Кіріспе

Майкл Андре Андерсон (12 желтоқсан 1959 жылы туған) – американдық баскетбол жаттықтырушысы, соңғы кезде St. John's Red Storm командасының бас жаттықтырушысы. Бұрын UAB, Миссури және Арканзас командаларының бас жаттықтырушысы болғаннан кейін St. John's-қа келді. Сондай-ақ, ол 17 жыл бойы Арканзаста Нолан Ричардсонның ассистенті/көмекші бас жаттықтырушысы болды. Бас жаттықтырушы ретінде өткізген 20 маусымында Андерсон 414–235 есебін, 11 маусымда 20 жеңіске жетті, 9 рет NCAA турниріне қатысты, екі рет Sweet 16-ға өтті және 2009 жылы Elite Eight-ке дейін жетті. Андерсон – 15 жылдан астам тәжірибесі бар және бірде-бір жеңіліс маусымы жоқ I дивизионның үш бас жаттықтырушысының бірі, олар Марк Фью және Том Иззо.

Ойын мансабы

Андерсон Алабама штатының Бирмингем қаласында туып өскен. Ол Энсли Пратт Сити ауданындағы Джексон Олин орта мектебінде оқыды, онда "Мустангс" командасын Алабама штатының баскетбол турнирінің жартылай финалына жеткізіп, кіші және аға сыныптарында әр ойында орташа есеппен 19 ұпай жинады және штаты бойынша үздік ойыншы деп танылды. Кейін Андерсон Бирмингемдегі Джефферсон мемлекеттік колледжіне түсті, онда оны қарсы команданың жаттықтырушысы Нолан Ричардсон байқап қалды. Ричардсон Тулса университетінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалғанда, ол Андерсонге стипендия ұсынды. Андерсон "Алтын дауыл" командасы сапында екі жыл ойнап, әр ойында орташа есеппен 12 ұпай жинады. Команда NIT турнирін жеңіп, NCAA турниріне қатысу құқығын алды.

Көмекші лауазымдар

1982 жылы бітіргеннен кейін Андерсон жаттықтырушылық қызмет іздеп жүріп, уақытша оқытушы болып жұмыс істеді. Ричардсон оны Тулса университетінің құрамына ерікті көмекші ретінде шақырды. Ричардсон Арканзас университетіне кеткенде, Андерсонды 17 жылға көмекші бапкер ретінде алып кетті, соңғы бес жылы бас бапкердің көмекшісі қызметін атқарды. Осы жылдар ішінде «Резорбэкс» үш рет Оңтүстік-Батыс конференциясында жеңіске жетті, екі рет Оңтүстік-Шығыс конференциясының чемпионы атанды, үш рет «Финал төрттігіне» қатысты, 1994 жылы ел чемпионатында жеңіс тойлады және 1995 жылы екінші орын алды. Ричардсон жұмыстан босатылған соң, Андерсон 2001–02 маусымының қалған бөлігінде уақытша бас бапкер міндетін атқарды.

UAB

2002 жылы Андерсон туған қаласы Бирмингемге оралып, UAB бағдарламасын басқарды. Бұл команда 13–17 есебімен маусымды аяқтаған және 1995 жылдан бері NCAA турниріне бір рет қана қатысқан еді. Андерсон команданы тез арада жақсарып, 22 жеңіске жеткізіп, Ұлттық шақыру турнирінің ¼ финалына шығарды. Содан кейін Андерсон «Блейзерс» командасын үш рет қатарынан NCAA ерлер баскетбол турниріне қатыстырды. 2004 жылы «Блейзерс» 76–75 есебімен Кентукки университетін күтпеген жеңіліске ұшыратып, турнирдің бірінші лигасынан орын алды және «Sweet Sixteen» кезеңіне өтті. UAB маусымды USA Today жаттықтырушыларының сауалнамасында 23-ші орында аяқтады. Андерсон Conference USA жыл жаттықтырушысы атанды және UAB тарихында «Блейзерс» командасын қызмет еткен жылдарының әрқайсысында пост-сезонға алып шыққан жалғыз жаттықтырушы болып табылады.

Алғашқы екі маусым (2006-2008)

2006 жылы Андерсон Миссури университетіндегі жағдайды түзеу үшін, Куин Снайдер басшылығымен тергеу жүргізілген бағдарламаны жаңарту үшін шақырылды. Андерсонның алғашқы құрамы, трансфер ойыншылары мен тәжірибесі аз таланттардан құралды, 18–12 есебімен аяқтады, бірақ Үлкен 12 турнирінде Бейлорға жеңілгеннен кейін маусымнан кейінгі ойынға қатыса алмады. 2007–2008 жылғы маусымында оның жүрегі туыс ДеМарре Кэрролл, Вандербильттен ауысқан ойыншы, командаға қосылды, бірақ командадағы ойыншылардың тобы ("Афина Бестігі", оқиға болған орынның атымен аталған) Колумбиядағы түнгі клубта төбелес салғандары үшін тұтқындалды. Бұл оқиға Андерсон командасы үшін маусым ішіндегі екінші тәртіптік бұзушылық болды. Маусым басталар алдында, команданың негізгі шабуылшысы Кален Граймс адамды мылтықтың саптасымен ұрғандығы үшін тұтқындалып, командадан шеттетілді. "Тайгерлер" 16–16 есебімен аяқтады, Үлкен 12 турнирінде Небраскаға жеңіліп, маусымнан кейінгі ойынға жолдама алмай қалды.

Үшінші маусым (2008-09)

Андерсонның 2008-09 жылғы Миссуридегі үшінші маусымы көптеген сұрақтар тудырды: ол жеті жаңа ойыншысын (бес бірінші курс және екі трансфер) өткен маусымдағы қалған «Жолбарыстармен», соның ішінде Куин Снайдер дәуірінен қалған жалғыз екі ойыншымен қаншалықты үйлестіре алады? Алғашқы екі маусымда плей-оффқа қатыса алмағаннан кейін Майк Андерсон өз «Жолбарыстарын» NIT немесе NCAA плей-офф турниріне жеткізе ала ма? Жаттықтырушылар Миссуриді Big 12 турнирінде 7-орынға қойды. «Жолбарыстардың» маусымы 9-1 есебімен жақсы басталды, оның ішінде USC және Cal командаларына қарсы жеңістер және Пуэрто-Рикодағы топ-25 командасы (Xavier) командасына шамалы есебімен жеңіліс. «Жолбарыстар» конференциядан тыс ойындарын 13-2 есебімен аяқтады. Команда конференцияның ашылу ойынында жеңіліске ұшырады, бірақ келесі он екі Big 12 ойынының он бірінде жеңіске жетті, соның ішінде Техастағы соңғы секундтағы жеңіс, ол оларға ұлттық рейтинг берді, содан кейін өз алаңында өміріндегі есте қаларлық жеңіс, онда «Жолбарыстар» 14 ұпайлық есебімен жеңіліске ұшырады және Зайер Тейлордың ойынды шешкен соңғы 1,3 секундтағы голымен жеңіске жетті. Майк Андерсонның 2008-09 жылғы «Жолбарыстар» командасы маусымның соңғы үй ойынында #5 Оклахома командасын жеңіп аяқтады. «Жолбарыстар» өз алаңында жеңіліссіз 18 ойын жеңіп шықты. Содан кейін «Жолбарыстар» Big 12 конференциясының турнирінде Texas Tech, Oklahoma State және Baylor командаларын жеңіп, жеңіске жетті (14 наурыз). Корнелл, Маркет және Мемфис командаларына қарсы жеңістер «Жолбарыстарды» Elite 8 сапына жеткізді, онда топқа қойылған UConn Миссуридің жолын 82-75 есебімен аяқтады. Андерсон 2008-09 жылғы Генри Иба сыйлығының он финалисінің бірі болды. Қалған 9 финалист: Джон Калипари (Мемфис), Билл Селф (жеңімпаз, Канзас), Джейми Диксон (Питтсбург), Майк Монтгомери (Калифорния), Стью Моррилл (Юта штаты), Мэтт Пейнтер (Пурдью), Оливер Пурнелл (Клемсон) және Брэд Стивенс (Батлер). 31 наурыз 2009 жылы Андерсон Миссуриде 7 жылдық келісімшартқа қол қойды, бұл Джорджия университетінің ұсынысынан бас тартумен аяқталды. Келісімшарт Андерсонның жалақысын 1,6 миллион долларға дейін, ал ынталандырулармен 2,2 миллион долларға дейін арттырды. Андерсонның Джорджиядан бас тартқан ұсынысы жылына 2 миллион доллардан асып кеткен. Андерсон 2010 жылдың жазында Орегон университетінің бас жаттықтыруына жылына 3 миллион доллар ұсынылған ұсыныстан да бас тартты.

Соңғы екі маусым (2009-2011)

Андерсонның командалары 23–11 есебімен аяқтады және Миссуримен өткізген соңғы екі маусымында конференцияда бесінші орын алды. «Тайгерс» екі жыл қатарынан NCAA турниріне қатысты, бірақ оның басшылығымен конференцияда үшінші орыннан жоғары көтеріле алмады. Бұл үш жылдық кезең команданың 2003 жылдан бері NCAA турниріне үш немесе одан көп рет қатарынан ілігуінің алғашқы жағдайы болды. Сол үш жылдың ішінде «Тайгерс» 1980–1983 жылдардан бері үш жыл қатарынан 20-дан астам ойын жеңген алғашқы рет болды.

Миссуриден кетем

Миссури университетінде Андерсонның қызметінің соңғы айларында оның есімі Арканзас штатындағы бос қызмет орнымен байланысты болды, себебі Джон Пелфридің жұмысының тұрақсыздығы күшейді. 2011 жылдың 4 наурызында Андерсон «Колумбия Трибьюн» газетінің спорт журналисі Стив Валентикке «МУ-да ұзақ уақыт қалуды және осында зейнетке шығуды» жоспарлап отырғанын айтып, ақпаратты жоққа шығарды. 14 наурызда Арканзас штаты Пелфриді қызметтен босатып жіберді. Тоғыз күннен кейін Андерсон Арканзастағы бас бапкер лауазымын қабылдады. Бұл жайт Миссури жанкүйерлерін таң қалдырды, әсіресе Андерсонның айдың басында «Трибун» газетіне берген сөйлеген сөздерін ескерсек. МУ қорғаушысы Маркус Денмонның айтуынша, Андерсон кеткенге бірнеше күн бұрын оған МУ-да қалатынын және «өзгертуге ниеттенбейтінін» айтқан. Андерсон Арканзас штатының жұмысын қабылдағаннан кейін баспасөз мәслихатын өткізбеді, бірақ Денмон, шабуылшы Лоренс Бауэрс және қорғаушы Ким Инглиш – Андерсонның Миссуриге шақырған үш ойыншысы, Андерсонның шешіміне көңілі қалғанын және оны түсінгенін білдірді. Апта соңында Андерсон Арканзастағы алғашқы баспасөз мәслихатын өткізген кезде, KOMU телеарнасынан келген тілші Фейетвиллге барып, Андерсоннан неге Колумбиядағы жанкүйерлер мен бұқаралық ақпарат құралдарына үндемегенін сұрады. Андерсон бұл мәлімдемені жоққа шығарып, Арканзас штатының ресми спорттық сайтындағы баспасөз хабарламасын ресми «қоштасу» деп атады. Баспасөз мәслихатындағы жанкүйерлер тілшіге наразылық білдірді, бірақ Андерсон жиналғандарға сұрақтардың «негізді» екенін және «Колумбия Майк Андерсонға керемет орын болды» деді. Миссури соңында Андерсонның орнына Франк Хейтті тағайындады. Алғашқы баспасөз мәслихатында Хейт Андерсонның «Миссуридің жаңа ойыншылары оны жақсы көреді» дегенін айтты.

Алғашқы үш маусым

Андерсон жаттықтырушылық мансабын бастаған жерге оралғаннан кейінгі алғашқы екі маусымын шарлап өткізіп, жеңісті рекордтарды көрсетті (18–14 және 19–13), бірақ постсезондық ойындарға қатыса алмады, себебі Оңтүстік-Шығыс конференциясының турнир кестесінде тоғызыншы және жетінші орындарда қалды. 2013–14 маусымында «Резорбекс» 2008 жылдан бері алғаш рет постсезонға оралды және NIT турниріне қатысты. Андерсон басшылығымен SEC турниріндегі тізімі екінші жыл қатарынан екі сатыға көтеріліп, Арканзас лига кестесінде 10–8 есебімен бесінші орынды иеленді, ал бұрынғы 2007–08 маусымынан бері алғаш рет 20 жеңіске (22–12) жетті. 22 жеңіспен аяқталған маусымның ең жарқын сәті – бағдарлама тарихындағы алғашқы рет SEC қарсыласы Кентуккиді екі ойында жеңу және NCAA турнирі мен NIT жартылай финалына өткен командаларға қарсы 5–1 есебімен ойнау болды. Арканзас жанкүйерлері Андерсон қолданатын Нолан Ричардсон дәуірінің ойын стиліне ұқсас белгілерді байқады, себебі «Резорбекс» СЕК турнирінде ұпай жинау (80.1), нәтижелі пас (15.3), доп ұрлау (8.4) және допты айналымға салу көрсеткіштері (+5.5) бойынша көшбасшы болды, бұл көрсеткіштердің барлығы елдегі үздік 30-дыққа кірді. 2013–14 жылдары Арканзастың жетістіктеріне жеке даму да үлкен үлес қосты, өйткені 6'10" Бобби Портис бағдарлама тарихындағы алтыншы жаңа түлек ретінде All SEC құрамына еніп, All SEC екінші командасының, SEC жаңа түлектерінің және USBWA All District VII командасының құрамына ілікті.

2014/15 жылғы маусым

2015 жылдың 6 қаңтарында Андерсон екі жылға келісімшартының мерзімін ұзартқаны жарияланды, бұл оны 2020 жылға дейін Арканзас штатында қалдырды. Андерсон Арканзас командасын төртінші маусымында NCAA турниріне жеткізіп, сонымен қатар SEC турнирінің финалына өтті. "Razorbacks" командасына турнирде 5-орын берілді, бұл Андерсонның Ричардсонның ассистенті болып жұмыс істеген 1999 жылдан бергі ең жоғары көрсеткіші болды. "Razorbacks" 32-ші кезеңге дейін өтті, бірақ Солтүстік Каролинаға есе жіберді. Портис SEC жылдың үздік ойыншысы деп танылды және 2015 жылғы НБА драфтында Чикаго Буллз командасы оны 22-ші нөмірмен таңдады. Шабуылшы Майкл Кволс драфтқа қатысуға ниет білдірді, бірақ жарақат алғандықтан таңдалмады, орнына Оклахома-Сити Тандермен еркін агенттік келісімшартына қол қойды, ал Рашад Мэдден Мемфис Гризлизбен D лигасының келісімшартына қол қойды.

2015-16 жылғы маусым

2016 жылдың 23 ақпанында Андерсон Арканзас штатының бас жаттықтырушысы ретінде 100-ші ойынын жеңіп, жалпы есеп бойынша 300-ші ойынын 85:65 есебімен ЛСУ командасына қарсы жеңіспен аяқтады. Razorbacks маусымды 16-16 есебімен, SEC турнирінде 9-9 көрсеткішпен аяқтады, нәтижесінде сегізінші орынды бөлісті. Олар SEC турнирінің екінші турында Флоридаға есе жіберді.

2016-17 жылғы маусым

Андерсонның алтыншы "Бұршақ" командасы ол бапкер болғаннан бері ең сәтті бастама жасады. Ол "Бұршақтар" құрамын турнирде өнер көрсету үшін күшейту мақсатында маусым арасында ең жақсы алты колледж ойыншысының үшеуімен (Джейлен Барфорд, Дэрил Макон және Арландо Кук) келісім жасады. Маусымға дейін SEC Жылдың үздік ойыншысы Мозес Кингсли және шебер нысана көздеуші Dusty Hannahs команданы жетектеуге оралғанда, "Бұршақтар" тұрақты маусымды 23–8 есебімен аяқтады. Олардың 10–1 есебімен бастауы 2013–14 және 2014–15 жылдардағы 9–2 есебімен бастауларын басып өтті. Команда мектеп тарихында үшінші рет алты SEC командасының алдында жеңіске жетті, бұл жетістік 1994 жылғы ұлттық чемпиондар мен 2015 жылғы командаға қосылды. Олар 12–6 есебімен лигада Оңтүстік Каролинамен үшінші орынды бөлісті және SEC турнирінің финалына өтті, бірақ Кентуккиге 82–65 есебімен жеңіліп қалды. 8-нөмірлі "Бұршақтар" NCAA турниріне қатысып, алғашқы ойында Сетон Холлды жеңіп, екінші турда 72–65 есебімен болашақ ұлттық чемпион, бірінші орын алған Солтүстік Каролинадан жеңіліске ұшырады.

2017-18 жылғы маусым

2018 жылдың 26 қаңтарында Андерсон тағы екі жылға келісімшартты ұзартқаны туралы хабарланды, осылайша ол 2022 жылға дейін клуб мүшесі болып қалатын болды. Razorbacks SEC турнирінде төртінші орынды бөлісті, нәтижесінде NCAA турниріне рекордтық сегіз команда қатысты. Олар NCAA турнирінің бірінші турында 79-62 есебімен жеңіліп, маусымын аяқтады.

2018-19 жылғы маусым

Андерсон Razorbacks командасындағы сегізінші маусымында жаңадан келген тоғыз ойыншыны қабылдап, жаңадан бастауға мәжбүр болды, олардың ішінде Даниэль Гаффорд ғана көзге түсетін ойыншы болды. Команда SEC турнирінде Флоридаға жеңіліп, SEC-те Алабамамен бірдей тоғызыншы орынды бөлісті, ал жыл соңында NIT турнирінде 1–1 есебімен ойын аяқтады.

Аяқтау

2019 жылдың 26 наурызында Арканзас штаты Андерсонды бас бапкер қызметінен босатқанын жариялады, бұл оның Арканзас университетімен 25 жылдық қарым-қатынасына, оның ішінде көмекші және бас баскетбол жаттықтырушысы ретіндегі қызметіне нүкте қойды. Оның орнына бұрынғы Невада штатының бас бапкері Эрик Муссельман тағайындалды.

Сент-Джонс

59 жастағы бапкер 2019 жылдың 19 сәуірінде Крис Муллиннің орнына Сент-Джон университетінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2021 жылдың 16 ақпанында Андерсонның командасы Red Storm, Xavier командасын жеңіп, оның бапкерлік мансабындағы 400-ші жеңісін сыйлады. Андерсон 2020–21 маусымның үздік жаттықтырушысы деп танылды. Сент-Джон университетіндегі алғашқы екі маусымының нәтижесі бойынша Андерсонға 6 жылдық келісімшарт ұсынылды.

Аяқтау

Сент-Джонс 2023 жылдың 10 наурызында, Біріншіліктің ширек финалында №6 Маркетт командасына қосымша уақытта жеңіліспен аяқталған төртінші маусымынан кейін, ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы Андерсонды қызметтен босатты.

Сот ісі

Андерсон өзін қызметтен босатудың негізді екенін жоққа шығарды және келісімшарт шарттарына сәйкес өзіне тиесілі кепілдендірілген ақшаны, сондай-ақ қосымша 34,2 миллион доллар көлемінде өтемақы талап етіп, төрелікке бергісі екенін хабарлады, жалпы сомасы 45,6 миллион долларға жетеді. Ол Сент-Джонс мектебінің 2023 жылдың наурызында оны қызметтен босатуға негіз бар деп мәлімдегенін айтады, бұл тек оның келісімшарты бойынша төленуге тиіс сомадан қашу және сол ақшаны 2023 жылдың 20 наурызында жұмысқа алынған Рик Питиноны жалдауға жұмсау мақсатында жасалған.

Жеке өмір

Андерсон мен оның әйелі Маршеитаның төрт баласы бар: Даршеита, Майкл-күлгі, Суни Александр (Десмонд Александр) және Ивонн; сондай-ақ төрт немересі бар. Ивонн Техас Лонгхорнс әйелдер баскетбол командасы сапында төрт жыл бойы өнер көрсетті. Жылысушы немересі ДеМарре Кэрролл 2008–2009 жылдары Миссури штатының үздік ойыншысы атанды, НБА-да 11 маусым ойнады және қазіргі уақытта Лейкерс командасының көмекші жаттықтырушысы болып жұмыс істейді.