун ойнаған, "Қашқын кісі өлтіруші" ретінде танымал Курт Колдуэлл кейіпі Хансеннің қылмыстарына негізделген. "Silent Witness" сериалының 17-маусымының 2014 жылғы 5- және 6-бөлімдері ("In a Lonely Place") шалғай орманды аймақта әйелдерді аулап, зорлап, содан кейін өлтіретін серийлі кісі өлтірушінің оқиғасын көрсетеді.