Кіріспе

Рикки Бердсонг (24 маусым 1956 – 3 шілде 1999) – американдық баскетбол жаттықтырушысы және сақтандыру саласының басшысы. Ол 1988–1993 жылдары Детройт Мерси университетінің, ал 1993–1997 жылдары Солтүстік-Батыс университетінің ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы болды, оның мансабындағы жаттықтыру көрсеткіші 89–163-ті құрады. Бердсонг – Солтүстік-Батыс Уайлдкэтс ерлер баскетбол командасының тарихындағы бірінші афроамерикалық бас жаттықтырушы. 1999 жылдың 2 шілдесінде нәсілдік жеккөрушілікке байланысты жасалған зорлық-зомбылықтың құрбаны болып, оққа түсіріліп, келесі күні көз жұмды.

Ерте өмір

Бэрдсонг Джорджия штатының Атланта қаласында өсті, анасы мен кіші қарындасы Марсия тәрбиеледі. Ол Фредерик Дуглас орта мектебінде оқыды. Баскетболдан басқа, Бэрдсонг оркестрде саксофон ойнады, хормен ән шырқады және мектептегі қойылымдарда өнер көрсетті. 1974 жылы бітіргеннен кейін Бэрдсонг Канзас штатындағы Пратт қоғамдық колледжінде баскетбол бойынша стипендия алды. Содан кейін 1976-1978 жылдары Айова штатының Эймс қаласындағы Айова мемлекеттік университетінде жаттықтырушы Линн Нэнс басшылығымен колледж баскетболындағы соңғы екі маусымын өткізді. Ол команда капитаны болып тағайындалды, бірақ «Циклон» үшін сирек ойнады, мансабында орташа есеппен 0,9 ұпай және 0,9 допты қайтарып алды. Пратттан бітіргеннен кейін, Айова штатын таңдамас бұрын, Бэрдсонгқа көптеген мектептер стипендия ұсынды. Ол: «Содан кейін мен онда ойнаған жоқпын. Мен Айова штаты тарихында ойнамайтын жалғыз капитан болдым. Екі жылдағы барлық минуттарымды қоссам, шамамен екі ойынға ғана жетеді» деді. 1993 жылдан 1997 жылға дейін Солтүстік-Батыс университетінің «Уайлдкэтс» командасын жаттықтырған Бэрдсонг оларды 1994 жылы Ұлттық шақыру турниріне алып барды, бұл мектеп тарихындағы екінші постсезондық қатысуы болды және бірінші турда ДеПол университетін жеңді. Бұрын ол Детройт Мерси университетінің бас жаттықтырушысы (1988–1993) және Аризона университетінің (1982–1988), Шығыс Иллинойс университетінің (1980–1982), Батыс Мичиган университетінің (1979–1980) және Айова мемлекеттік университетінің (1978–1979) көмекші жаттықтырушысы болды. Солтүстік-Батыс университетінен кеткеннен кейін, ол қайтыс болғанға дейін Aon корпорациясының қоғамдық істер жөніндегі вице-президенті болып жұмыс істеді. Эванстонға оралғаннан кейін, Бэрдсонгтың әйелі жаттықтырушыға демалыс беруді сұрады, соған жауапта Бэрдсонг: «Менің әйелім мені байқағаннан кейін, әрине, алаңдады, енді мен жабайы жаққа қадам бассам, оған міндетті түрде хабарлауым керек» деді.

Жеке өмір және өлім

1999 жылдың 2 шілдесінде, Иллинойс штатындағы Скоки қаласының жанында 8 және 10 жастағы ұлы мен қызымен жүгіріп бара жатқанда, Бёрдсонгты ақ үстемдік идеологиясын ұстанатын «Креативтік қозғалыстың» мүшесі Бенджамин Натаниел Смит атып жаралады. Бёрдсонг 3 шілдеде Эванстон ауруханасында төрт сағаттан кейін көз жұмды. Смит «Креативтік қозғалыстың» жетекшісі Мэтью Хейлдің ізбасары болды, ал оның оқ жаудыруы Хейлдің Иллинойс штатында заңгерлік тәжіриба жүргізуге лицензия алуына рұқсат берілмегеннен кейін екі күн өткен соң орын алды. Көзі куәгер болғандардың сөзіне сүйенсек, Смит Бёрдсонгтың қасына жақындап, бірнеше рет оқ атқан. Смит сотқа тартылмады, себебі 4 шілдеде Оңтүстік Иллинойста жоғары жылдамдықта қуу кезінде көлігін металл тіреуге соқтығып, өз-өзіне қол жұмсады. Бёрдсонг пен оның әйелі Шерилиннің үш баласы болды: Сабрина, Келли және Рикки кіші.

БАҚ-тың жариялауы және жұртшылықтың реакциясы

БАҚ-тың қысымды бөлігі Бёрдсонның өліміне және оның бұрынғы Солтүстік-Батыс баскетбол жаттықтырушысы ретіндегі жетістіктеріне қатысты болды. 2000 жылы Иллинойс Әкелер бастамасы оның құрметіне сыйлық тағайындады. Бёрдсонның көршісі Аня Корделл жекқұмарлыққа қарсы «Жасыраудың қажеті жоқ: Жарыс» атты кітап жазды. Корделл Бенджамин Смит жасаған қырғынға себеп болған жекқұмарлықпен күресуге ұмтылғанын айтты. Бёрдсонның балалары Чикаго еврей федерациясынан колледж стипендиясын алды, бұл ұйым жекқұмарлық қылмыстарының құрбандары болған отбасыларға көмек көрсетеді. 2009 жылы «Медиль» журналистика мектебінің студенттері «Fly Like the Byrd» («Бёрд сияқты ұш») атты Бёрдсон туралы деректі фильм жасады. 25 минуттық фильмде нәсілдер арақатынасы және оның мұрасы он жыл өткен соң қалай сақталғаны зерттеледі.

Рики Бердсонг қоры

Оның жесірі Рики Бердсон атындағы қорыны құрды. Оның мақсаты – "қоғамдағы, жастарға қарсы және жастар тарапынан туындап келе жатқан жеккөрушілік пен зорлық-зомбылық эпидемиясын тоқтату". Қор Эванстон қаласында және оның төңірегінде көптеген іс-шаралар ұйымдастырады; ең танымал іс-шарасы – Жеккөрушілікке қарсы жүгіру (Race Against Hate), жыл сайын маусымның соңында Эванстонда өтетін 5 шақырымдық жарыс. "Жеккөрушілікке қарсы жүгіруге" мыңдаған жүгірушілер қатысады. 2009 жылы "Жеккөрушілікке қарсы жүгірудің" 10 жылдығына арналған 10 000 метрлік жарыс қосылды.