Кіріспе

Жапондық бейсболшы және менеджер (1935–2020)

Кацуя Номура (野村 克也) – жапондық Nippon Professional Baseball (NPB) ойыншысы және менеджері. 26 маусымнан астам ойнаған карьерасының көп бөлігін «Нанкай Хоукс» (қазіргі «Фукуока СофтБанк Хоукс») командасында өткізген ол NPB-нің ең үздік шабуылдаушы ұстамаларының біріне айналды. Ол бес рет Тынық мұхиты лигасының ең құнды ойыншысы (MVP) атанды, 1965 жылы NPB тарихында алғаш рет «Үштік тәжді» жеңіп алды және NPB тарихында екінші ең көп хоум-ран және RBI көрсеткіштерін ұстап тұр. Номура «Хоукс» командасындағы соңғы сегіз жылында ойыншы-менеджер болды және 1973 жылы оларды Тынық мұхиты лигасының чемпионы етіп шығарды. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін, ол толық уақытты менеджер болып, 1990 жылдан 1998 жылға дейін «Якульт Суоллоуз» командасын төрт лига титулына және үш Жапон сериясының чемпионы атандырды. Кейін ол үш маусым бойы «Хансин Тайгерс» және төрт маусым бойы «Тохоку Ракутен Голден Иглз» командаларын басқарды, содан кейін 2009 жылы зейнетке шықты. Менеджер ретінде Номура 1565 жеңіске қол жеткізді, бұл NPB тарихындағы кез келген менеджердің ең көп жеңісінің бесінші көрсеткіші. 1989 жылы ол Жапон бейсболының Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір

Номура Киото префектурасындағы Амино (қазіргі Кётоанго) теңіз жағалаундағы балықшылар ауылында дүниеге келген. Ол үш жаста болғанда, оның әкесі Екінші Қытай-Жапон соғысы кезінде Қытайда қызмет етіп жүргенде аурудан көз жұмды. Номура анасы мен үлкен ағасымен бірге қырқынан кешіп өсті. Ағасының көмегімен ол жоғары мектепке бару мүмкіндігіне ие болды.

Ойын мансабы

Минеяма орта мектебін бітіргеннен кейін Номура 1954 жылы іріктеуден өткен соң «Нанкай Хоукс» командасына қосылды. Сол кездегі команданың бас жаттықтырушысы оның кем дегенде, лақтыру жаттығуларында ұстаушы ретінде пайдалы болатынына сенді. Сол жылы Номура тоғыз ойынға қатысып, маусым бойы ешбір соққы соға алмады. «Хоукс» оны командадан шығаруды қарастырды, бірақ Номура ақысыз ойнауға келіскеннен кейін және тіпті босатылса, пойыздың алдына секіріп өлетінін айтқаннан кейін оған тағы бір мүмкіндік берілді. Ол өзінің карьерасын 2901 соққымен аяқтады. 1965 жылы Номура лиганың алғашқы «Үштік тәжін» жеңіп алды. 1970-1977 жылдары ол ойыншы-бас жаттықтырушы болды. Ол 26 жыл ойнады, бұл 2008 жылы Кимиясу Кудо 27-ші маусымында ойнағанға дейін NPB-дегі ең ұзақ карьера болды; Кудо 29 маусым ойнағаннан кейін 2010 жылы зейнеткерлікке шықты.

Басқарушылық мансап

Номура өзінің 24 жылдық басқару мансабын 1970 жылы «Хокс» клубының ойыншы-басқарушысы ретінде бастады. Сегіз жыл бойы «Хокс» командасын басқарған кезде, ол 1973 жылы команданы Тынық мұхиты лигасының чемпионы етіп шығарды. Ойыншылық карьерасын аяқтағаннан кейін Номура толық уақытты басқарушы болды. 1990 жылдан 1998 жылға дейін ол «Якульт Суоллоуз» командасын басқарды, оларды төрт лига титулына және үш Жапон сериясының чемпионы атандырды. «Суоллоуз» командасын басқарған кезінде Номура команданың қақпашысы Ацуя Фурутаны тәрбиеледі. Номураның жетекшілігімен Фурута қабілетін дамытып, өзінің даңқымен атақты қақпашыға айналды. «Якульт» командасын басқарғаннан кейін Номура «Хансин Тайгерс» клубына қосылды және 1999 жылдан 2001 жылға дейін команданы басқарды. Команда үш маусымның барлығында Орталық лигада соңғы орынды иеленді. 2001 жылдың 5 желтоқсанында оның әйелі, тележүргізуші Сачиё Номура салықтан қашу үшін ұсталды. Номура келесі күні басқарушы лауазымынан кетті. Оның әйелі 45 миллион иенді жасырғаны үшін айыпталды, бірақ Номураға ешқандай қылмыстық жауапкершілік тағылмады. Осы оқиғадан кейін Номура 2003 жылдан 2005 жылға дейін әуесқой корпоративтік лига командасы «Шидакс» командасын басқарды. Ол үш маусымнан кейін NPB-ге қайта оралды. «Тохоку Ракутен Алтын бүркіті» клубы 2005 жылғы дебюттік маусымында нашар өнер көрсетті. Бұл 40 жыл ішінде бір маусымда кем дегенде 90 ойынды ұтып алған алғашқы PL клубы болды. Олар 38–97–1 есебімен аяқтады. Екінші маусымда жақсартуды үміттене отырып, команда Номураны оның тәжірибесіне орай клубты басқаруға шақырды. 26 жылдық ойын мансабында Номура көптеген марапаттар, атақтар мен рекордтар жинады. «Хокс» командасында ойнаған кезінде ол бес рет Тынық мұхиты лигасының ең құнды ойыншысы атанды – бұл PL ойыншылары арасындағы ең көп көрсеткіш және барлық уақыттағы екінші орын. Номура сонымен қатар тоғыз маусым бойы лигадағы ең көп хоум-ран соққан ойыншы болды, оның сегізін тікелей қатарынан жеңіп алды және лиганың ең жақсы қақпашысы атанды деген 19 «үздік тоғыз» сыйлығын жеңіп алды. Ол 3017 ойында 657 хоум-ран, 1988 RBI және 2901 хит жинады, олардың барлығы барлық уақыттағы рейтингте 2-орында тұр. Оның мыс тақтасында команда логотипі көрінбейтін, кері бұрылған бас киімдегі бейнесі бейнеленген.

Жеке өмір

1960 жылдан бастап алғашқы әйелімен некеде болған Номура 1971 жылы алғашқы әйелінен ажырасқаннан кейін Сачийомен танысып, 1972 жылы олар бірге тұра бастады. 1973 жылы Сачийо жүкті болып, болашақ NPB ойыншысы Кацунори Номураны дүниеге әкелді. Номура 1978 жылы алғашқы әйелінен ажырасып, Сачийоға үйленді. Бірінші әйелі 1982 жылы субарахноидтық қан құйылудан қайтыс болды. Сачийоның бұрынғы некесінен болған балалары – спорт агенттері Кенни мен Дон Номура, Номураның кеңесші балалары болып табылады. Номура 2020 жылғы 11 ақпанда 84 жасында жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.