Кіріспе

Бостондық қылмыскер – 1960 жылдардың басында Бостон аймағында 13 әйелді өлтірген адам. Бұл қылмыстар Альберт ДеСальвоның мойындауына, басқа да бір іс бойынша сотта жарияланған мәліметтерге және соңғы құрбанмен байланысты ДНК дәлеліне сәйкес оған таңылды. ДеСальвоның сотталғаннан кейінгі жылдары, бірақ осы ДНК дәлелі пайда болғанға дейін, қылмыстарды терген түрлі тараптар кісі өлтірулердің (кейде "Жібек шұлықтағы кісі өлтірулер" деп аталады) бірнеше адам жасағанын айтты.

Аттар

Бастапқыда, қылмыстар "Бостонның ақылсыз құртқышы" деп аталған белгісіз бір адамның іс-әрекеті деп есептелді. 1962 жылдың 8 шілдесінде "Санди Херальд" газеті "Бостонда төрт әйелді өлтірген ақылсыз құртқыш" деген тақырыппен мақала жариялап, "[Бостонда ақылсыз құртқыш бос жүр]" деп жазды. Ол кісі әйелдерді өз пәтерлеріне кіргізуге көндіру қабілетіне байланысты "Фантомдық жын" немесе "Фантомдық құртқыш" деп те танылды. 1963 жылы Record American газетінің екі тергеуші журналисі Жан Коул мен Лоретта Маклафлин осы кісі туралы төрт бөлімнен тұратын мақалалар сериясын жазып, оны "Бостон құртқышы" деп атады. ДеСальвоның мойындауы ашық сотта жарияланған кезде "Бостон құртқышы" деген есім қылмыстық әңгімелерге енді.

Оқиғалар

1962 жылдың 14 маусымы мен 1964 жылдың 4 қаңтары аралығында Бостон аймағында 19 мен 85 жас аралығындағы 13 үйленбеген әйел қаныпешене өлтірілді. Көбісі зорланып, пәтерлерінде тұншықтырылды. Алғашқыда полиция қылмыстың жалғыз күдіктісі – бір адам деп есептеді. Үйлеріне күштеп кірген іздер табылмағандықтан, әйелдер шабуылдаушыны танығандықтан немесе оны қызметкер деп қабылдағандықтан үйіне кіргізіп алған деген болжам жасалды. Бірінші бірнеше құрбан болғаннан кейін кеңінен жарияланғанша сақталып, шабуылдар тоқтамады. Көптеген тұрғындар көз жасын шығаруға арналған газ, есіктеріне жаңа құлыптар мен қосымша құлыптар сатып алды. Қылмыстар Бостон қаласының ішінде және басқа да бірнеше қалада орын алып, қылмыстық істерді қарау бойынша құзыреттілік мәселесін күрделендірді. Массачусетс штатының бас прокуроры Эдвард Брук түрлі полиция күштерін үйлестіруге көмектесті. Полиция барлық өлтірулердің бір адамның ісі екеніне толық сенбеді, бірақ көпшілік осылай ойлады. Жәбірленушілердің көпшілігі мен ауруханалар арасындағы байланыс туралы кеңінен әңгіме болды. Нассар өзінің адвокаты Ф. Ли Бейлиге мойындауды жеткізді, ол ДеСальвоны қорғауға кірісті. Полиция ДеСальвоның қылмыс орындарын өте дәл сипаттағандығына таң қалды. Кейбір қайшылықтар болды, бірақ ДеСальво бұқаралық ақпарат құралдарына жарияланбаған егжей-тегжейлі мәліметтерді келтіре алды. Бейли 1971 жылы жарық көрген "Қорғаныс ешқашан тоқтамайды" атты кітабында ДеСальвоның бір құрбанның қате айтқан мәліметін дұрыс түсіндіргенін айтты: ДеСальво әйелдің тұрғын бөлмесіндегі көк орындықты сипаттады, ал ол қоңыр екенін мәлімдеді. Фотосуреттер ДеСальвоның дұрыс айтқанын көрсетті. Оның мойындауын растайтын ешқандай физикалық дәлел болған жоқ. Осы себепті ол бұрын жасалған, байланысы жоқ ұрлық және жыныстық қылмыстар бойынша сотқа тартылды, онда ол тиісінше "Жасыл адам" және "өлшеуші адам" деп танылды. Бейли ДеСальвоның кісі өлтіруге жасаған мойындауын сотта клиентінің өмірбаянының бір бөлігі ретінде ұсынды, бұл жыныстық қылмыстарға қатысты "ақыл-есі дұрыс емес екендігіне байланысты кінәлі емес" деген үкім шығаруға көмектесуі тиіс еді, бірақ судья оны қабылдамады. 1967 жылы ДеСальво өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Сол жылдың ақпан айында ол екі бас бостандығынан айырылған адаммен бірге Бриджвотер мемлекеттік ауруханасынан қашып кетті, бұл толыққанды іздеу-құтқару операциясын бастарды. Оның төсегінен аурухана басшысына арналған хат табылды, онда ДеСальво ауруханадағы жағдайға және өзінің жағдайына назар аудару үшін қашып кеткенін мәлімдеді. Қашып кеткеннен кейін ДеСальво АҚШ Әскери-теңіз күштерінің үшінші дәрежелі старшинасы болып көрінді, бірақ келесі күні өзі ұстап берді. Қашып кеткеннен кейін ол Уолпол қауіпсіздігі жоғары түрмесіне ауыстырылды. Ауыстырылғаннан кейін алты жыл өткен соң, ол түрме ауруханасында пышақтан жараланған күйде табылған. Оның кісі өлтірушісі немесе кісі өлтірушілері анықталған жоқ.

Көптеген өлтіруші теориялар

ДеСальво Бостондық "Жұмылдырушының" кісі өлтірулерінің жалғыз кінәлісі болды ма деген күмән әлі де сақталуда. Оның мойындаған сәтте оны жеке білген адамдар оның мұндай қатыгез қылмыстарға қабілетті екеніне сенбеді. Бірнеше фактор сериялық кісі өлтірушінің қатысы бар екеніне күмән тудырды, себебі олардың белгілі бір құрбандары мен кісі өлтіру әдістері болады: "Жұмылдырушы" өлтірген әйелдер әртүрлі жас және этникалық топтардан шыққан, және олар түрлі әдістермен өлтірілген. 1968 жылы Бриджуотер мемлекеттік ауруханасының бас дәрігері доктор Эймс Роби ДеСальвоның Бостондық жұмылдырушы емес екенін мәлімдеді. Ол тұтқынның "өте тапқыр, өте әдемі, мойындауға бейім және танылуға мұқтаж" екенін айтты. Робидің пікірін Миддлсекс округінің прокуроры Джон Дж. Дрони, Бриджуотердің басшысы Чарльз Гоган және ДеСальвоның бұрынғы тұтқыны Джордж В. Харрисон қолдады. Харрисон басқа бір сотталғанның ДеСальвоға жұмылдыру кісі өлтірулерінің егжей-тегжейін айтып бергенін естігенін айтты. ДеСальвоның адвокаты Бейли клиентінің кісі өлтіруші екеніне сенді және істі "Қорғаныс ешқашан тоқтамайды" (1971) кітабында сипаттады. Бұрынғы ФБР арнайы агенті және алғашқы криминалдық профильдеушілердің бірі Джон Э. Дуглас ДеСальвоның Бостондық жұмылдырушы екеніне күмән келтірді. "Бізді мазалайтын істер" атты кітабында ол ДеСальвоны "күшті сенімділікпен" зорлаушы ретінде сипаттады. Оның айтуынша, мұндай зорлаушы Бостондық жұмылдырушыға тағылған қылмыстар сияқты өлтіруі екіталай; алайда, күшті сенімділікпен ынталандырылған зорлаушы қылмыстарға жауапкершілікті қабылдауға бейім. 2000 жылы адвокат және бұрынғы басылым журналисі Элейн Шарп ДеСальво отбасының және Мэри Салливан отбасының мүддесін қорғады. Салливан 1964 жылы соңғы құрбан ретінде жарияланды, бірақ одан кейін де жұмылдыру кісі өлтірулері болды. Шарп отбасыларға ДеСальвоның атын ақтауға бағытталған медиа кампаниясында көмектесті. Ол Мэри Салливан мен Альберт Х. ДеСальвоның денелерін қайта қазуды ұйымдастырды, үкіметтен ақпарат алу және дәлелдерді (мысалы, ДНК) іздеу үшін түрлі сот процестерін қозғады және деректі фильмдер жасау үшін түрлі продюсерлермен жұмыс істеді. Шарп ДеСальвоның мойындаулары мен қылмыс орнындағы ақпараттың (оған қол жеткізген) арасындағы қарама-қайшылықтарды атап өтті. Мысалы, ол ДеСальвоның Салливанды өлтіргенін мойындауына қарамастан, әйелдің кіндігінде сперма табылмады және ол қолмен емес, байлау арқылы жұмылдырылды. Сот патологоанатомы Майкл Баден ДеСальвоның өлім уақытын дұрыс айтпағанын атап өтті. Бұл Сьюзан Келли бірнеше кісі өлтіруде көрсеткен жалпы қарама-қайшылық еді. Ол ДеСальво отбасы үшін істі жалғастырды. Қылмыс орнынан табылған ДНК ДеСальвоның немере інісінен алынған Y ДНК-мен "бірден-бір сәйкестікке" ие болды. Y ДНК еркектер арасында аз өзгерістермен тікелей беріледі және ортақ аталық шежірелік ата-бабасы бар еркектерді байланыстыру үшін қолданылуы мүмкін. Сот ДеСальвоның денесін тікелей ДНК-сын тексеру үшін қайта қазуға бұйрық берді. 2013 жылдың 19 шілдесінде Саффолк округінің прокуроры Дэниел Ф. Конли, Массачусетс штатының бас прокуроры Марта Коукли және Бостон полициясының комиссары Эдвард Ф. Дэвис Салливанның 1964 жылғы кісі өлтіруінен алынған спермалық сұйықтықтың көзі ДеСальво екенін дәлелдейтін ДНК сынақтарының нәтижелерін жариялады.

Танымал мәдениетте

Филадельфия 76ers ойыншысы Эндрю Тони "Бостондық бағындырушы" деп аталды, себебі ол Бостон Селтикс клубына қарсы керемет ойын көрсетті; 1982 жылғы Шығыс конференциясы финалының 7-ші ойыны осыған дәлел. 1964 жылғы "Қоңырау шалушы" фильмі шешілмеген кісі өлтірулерден шабыт алды. Уильям Голдманның 1964 жылғы "Ледиге жол жоқ" романы және 1968 жылғы оның фильмдегі нұсқасы Бостондық бағындырушының көптеген кісі өлтіруші туралы теорияларынан туындады. The Standells рок-н-ролл тобы "Dirty Water" әнінде Бостондық бағындырушы туралы айтты, "Сіз бағындырушы туралы естідіңіз бе?" және "Мен еркекпін, мен еркекпін" деген сөздерді қолданды. 1968 жылғы "Бостондық бағындырушы" фильмінде Тони Кертис Альберт ДеСальво рөлін сомдады, ал Генри Фонда да түсті. 1995 жылғы "Көшірмеші" фильмі Бостондық бағындырушыға сілтеме жасайды. 2007 жылғы Уильям Лэндайдىڭ "Бағындырушы" романы бағындырушы ісіне қатысқан адвокаттың отбасын бейнелейді. 2008 жылғы "Бостондық бағындырушы – айтылмаған оқиға" фильмінде Дэвид Фаустино Де Сальво рөлінде ойнады. 2010 жылғы "Фронт" телефильмінде Анда Макдауэлл мен Дэниел Сунжата Бостондық бағындырушының алғашқы құрбаны болуы мүмкін әйелдің 1960 жылдардағы шешілмеген кісі өлтіруін қайта ашатын детективті бейнелейді. Сюжет ДеСальвоның Бостондағы кісі өлтірулердің жалғыз кінәлісі емес екенін көрсетеді. Бостондық бағындырушы CBS телеарнасының "Американдық готика" сериалының "Бағындырушы" эпизодында пайда болды, онда ол қарсылас шериф Лукас Бак Мерлин Темплден құтылу үшін шақырды. Алайда, Лукас конгреске барады, ал Альберт Де Сальво, яғни Бостондық бағындырушы, Мерлинды өлтіруге тырысудан гөрі көп нәрсе жасауға шешім қабылдайды. Бостондық бағындырушы TNT арнасының "Риццоли және аралдар" сериалының екінші эпизодында басты рөлде ойнады, оның басты рөлдерін Энджи Хармон мен Саша Александр сомдады. Эпизод "Бостондық бағындырушының қайта жаңғыруы" деп аталды, онда жаңа сериялық кісі өлтіруші, ол алғашқы бағындырушының құрбандарымен бірдей есімді әйелдерді өлтірді. Соңында ол Бостондық бағындырушы деп ойлаған адамды айыптауға тырысқан алғашқы детективтердің бірі екені анықталды. Ол және Зодиак кісі өлтірушісі Image комиксінің "Робертс" сериясында кездеседі. Альберт ДеСальвоның балауыз мүсіні британдық "Психовиль" комедиялық сериалының бір эпизодында көрсетілді. Балауыз мүсін фантастикалық сахнада (Джон Джордж Хей, Джон Кристи және Джек Жабдықшымен бірге) тіріліп, кейіпкер Дэвид Совербаттты адамды бағындырып өлтіруге көндіруге тырысады. Басқалары оны 1968 жылғы фильмге сілтеме жасап, бірнеше тұлғаға ие деп айыптады. "Crossing Jordan" сериалының екінші маусымының 13-ші эпизоды "Бағындырылған" деп аталды, онда кейіпкерлер Бостондық бағындырушының әдісіне сәйкес келетін екі кісі өлтіруді тергеуді рөлдік ойын түрінде ойнайды. "Бостондық бағындырушы" деген аттас Бостондық хардкор тобы бар. The Rolling Stones 1969 жылы "Let It Bleed" альбомында "Midnight Rambler" әнін шығарды. Ән Альберт ДеСальвоның бос өмірбаянына негізделген; "Бостондық бағындырушы" әннің мәтінінде бір рет еске алынады. 2016 жылы шыққан "Stranglers" подкасты Бостондық бағындырушы ісі бойынша тергеуді қарастырады және ДеСальвоның мойындау таспаларының үзінділері мен тергеудегі негізгі тұлғалардың туыстарымен сұхбаттарды қамтиды, соның ішінде бас тергеуші Фил ДиНателдің ұлдары. "Бостондық бағындырушы" – 2023 жылғы американдық драма, онда Кира Найтли, Кэрри Кун, Алессандро Нивола, Крис Купер және Дэвид Дастмалчиан түскен. Фильм Бостон аймағында түсірілді. Ол Америка Құрама Штаттарында 20th Century Studios кинотеатрында көрсетілді.