Кіріспе
Канадалық аудиовизуалды жабдықтар өндірушісі Clairtone Sound Corporation Limited Торонто қаласында, Онтарио провинциясында, Канадада орналасқан жоғары сапалы дыбыс электроникасы мен аксессуарларын өндіретін компания болды. 1958 жылы Венгрияда туған кәсіпкер және электроника инженері Питер Мунк пен жиһаз дизайнері Дэвид Гилмор құрған бұл компания 1960-шы жылдары стерео және корпустар дизайны бойынша халықаралық деңгейде танымал болды. Он жылдан сәл астам уақыттан кейін компания банкротқа ұшырады, бірақ өркендеген кезеңінде тұтынушы электроника саласына маңызды үлес қосты.
Тарих
1959 жылы Clairtone өзінің алғашқы Hi-Fi моделі "100 S" үшін Канаданың Ұлттық өнеркәсіптік дизайн кеңесінен дизайн сыйлығын жеңіп алды. Бұл – екілік 1004 дискілі пластинка ойнатқышымен, Granco түтікше шассиімен және Knoll компаниясының крем түсті матасымен жасырылған динамиктермен жабдықталған ұзын, төменгі жағы кең шкаф. Бірақ ең танымал Clairtone дизайны – Хью Спенсер жасаған футуристикалық G жобасының сериясы. Ол 1964 жылдың қаңтарында Чикагодағы Ұлттық жиһаз көрмесінде таныстырылды. Таңғажайып, ірі (шамамен жеті футқа жуық) және қымбат (қазіргі шамамен 1,600 доллар немесе 12 000 доллар) G жобасы металл тұғырға орнатылған роза ағашынан жасалған шкафтан және екі басында қара алюминийден жасалған иілгіш "дыбыс шарларынан" (динамиктер) тұрды. Project G тұтынушыларға арналған аудио құрылғыларын модульдік принципте жинауды енгізді, бұл сол уақытқа дейін танымал болған (сонымен қатар Clairtone өндірген) қорап тәрізді шкафтардан күрт өзгешелік тудырды. Project G 1964 жылы Милан Триенналеде күміс медальді жеңіп алды және қазір дизайн иконасы ретінде танылады. Clairtone заманауи дизайнды жоғары сапалы материалдармен үйлестіріп, оларды тиімді маркетингтеуімен көзге түсті. 1960 жылы Нью-Йоркте алғашқы халықаралық сату кеңсесін ашып, Франк Синатра мен Оскар Петерсон сияқты белгілі тұлғаларды Clairtone дыбыс жүйелерін мақұлдауға көндірді. "Синатраны Clairtone стерео жүйесінде тыңдаңыз. Синатра да солай істейді" – компанияның есімдері қалып қойған сөздерінің бірі. Project G жүйесі "Marriage on the Rocks" және "The Graduate" фильмдерінде пайда болды, бұл өнімді жарнамалаудың ерте мысалы болды. Clairtone сән фотографы Ирвинг Пеннді өнімдерінің жарнамалық буклеттері мен брошюралары үшін Hi-Fi суреттерін түсіруге шақырды. G жобасы Хью Хефнердің "Playboy" сарайына сатып алынған кезде "Swinging Sixties" дәуірінің символына айналды. 1963 жылы Clairtone акциялары Торонто қор биржасында саудалана бастады. Ең жақсы кезеңінде Канада мен АҚШ-та Clairtone стерео жүйелеріне сұраныс соншалықты жоғары болды, компанияның зауыты бір уақытқа тәулік бойы жұмыс істеді. Бірақ сату көлемі артып, инновациялық дизайндары үшін марапаттар жеңіп алғанмен, Clairtone еңсеруге болатын емес қаржылық қиындықтарға тап болды. 1963 жылы 10 миллион долларлық сатудан 300 000 доллар пайда тапты, бірақ келесі жылы маркетинг шығындары сатудан асып кеткендіктен пайда азайды. Алғашқы инвестор Франк Соби, 1937 жылдан 1959 жылға дейін Нова-Шотландияның Стеллартон қаласының мэрі болған және сол кезде Industrial Estates Limited (IEL) президенті болған, компанияға Нова-Шотландия үкіметінен Стеллартон қаласында электроника өндірісі зауытын ашу үшін қаржылық қолдау алуға көмектесті. Компания осы кезде теледидар өндірісіне көшуге шешім қабылдады және 1966 жылдың жазында Стеллартон қаласында толыққанды жұмыс істеді. Ол кезде шамамен 1000 жұмысшы жұмыс істеді. Clairtone өзінің жаңа G TV теледидар құрылғысын әдеттегідей талғаммен іске қосты, оператор Фриц Списсті Питер Мунк пен Дэвид Гилмордың 1936 жылғы Pierce Arrow кабриолетінде Бруклин көпірінен өтуін бейнелейтін телерекламаны түсіруге шақырды (теледидардың артқы орындығында Clairtone теледидары бар еді, "New York" деп аталатын жарнаманы бүгін YouTube-та табуға болады). Бірақ Clairtone-ның түсті теледидар нарығына кіруі уақытынан бұрын болды (базар тағы бес жыл бойы дамымайды; Теледидар тарихы). 1967 жылы сату өте нашар болды, жылдық шығын 6 миллион доллардан асты, және бизнес бақылаудан шығып кетті. 1967 жылдың қазан айында Industrial Estates Limited, Нова-Шотландия үкіметінің экономикалық даму агенттігі, компанияны Питер Мунк пен Дэвид Гилмордан басқарды. Сатулар төмендеуін жалғастырды және акциялар бағасы 1967 жылы 15 доллардан 1970 жылы бірнеше центке дейін құлдырады. 1967 жылы Clairtone тапсырыс берген құпия зерттеу зауыттың сәтсіздігіне жергілікті жұмыс күшінің кінәлі екенін анықтады: "Жалпы халық өндірістік қарбаласқа және әсіресе бес күндік жұмыс аптасына бейімделмеген. Әлеуметтік жағдай сондай, АҚШ-тағы Аппалачия сияқты жағдай тудырды, онда үшінші буынның өзі жәрдемге мұқтаж". Бірақ, Питер Мунктің қызы, қаржы журналисі Нина Мунктің 2008 жылы жарық көрген Clairtone туралы кітабында ("Clairtone өнері: дизайн иконасын жасау, 1958-1971"), Стеллартонның жұмыс күші көптеген проблемалардың бірі ғана болды: "Барлық есептер бойынша ештеңе оңай жүрмеді. Зерттеуде көрсетілгендей, "қаржыны бақылау мүмкін емес еді". Зауытқа апаратын жолдар соншалықты нашар болғандықтан, Clairtone радио және теледидарлары жол бойында жиі зақымдалды. Онтарионың Рексдейл қаласындағы ескі зауытта бір күнде шешілетін стерео құрылғыларына қажетті бөлшектерді алуға бірнеше апта уақыт кетті. Өндіріс процесіне келсек, Clairtone-ның тәжірибесіз басқару тобының күші жетпеді және батып бара жатты: инвентаризация жоғалып кетті, зауыт еденінде белгісіз бөлшектер жиналды, конвейер сирек немесе ешқашан толық қуатпен жұмыс істемеді". 1970 жылдың наурыз айында Clairtone Нова-Шотландия үкіметіне сатылды және жаңа басшылыққа өтті. Осы кезде компания әлемдегі ең кішкентай транзисторлық радио, "Mini Hi Fi" сияқты арзан өнімдерді ұсынуды бастады. Компания осы жылы 19 миллион доллар сомасында ақшаны жоғалтты, бұл шығынды провинция өтеді. Clairtone акциялары 1971 жылы Торонто қор биржасынан алынып тасталды, ал компания 1972 жылы жабылды. Мүлік сатылды, бірақ компания 1979 жылға дейін ресми түрде таратылмады. Инвестиция кезеңінде Нова-Шотландия үкіметі шамамен 25 миллион доллар жоғалтты, бұл бүгінгі күнгі ақшамен есептегенде әлдеқайда көп сома.