Кіріспе

Америка ақыны, Feri Tradition-ның негізін қалаушылардың бірі Виктор Генри Андерсон (21 мамыр 1917 жыл – 20 қыркүйек 2001 жыл) – американдық дін қызметкері және ақын. Ол 1960-шы жылдары Калифорнияда құрылған, жаңа заманғы жалынды дін қозғалысы – Фери дәстүрінің негізін қалаушылардың бірі болды. Оның көптеген өлеңдері діни мазмұнда болып, Фери құдайларына арналған. Нью-Мексико штатының Клейтон қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келген Андерсон бала кезінде көру қабілетін жоғалтқан. Оның отбасы алғашқы жылдары АҚШ-та көшіп-қонып жүрді, ал Андерсон мексикалық, гавайлық және гаитилік көшпендермен болған кездесулер оның осы мәдениеттердің сиқырлы тәжірибелерін ертерек түсінуіне себеп болды деп айтады. Отбасы ақырында Орегон штатына қоныстанды, және Андерсон кейіннен африкалық әйелден сиқыршылыққа баулу алғанын мәлімдеді. Ол сондай-ақ 1932 жылы Ашленд қаласында орналасқан және 1940-шы жылдары тарап кеткен Харпи Ковені деп аталатын сиқырлы-діни топқа қосылғанын айтты. Оның айтуынша, бұл топ Шайтан мен Лилит құдай-құдайшаға табынып, американдық халық сиқыры мен Хунаның ықпалында болған. 1944 жылы ол Орегон штатының Бенд қаласында Кора Кремэнсқа үйленді, ал ағылшын виккан Джеральд Гарднердің еңбектерінен шабыт алып, Махаелани Ковенін құрды, олар Фери дәстүрінің ізбасарларын жинады. Олардың алғашқы оқушыларының бірі – Гидион Пенддервен, ол дәстүрдің дамуына зор үлес қосты және оған Александрия Виккасының элементтерін енгізді. Андерсон кәсіби аккордеоншы болған және әртүрлі американдық "Паган" журналдарына өлеңдер жазған. 1970 жылы ол өзінің алғашқы өлеңдер жинағын – "Қанды раушанның қызыл тікендері" атты, құдайға арналған діни өлеңдер жинағын жариялады. Ол 1975 жылы Кловер халықаралық өлеңдер конкурсының жүлдесін жеңіп алды. Андерсон өмірінің соңына дейін Фери дәстүрін насихаттаумен айналысты, оның қайтысынан кейін Эйприл Нино дәстүрдің жаңа Ұлы шебері болып тағайындалды.

Балалық шағы: 1917-1931

Андерсон 1917 жылы 21 мамырда Нью-Мексико штатының Клейтон қаласындағы Буффало Хорн ранчосында дүниеге келген. Оның ата-анасы Хилбарт Александр Андерсон (1883-1952) және Мэри Фрэнсис Андерсон (туған есімі Смит, 1886-1973). Өзінің этникалық тегіне қатысты ол кейіннен: "Мен негізінен ирландтық және испанмын, кейбір америкалықтар, соның ішінде полинезиялық". Ол сондай-ақ өзінің аналық әжесінің Апалакияда тұратын көк фугаттардың бірі болғанын, оның терісі метгемоглобинемияға байланысты көк түсті болғанын мәлімдеді. Андерсон екі жасында апаттан немесе емдеусіз қант диабеті салдарынан мүлдем соқыр болып қалды. 1920 жылы отбасы Техас штатының Вичита округіне қарасты Бёркбернетте тұратын. Бұл жерде Хилбарт қаладағы көптеген мұнай платформаларында еден жұмысшысы болып жұмыс істеді. Одан олар Альбукеркиге (Нью-Мексико) көшіп барды, онда олар 192324 тізімінде өмір сүрген деп жазылған және Андерсон кейіннен мексикалық көшіп келген балалар арасында көптеген достар тапқанын мәлімдеді. Андерсонның кейінгі әйелі балалық шағында "Мексикалық сиқыршылардан" өзінің эфирлік көруін қалай пайдалану керектігі туралы нұсқау алған деп мәлімдеді. Кейін отбасы Олустиге (Оклахома штаты) көшіп барды. Бірнеше ай Оклахомада болғаннан кейін олар Орегон штатының Ашленд қаласының маңайына барды. Андерсон ондағы жеміс жинайтын Гавайи және Гаити иммигранттарымен дос болды. Андерсон жиі өзінің Гавай Кахунасы мен Гаити Вудусының сиқырлы практикасына үйренгенін, кейіннен әйелі оны "соңғы Кахунаның бірі" және "Вудуның діни қызметкері" деп атағанын айтқан. Ол Воду-ға оңтүстік Орегонда жұмыс істейтін гаитиліктерден үйренгенін мәлімдеді. Сол штатта тұрып, ол соқырлар мектебіне оқуға түсті, бірақ бұған қарамастан ол негізінен өзін-өзі оқытты. Отбасы алдағы жылдары штаттың әр жеріне көшіп-қонып жүрді; 1928 жылдың тамызында олар Пайнхерсте тұрды, онда Хилберт 1930 жылғы санақта ағаш фабрикасында инженер болып жұмыс істеген. 1940 жылғы санаққа сәйкес, отбасы Орегон штатының Джексон округіне қарасты Шығыс Фениксте тұратын деп жазылған, Хигберт 1935 жылы да сол жерде тұрғанын қосты. Бұл кезде Хилберт - диірменші, ал Мэри - медбике болып жұмыс істеді. 1942 жылы олар Ашлендте тұрып жатқандығы туралы жазылған, және 1944 жылға дейін Бендке көшіп келуден бұрын, олар Бірінші баптистік шіркеуге қатысқан. Андерсон 1926 жылы "Фейлер нәсіліне" жататын әйелдің "Африкадан келген діни қызметкер" деп атағанын айтты. Андерсон журналист Марго Адлерге өзінің тоғыз жасында дөңгелектің ортасында тұрып жатқан жас әйелді кездестіргенін айтты. Ол өзінің инстинктивті түрде жалаңаш екенін және содан кейін оны жыныстық қатынасқа шақырып, сиқыршылық дәстүрге енгізгенін, оның барысында ол әйел тәңір мен мүйізді құдайдың көрінісін көргенін айтты. Көріністен кейін олар шеңберде отырды және ол оған әртүрлі шөптерді сиқырлы қолдану туралы нұсқау берді, содан кейін ол киімін киіп, үйіне қайтудан бұрын, май, май және тұзбен жуылды. Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) ғалымы Итан Дойл Уайт мұны "сөзбе-сөзге қабылдау қиын" деп сипаттады, бірақ Андерсон 1926 жылы жасы үлкен әйелмен маңызды рухани тәжірибеден өткен болуы мүмкін деп болжады, ол кейіннен "соңындағы ертегіге безендірілді" ол Адлерге айтты. Андерсонды білетін Корнелия Бенавидес кейінірек былай деді: "Ол от бишісі болған цирктегі бір әйелмен дос болғанын айтады. Ол Оңтүстік Африкадағы циркке қосылып, АҚШ-қа жол тартты. Ол қызды алғаш кездестіргенде, қыз 60 жаста, ал жігіт 9 жаста еді. Ол оны 15 жыл бойы білген". Зерттеуші Уильям Уолворт 1920-1930 жылдары Орегон штатында өткен цирктерде африкалықтардың қатысқанын атап өткен кезде осы пікірді растайтын дәлел келтірді.

Харпиялар тобы: 1932-1943 жылдар

Андерсон 1932 жылы Ашлендте Гарпиялар ковені деп атаған сиқыршылар тобына қабылданып, оның құрамына кіргенін мәлімдеді, бірақ бұл топтың бар екенін куәлік ететін жалғыз адам ол болды. Кейіннен бұл ковенді зерттеумен АҚШ-тағы Менса филиалының «Пагандық, оккульттік және сиқыршылыққа арналған арнайы қызығушылықтар тобының» координаторы Валерия Войт айналысты. Оның сөзіне сәйкес, топты Мейбелл «Кардеа» Уоррен мен Джером Уоррен есімді екі тұлға басқарған, ал топ құрамында Джим Мердок, Патрисия Ферн, Том С. («Арвен») және Рут Д. болған, соңғысы дін қызметкерінің әйелі еді. Войттың айтуынша, олардың көпшілігі Оңтүстік штаттардан, әсіресе Алабамадан келген иммигранттар еді. Войттың мәлімдемесіне қарағанда, ковен ғибадаттау, теология, этика немесе ритуалдарға қарағанда практикалық сиқырға көбірек мән берді және Хунаны американдық халық сиқырының түрлерімен үйлестіре отырып, тәжірибелерінде эклектикалық болды. Олар құдайға емес, христиан дінінің Құдайына қарсы келетін құдайға сенгенін айтты. Оның сөзіне сәйкес, олар ай фазаларына қарай үй ішінде де, сыртта да жиналатын. Войттың баяндамасына сәйкес, Андерсон сонымен қатар ковен кейде жалаңаш әйелді құрбандық тақтасы ретінде қолданғанын және Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін топ тарап кеткенін мәлімдеді. Пейгандық зерттеулер ғалымы Эйдан А. Келли Войттың зерттеулерінің қорытындысын жариялағаннан кейін, Андерсон 1991 жылдың 21 тамызында ашық хат жариялады, онда Келлидің көптеген мәлімдемелерін жоққа шығарып, оны «өздерінің зерттеулерін терең түсінбегендердің ақымақтық сөздері» деп атады. Ол Келлидің пікірлеріне қайшы, Гарпиялар ковені Лилит деп аталатын құдайға табынып келгенін және «біз оны тек Құдай ретінде емес, Құдайдың өзі ретінде қарастырдық» деді. Ол сондай-ақ, ковен әйел құдайдың серігі – Шайтанды да құрметтегенін айтты, бірақ «әлбетте, әйел құдай өзінің сүйіспеншілігінің ықпалынан алыс болса, ол барлық рухтардың ең қорқыныштысы екенін айтады, бірақ ол христиандық пен исламның құлаған періштесі немесе «шайтан» емес». Кейінірек Келли Гарпиялар ковені «өзін-өзі оқытқан немесе бұрынғы адамнан немесе топтан тараған болуы мүмкін» деді.

Өмірінің соңғы жылдары: 1944-2001

Андерсон 1944 жылы Орегон штатының Бенд қаласында Кора Энн Кремэнспен танысты; үш күннен кейін, 3 мамырда үйленді, бұрын астралдық әлемде кездескендерін айтты. Кора 1915 жылдың қаңтарында Алабама штатының Нёта қаласында туған, бала кезінен халықтық сиқыр тәжірибелеріне қатысқан; оның ирландтық әкесі «тамыр дәрігері» болған, ол жергілікті тұрғындар арасында «друид» деп белгілі болған. Андерсондар некелескен соң жасаған алғашқы істерінің бірі – құрбандық тағын орнату болды. Келесі жылы ұл дүниеге келді, оған Виктор Илон деп ат қойды, «Илон» еврейше «емен» деген мағынаны білдіреді; Кора бұл атты түсінде көргенін айтты. Бала туғаннан кейін оны Құдайға арнау рәсімі өткізілді. 1948 жылы отбасы Калифорния штатының Найлс қаласына көшіп, сол жылдың соңында Сан-Леандрода үй сатып алды. Онда Андерсон Аломеда ложасының Арғалар бауырлас орденіне мүше болып кірді және содан кейін қырық жыл бойы мүшелікте болды. Виктор музыкант болып жұмыс істеді, түрлі шараларда аккордеон ойнады, ал Кора ауруханада аспазшы болып жұмыс істеді. Андерсон гавай, испан, креол, грек, итальян және гот тілдерін білген. 1950 жылдардың ортасында Виктор мен Кора ағылшын виккан Джеральд Гарднердің 1954 жылғы «Бүгінгі сиқыршылық» кітабын оқыды, Кора Виктор Гарднермен біраз уақыт хат алысқандығын айтты. Пәгн зерттеушісі Час С. Клифтон Андерсондар Гарднердің еңбегін өздерінің қазіргі заманғы Пәгн сиқыршылығы дәстүрін дамыту үшін «стильдік нұсқаулық» ретінде пайдаланғанын болжайды. Сол сияқты Келли Андерсондардың дәстүрі Гарднер дәстүріне көбірек ұқсап бастағанын, олар соңғысы туралы көбірек білген сайын, одан элементтерді қабылдағанын мәлімдеді. Андерсон итальяндық америкалық виккан Лео Мартелломен хат алмасып жүрді, ол Андерсонды өзінің ковенін құруға ынталандырды. 1960 жыл шамасында Андерсондар ковен құрды, оған гавай тіліндегі «толған ай» деген мағынаны білдіретін Махаэлани деп ат қойды. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Андерсондар көптеген адамдарды ковенге қабылдады. Олардың бірі – Гидион Пендервен, олардың ұлының досы, олармен бірге эзотерикаға қызығушылық танытқан. Пендервен Фери дәстүрінің қалыптасуына үлес қосты, дәстүрдің кейбір мүшелері оны оның негізін қалаушысы деп санайды. Пендервен отбасымен алғаш рет он үш жасында Виктор Илонмен ұрысқан кезде танысқанын, бірақ кейіннен дос болғанын айтты. Пендервенге, әсіресе, Уэльс мифологиясы әсер етті, ал Ұлыбританияға сапарында ол Александриялық виккандар Алекс Сандерс және Стюарт Фаррармен бірге уақыт өткізді, кейіннен Фери Виккаға түрлі Александриялық элементтерді енгізді. 1970 жылдардың басында Андерсондар Пендервен және оның шәкірті Элисон Харлоумен бірге жаңа ковен құрды. Пендервен үйленгеннен кейін, оның әйелі де осы ковенге қосылды, бірақ ол 1974 жылы таратылды.

Поэзия және соңғы жылдары

1970 жылы Андерсон жеке басылым түрінде «Қанды розаның тікендері» атты өлеңдер жинағын шығарды, онда ол алдыңғы 25 жылда жазған өлеңдері жиналған. Ол «әр өлең – Құдайға арналған махаббат хаты» дегенді айтқан. Кітапты басып шығаруға қаражат Кораның жинаған ақшасынан бөлінген, бірақ сатудан түскен кіріс басылым шығындарын жабатын деңгейде болмады, сондықтан сол кезде қайта басылым шығару мүмкін болмады. 1975 жылы бұл кітап Clover International Poetry Competition Award сыйлығына ие болды, ал 1980 жылы Пенддервен оны қайта басып шығарды. Сонымен қатар, Пенддервен Андерсонның бірнеше өлеңдерін өзінің 1975 жылғы «Ескі дінге арналған әндер» альбомында музыкаға қойды. Андерсон Witch Eye, Green Egg және Nemeton сияқты язычничество журналдарында да жарияланды. Андерсон екінші кітап ретінде шығару үшін өлеңдер жинағын дайындаған, ол 2005 жылы «Лилит бағы» деген атпен жарық көрді. 1994 жылы Кора өздерінің 50 жылдық тойына арнап «Фери дәстүрінің 50 жылы» атты кітап жазды, оны күйеуіне арналған құрмет көрсету ретінде бағалады. Бұл кітап «Фери теологиясы мен ой-пікірінің толыққанды жазба еңбегі» деп танылды. 1998 жылы Кора инсульт алды және оның салдарынан көбінесе төсекке жатты. Ол қайтыс болған кезде «Ностос» немесе «Көк шеңбер» деп аталатын діни үйірді басқарып тұрды. 2001 жылдың 20 қыркүйегінде ол өз үйінде дүние салды. Оның артында әйелі, ұлы, немерелері мен шөберелері қалды. Содан кейін Кора 2003 жылдың жазында Анар, немесе Апрель Ниино есімді әйелді Фери дәстүрінің жаңа бас шебері етіп тағайындады. Дәстүр сақталды, фери көзқарасынан сиқыр өнерін талқылайтын әртүрлі басылымдар жарық көрді.

Ұстазы

Андерсонның Фери Викка дәстүрі Баск халық фольклорынан алынған Мари есімді Құдайшаның төңірегінде құрылды. Фери теологиясында Мариге мүйізді Құдай Кром серік болып жүрді. Кром екі бөлек жандардың – Құдайлық Егіздердің бірігісі ретінде қарастырылды. Кораның айтуынша, Құдайша осы Егіздерді «еркек көмегіне мұқтаж болғандықтан емес, құдайлық құштарлығымен оларды қалағандықтан» жаратқан. Андерсонның сөзіне қарағанда, Мари есімі «су анасы» дегенді білдіреді, ал Мари мен Кром екеуі де «Шотландия, Ирландия және ежелгі Британ аралдарының кішкентай қараңғы тұрғындарының» құдайлық есімдері болған. Ол сондай-ақ Мелек Таус деп те аталды. Ол бұл құдайлар Юнгиан архетиптері емес, нақты жандар екенін баса айтты, ал соңғысы басқа бутпарастар тарапынан қолдау тапқан көзқарас еді. Феридегі моральдық жүйелер негізінен кала идеясына негізделген; Кора бұл терминнің гавай тілінен алынғанын және ол «өзіңді таза және жарқын ұстау, ішкі және сыртқы кешендерден азат ету» дегенді білдіреді деп мәлімдеді. Кора Фери дәстүрінің «жапондық Бушидо мен Шинто сияқты қатал және талапкерлік құрмет және жыныстық мораль кодексі» бар екенін айтты. Ол христиан миссионерлері Фериді «жыныстық культ» ретінде түсінуі мүмкін екенін, бірақ «біз қызуда құлдайтын ашулы иттіңдей емеспіз» деп қосты. Фериге кіру – жыныстық акт, Кораның айтуынша, «кірісу кезінде сіз әйел немесе еркек болсаңыз да, Құдайшамен, оның екі серігімен және Құдайлармен әдепкі үйленесіз». Бұл рәсімде ер дін қызметкері әйелге оргазм кезінде Құдай мен Құдайшаның есімдерін айтады. Егер әйел басқа біреуге никеленген болса немесе дін қызметкерімен жыныстық қатынасқа түсуді қаламаса, «Жүректің Ниеттері» деп аталатын рәсім орындалады. Бұл жағдайда оның басқа адаммен жасаған келесі жыныстық әрекеті оның кірісуі болып саналады. Әйел еркекпен кіріссе, ұқсас жыныстық элементтер бар, бірақ Кораның сөзіне сүйенсек, «бірнеше маңызды айырмашылықтар бар». Андерсондар жанның үш бөлігі бар екенін үйретті, ал Дойл Уайт олардың бұл сенімді Гавайи тұрғындарынан қабылдағандығына сенді. Кораның айтуынша, жанның бірінші бөлігі «эфирлік денеде немесе көлеңкеде» орналасқан, ол физикалық денені қоршап, еніп, адам денесінен шамамен 2 см қашықтықта орналасқан және «көк сұр» немесе «жақсы қызғылт қызыл» түсті. Оның сөзіне қарағанда, жанның екінші бөлігі аурада орналасқан және физикалық денеден 8-9 дюйм қашықтықта. Ол жанның үшінші бөлігін «Құдайдың Өзі» деп санады және ол аураның жоғарғы жағында, көк, ақ немесе алтын жарық шарлары түрінде көрінетін жерде өмір сүрді. Андерсондар да қайта тууға сенді, болашақ өмірдің тағайындалуы кармамен ұйымдастырылғандығына сенді. Олар қайта туулардың арасында жан Жерді қоршап тұрған тоғыз эфирлік шардың біріне бара алады деп үйретті, онда «жақсы анықталған табиғат рухтарының сыныптары» бар, оларға гномдар, сильфтар, ундиндер және саламандерлер кіреді. Кора Фериді «ежелгі тас дәуірінің дінінің тікелей сақталуы» деп сипаттады, бұл Уика қауымдастығының тарихшылар академиялық түрде абыройсыздыққа түсіргеннен кейін көп уақыттан бері сиқыршылық сектасының гипотезасына деген сенімін сақтап қалуы туралы үрдісті көрсетеді. Андерсондар Сиқыршылық діні Африкада пайда болып, бүкіл әлемге тарады деп сенді, Фери Викка негізінен Сами жергілікті дінімен, Вуду және Сантериямен бірдей деп санады. Ол «Қолөнердің» ырымдық құралдары «уақыт пен орын бойынша әлемде өте ұқсас» деп сенді. Ол ырымдық құралдарды «қуатты көтеру немесе шоғырландыру» үшін атхам, «ырымдық бостандық пен ажырату» үшін қолданылатын байлау арқаны, сондай-ақ «қуатты көтеру» үшін жаза ретінде санады, бірақ соңғысы ешқашан адамды қамшылау үшін қолданылмаған. Қасиетті рәсімдерде «әйелдің өмірлік күшін қабылдауы» символы ретінде, қасиетті рәсімдер кезінде кейде қасыққа батылатын тас немесе балауыз фаллосы бар тостаған қолданылады. Тас немесе ағаш жұмыртқа «Құдайдың құрсағында сақтаған ғаламдық жұмыртқаны құрметтейді». Кора олардың ырымдарында «қуат көтеріліп, адамзаттың игілігі, экологиямыздың пайдасы немесе қажетті әскери мақсаттар үшін сиқырлы операциялар жасалатынын» айтты. Адлердің айтуынша, Андерсонның «әлемге қарауының өте поэтикалық тәсілі» бар. Элисон Харлоу оған Андерсонның өзінің шығу тегі туралы мәлімдемелері жиі өзгеріп отыратынын, Дойл Уайт «Андерсонның рухани «ақиқаттарды» әңгіме арқылы айту өткеннің нақты деректеріне қарағанда маңызды деп сенетінін» түсіндірді. Андерсон Фери сиқыршылығын «иманды ғылым» деп сипаттады, ал оның әйелі оны «окульттің Эйнштейні» деп атады. Кора олардың екеуінің «нағыз ғылымгерлер» екенін мәлімдеді. Адлер Фери дәстүрінің «шамандық тәжірибелері мен жыныстық мистицизм» сияқты «белгілері» бар екенін атап өтті. Онда тек бір кірісу рәсімі бар. Дәстүрде белгілі бір литургия кітабы жоқ, оқулар ауызша беріледі. Практик Storm Faerywolf «Фери дәстүрі нақты тәжірибелерден гөрі энергетикалық тәжірибе туралы» екенін атап өтті.